Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,201–2,220 of 3,186 words

    က

    ကျော်ဟိုး၂

    [t͡ɕɔ̀hó၂]
    လွှမ်းမိုး၍ ကျော်စောသော
    လွှမ်းမိုး၍ ကျော်စောသော
    pervade
    နာမဝိသေသန

    ကျွ့

    [t͡ɕw့]
    ၁၊ တင့်ရေလှပရေ။ ပြေပြစ်နူးညံ့သော။ ၂၊ ရှုချင်စဖွယ် တင့်တင်သော အဆင်းအသွင်ဟိရေ။ ကောင်းမွန် လျောမာသော။ မောင်ဖြူအဝတ် ညစ်ပေပေမနေပဲ အဝတ်ကောင်း အခြီရေနန့် ကျွ့လို့နီတတ်တေ (အရပ်)
    ၁၊ တင့်တယ်လှပသော။ ပြေပြစ်နူးညံ့သော။ ၂၊ ရှုချင်စဖွယ် တင့်တင်သော အဆင်းအသွင်ရှိသော။ ကောင်းမွန် လျောမာသော။ မောင်ဖြူအဝတ် ညစ်ပေပေမနေပဲ အဝတ်ကောင်း အစားကောင်းနန့် ကျွ့လို့နီတတ်တေ (အရပ်)
    cottony
    နာမဝိသေသန

    ကျွံ

    [t͡ɕwံ]
    ၁၊ ကျူးရေ။ လွန်ရေ။ ၂၊ လွန်မြောက်ရေ။ ဂုနိကကျွံ၊ နက်ဖြန်မိုးထ၊ ခါးကိုကိုင်၊ လိုင်ကိုဖက်ကေ၊ ဝင်ကတ်ဖို့ပျာ (တေး)။ ကြမ်းပေါက်ကျွံကေ၊ နှုတ်ရရေ၊ ပဇကျွံ နုတ်ကျွံကေ၊ နှုတ်မရ (ပုံ)။ ၃၊ နစ်မြုပ်ဝင်ရေ။ ညွန်ပွက်ထပ်ကျင်၊ ကျုတ်ကျွံဝင်ကေ၊ ခြီငင်မရ (ဝိဇယ)
    ၁၊ ကျူးသည်။ လွန်သည်။ ၂၊ လွန်မြောက်သည်။ ဂုနိကကျွံ၊ နက်ဖြန်မိုးထ၊ ခါးကိုကိုင်၊ လိုင်ကိုဖက်ကေ၊ ဝင်ကတ်ဖို့ပျာ (တေး)။ ကြမ်းပေါက်ကျွံကေ၊ နှုတ်ရရေ၊ ပဇကျွံ နုတ်ကျွံကေ၊ နှုတ်မရ (ပုံ)။ ၃၊ နစ်မြုပ်ဝင်သည်။ ညွန်ပွက်ထပ်ကျင်၊ ကျုတ်ကျွံဝင်ကေ၊ ခြီငင်မရ (ဝိဇယ)
    commit
    ကြိယာ

    ကျွက်

    [t͡ɕwɛʔ]
    ကျွက်ခနဲ ငါးပေါက်သံ
    ကျွက်ခနဲ ငါးပွက်သံ
    none
    နာမ်

    ကျွက်ကျွက်ဆူ

    [t͡ɕwɛʔt͡ɕwɛʔsʰù]
    ၁၊ မခံချိ မခံသာ ဆင်းရဲကြီးစွာ ခံစားရရေ။ ထိပ်ထက်၌မူ၊ ကျွတ်ကျွတ်ဆူကေ၊ ရေပူကျသို့ (ပန်း)။ ၂၊ ရေတပွတ်ပွတ် ဆူရေ
    ၁၊ မခံချိ မခံသာ ဆင်းရဲကြီးစွာ ခံစားရသည်။ ထိပ်ထက်၌မူ၊ ကျွတ်ကျွတ်ဆူကေ၊ ရေပူကျသို့ (ပန်း)။ ၂၊ ရေတပွတ်ပွတ် ဆူသည်
    pain
    ကြိယာ

    ကျွက်ကျွက်ဆူ၂

    [t͡ɕwɛʔt͡ɕwɛʔsʰù၂]
    ၁၊ လှုပ်လှုပ်ရွရွ၊ မငြိမ်မသက်၊ ထွီးယှက် စူးရှသော အသံများစွာ ဖြစ်ပေါ်ရေ။ ကျွတ်ကျွတ်လည်းဆူ၊ ထိပ်မာပူလေ၊ ရေပူဆောက်သို့ (ရာမ)။ အထပ်ထပ်အခါခါ ဆူညံဗျာယ်။ အာကာဗရပွက်၊ ဆူကျွတ်ကျွတ်လျှင် (အရိန်)
    ၁၊ လှုပ်လှုပ်ရွရွ၊ မငြိမ်မသက်၊ ထွေးယှက် စူးရှသော အသံများစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ကျွတ်ကျွတ်လည်းဆူ၊ ထိပ်မှာပူလေ၊ ရေပူဆောက်သို့ (ရာမ)။ အထပ်ထပ်အခါခါ ဆူညံလျက်။ ကောင်းကင်ဗရပွက်၊ ဆူကျွတ်ကျွတ်လျှင် (အရိန်)
    boiling water
    ကြိယာ

    ကျွက်ကျွက်ညံ

    [t͡ɕwɛʔt͡ɕwɛʔɲံ]
    စူးရှ ဟစ်အော်သော အသံ တပြိုင်တည်း ထွက်ပေါ်လှာရေ
    စူးရှ ဟစ်အော်သော အသံ တစ်ပြိုင်တည်း ထွက်ပေါ်လာသည်
    bray
    ကြိယာ

    ကျွတ်

    [t͡ɕwaʔ]
    ၁၊ ထွက်မြောက်ရေ။ ဝဋ်မှ ကျွတ်ရေ။ ၂၊ အားလုံးဖြစ်တေ။ ပင်လုံးကျွတ်ယောင် ပန်းပွင့်ရေ။ ၃၊ ပြုတ်ထွက်ရေ။ အမုံတဆင့်၊ အပွင့်တထပ်၊ ရင့်ရော်ကာဖြင့်၊ ကြွီကြကျွတ်ကေ၊ ပွင့်ချပ်ဝက်ဆံ (ကော်)။ နှဖြာတူကွ၊ မေခလာနန့်၊ ချိုင်ရာကျွတ်ယောင်၊ ကြိုးဖြတ်ကတ်ကေ (နာရဒ)
    ၁၊ ထွက်မြောက်သည်။ ဝဋ်မှ ကျွတ်သည်။ ၂၊ အလုံးစုံဖြစ်သည်။ ပင်လုံးကျွတ်ယောင် ပန်းပွင့်သည်။ ၃၊ ပြုတ်ထွက်သည်။ အမုံတစ်ဆင့်၊ အပွင့်တထပ်၊ ရင့်ရော်ကာဖြင့်၊ ကြွီကြကျွတ်ကေ၊ ပွင့်ချပ်ဝက်ဆံ (ကော်)။ နှဖြာတူကွ၊ မေခလာနှင့်၊ ချိုင်ရာကျွတ်ယောင်၊ ကြိုးဖြတ်ကြသော် (နာရဒ)
    grow
    ကြိယာ

    ကျွတ်ကျွတ်ရိုက်

    [t͡ɕwaʔt͡ɕwaʔɹaɪʔ]
    စူးရှ ဆူညံသော အသံများစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်
    စူးရှ ဆူညံသော အသံများစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်
    bray
    ကြိယာ

    ကျွတ်ဆုပန်

    [t͡ɕwaʔsʰoʊpàɴ]
    သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တောင်းသော ဆု
    သံသရာမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တောင်းသော ဆု
    wish
    နာမ်

    ကျွတ်တမ်းဝင်

    [t͡ɕwaʔtáɴwɪ̀ɴ]
    သံသရာမှ လွတ်မြောက်၍ နိဗ္ဗာန်တည်းဟုသော တဖက်ကမ်းသို့ ရောက်ရေ
    သံသရာမှ လွတ်မြောက်၍ နိဗ္ဗာန်တည်းဟုသော တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်သည်
    arrive haven
    ကြိယာ

    ကျွတ်နာ

    [t͡ɕwaʔnà]
    ယောက်ျားရို့၏ ပေါင်ချိုင်ကြား၌ ပေါက်တတ်ရေ ယားနာ
    ယောက်ျားတို့၏ ပေါင်ချိုင်ကြား၌ ပေါက်တတ်သော ယားနာ
    scare
    နာမ်

    ကျွန်

    [t͡ɕʊ̀ɴ]
    ဝါး၊ သစ် စစွာကို ဓါးဖြင့် ခုတ်ဖြတ်ပနာ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်လားရေ။ ခုနှစ်ထပ်မာ၊ ခြောက်ထပ်လည်းကျွန်၊ သံခြိုင့်ကြီးမာ၊ တထပ်ကျန်ရေ (စန္ဒြား)
    ဝါး၊ သစ် စသည်ကို ဓါးဖြင့် ခုတ်ဖြတ်၍ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်သွားသည်။ ခုနှစ်ထပ်မှာ၊ ခြောက်ထပ်လည်းကျွန်၊ သံခြိုင့်ကြီးမှာ၊ တထပ်ကျန်ရေ (စန္ဒြား)
    break bamboo in half
    ကြိယာ

    ကျွန့်

    [t͡ɕʊ̀ɴ့]
    ၁၊ အအကျွန်ှ အကိုဖြုတ်၍ အတိုကောက် ကျွန် ဟု သုံးနှုန်းသော စကားလုံး။ အကျွန့်၊ အကျွန်၊ ကျွန်ုပ်၊ ကျွန်တော် အစဟိစွာအနိန်နန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို နှိမ့်ချသောအနိန်နန့် ညွန်ပြရေ စကားလုံး။ ၂၊ မမာ့၊ ယောက်ျား ရို့စွာ နှိမ့်ချသော သဘောနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို နှိမ့်ချရွီတွက်နန့် ညွန်
    ၁၊ အကျွန်မှ အကိုဖြုတ်၍ အတိုကောက် ကျွန် ဟု သုံးနှုန်းသော စကားလုံး။ အကျွန့်၊ အကျွန်၊ ကျွန်ုပ်၊ ကျွန်တော် စသည်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချသော အားဖြင့် ညွန်ပြသော စကားလုံး။ ၂၊ မိန်းမ၊ ယောက်ျား တို့သည် နှိမ့်ချသော သဘောဖြင့် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချသောအားဖြင့် ညွန်
    none
    နာမ်

    ကျွန်း

    [t͡ɕʊ́ɴ]
    ကျေးလက်။ ကျွန်းရွာ။ ကျေးရွာ
    ကျေးလက်။ တောရွာ။ ကျေးရွာ
    village
    နာမ်

    ကျွန်၂

    [t͡ɕʊ̀ɴ၂]
    ၁၊ အအကျွန်ှ အကိုဖြုတ်၍ အတိုကောက် ကျွန် ဟု သုံးနှုန်းသော စကားလုံး။ ၂၊ ကျွန်ုပ်။ ကျွန်တော်နှိမ့်ချသော သဘောနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ညွန်ပြရေ စကားလုံး။ ၃၊ ရိုသေ လေးစားသောအနိန်နန့် ပြောသော စကားလုံး။ ကျနော်ရို့သုံးဖေါ်၊ စိတ်ချင်းပျော်ကေ၊ ညီညာ ကျောင်းဆောက်ပီးပြီးကေ (မေ
    ၁၊ အကျွန်မှ အကိုဖြုတ်၍ အတိုကောက် ကျွန် ဟု သုံးနှုန်းသော စကားလုံး။ ၂၊ ကျွန်ုပ်။ ကျွန်တော်နှိမ့်ချသော သဘောဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ညွန်ပြသော စကားလုံး။ ၃၊ ရိုသေ လေးစားသော အားဖြင့် ပြောသော စကားလုံး။ ကျွန်ုပ်တို့သုံးဖေါ်၊ စိတ်ချင်းပျော်ကေ၊ ညီညာ ကျောင်းဆောက်ပေး၍ (မေ
    I
    နာမ်

    ကျွန့်၂

    [t͡ɕʊ̰ɴ၂]
    ၁၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ညွန်ပြရေ စကားလုံး။ ၂၊ ငယ်သူက ကြီးသူကိုဖြစ်စီ၊ ရွယ်တူကိုဖြစ်စီ၊ ပြောဆိုသုံးနှုန်းသော စကားလုံး။ ကျွန်ရာဇာပြောမည်၊ ကျွန့်စကားကို၊ စိ.စိ.ရွှီနားတည်း (ဓမ္မက)
    ၁၊ မိမိကိုယ်ကို ညွန်ပြသော စကားလုံး။ ၂၊ ငယ်သူက ကြီးသူကိုဖြစ်စေ၊ ရွယ်တူကိုဖြစ်စေ၊ ပြောဆိုသုံးနှုန်းသော စကားလုံး။ ကျွန်ရာဇာပြောမည်၊ ကျွန့်စကားကို၊ စိ.စိ.ရွှီနားတည်း (ဓမ္မက)
    I
    နာမဝိသေသန

    ကျွန်း၂

    [t͡ɕʊ́ɴ၂]
    အဖိုးတန်သော သစ်မာ တမျိုး
    အဖိုးတန်သော သစ်မာ တစ်မျိုး
    cedar- teak
    နာမ်

    ကျွန်၃

    [t͡ɕʊ̀ɴ၃]
    လူများထံမာ အခိုင်းအစီ ခံနိန်ရသူ။ အငှားသမား
    သူတစ်ပါးထံတွင် အခိုင်းအစေ ခံနေရသူ။ အစေခံ
    housekeeper
    နာမ်

    ကျွန်း၃

    [t͡ɕʊ́ɴ၃]
    ရေပတ်လည် ဝိုင်ရံကေလည်းဟိရေ မြေအရပ်။ ပြည်မှုတင်းကျန်း၊ စစ်တိကျွန်း၌ (ဂဏာန်း)
    ရေပတ်လည် ဝိုင်ရံလျက်ရှိသော မြေအရပ်။ ပြည်မှုတင်းကျန်း၊ စစ်တွေကျွန်း၌ (ဂဏာန်း)
    island
    နာမ်