Dictionary Entries
Showing 1–20 of 600 words
ယ
ယ
[j]
Arakanese:
ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံးလုံးမာ နှစ်ဆယ့် ခြောက်လုံးမြောက် ဗျည်း။ ယသျှေ အစဟိစွာအနိန်နန့်လည်း ခေါ်ရေ
Burmese:
ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံးလုံးတွင် နှစ်ဆယ့် ခြောက်လုံးမြောက် ဗျည်း။ ယသျှေ စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်သည်
English:
the th letter of the Arakanese alphabet
Grammar Note:
နာမ်
ယ လားရေ
[j láɹè]
Arakanese:
အရာသူတိ မသိစီပဲ၊ အမှတ်တမဲ့ ဖယ်ရှောင်လားရေအနိန်နန့်။ ယလောက်ပင်ရာလား
Burmese:
အခြားသူများ မသိစေပဲ၊ အမှတ်တမဲ့ ရှောင်ဖယ်သွားသော အားဖြင့်။ ယလောက်ပင်ရာလား
English:
keep out
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ယ သူယို့သူ
[j θùjo̰θù]
Arakanese:
ကြင်နာ မြတ်နိုးမှုဖြင့် ညင်သာစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးရေ။ ယ သူယို့သူ၊ မေ့ကိုမူလီ၊ ရီပူရီချမ်းပီးပြီးကေ (ဥဒိန်တု)
Burmese:
ကြင်နာ မြတ်နိုးမှုဖြင့် ညင်သာစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးသည်။ ယ သူယို့သူ၊ မေ့ကိုမူလေ၊ ရီပူရီချမ်းပေး၍ (ဥဒိန်တု)
English:
treat
Grammar Note:
ကြိယာ
ယ၂
[j၂]
Arakanese:
၁၊ ကြင်နာမြတ်နိုးစွာ ထိန်းသိမ်း စောင့်ယှောက် ပြုစုရေ။ ယ-သူယို့သူ၊ မေ့ကိုမူလီ၊ ရေပူရီချမ်းပီးပြီးကေ (ဥဒိန်တု)။ ၂၊ ကြင်နာ မြတ်နိုးမှုဖြင့် ညင်သာစွာ ပြုမူရေ။ ၃၊ အဖိုကအမကို ကြင်နာမြတ်နိုးမှုဖြင့် ချော့မြူရေ။ မေတ္တာ သက်ဝင်အောင် ပြုရေ။ ယုယရေ။ လက်ပံပင်မာ၊ ဇရက်သ
Burmese:
၁၊ ကြင်နာမြတ်နိုးစွာ ထိန်းသိမ်း စောင့်ယှောက် ပြုစုသည်။ ယ-သူယို့သူ၊ မေ့ကိုမူလေ၊ ရေပူရေချမ်းပေး၍ (ဥဒိန်တု)။ ၂၊ ကြင်နာ မြတ်နိုးမှုဖြင့် ညင်သာစွာ ပြုမူသည်။ ၃၊ အဖိုကအမကို ကြင်နာမြတ်နိုးမှုဖြင့် ချော့မြူသည်။ မေတ္တာ သက်ဝင်အောင် ပြုသည်။ ယုယသည်။ လက်ပံပင်မှာ၊ ဇရက်သ
English:
treat - symbol for ellipsis
Grammar Note:
နာမ်
ယကေ
[jkè]
Arakanese:
ရှေ့ဝါကျ၏ နောက်မာ ထပ်မံပြလိုရေ စကားကို မစမီ ဆက်စပ်ပီးရေ စကားလုံး။ အယင်ဆုံး ဦးရာဇ်တောင်ဓာတ်ကို ဖူးရေ၊ ယကေ ကျောက်တော်မာ ကျောက်ရိုးတော်ဓာတ်ကို ဖူးရေ၊ ယကေအရာ မဟာမုနိဘရားကိုဖူးရေ (အရပ်)
Burmese:
ရှေ့ဝါကျ၏ နောက်တွင် ထပ်မံပြလိုသော စကားကို မစမီ ဆက်စပ်ပေးသော စကားလုံး။ အယင်ဆုံး ဦးရာဇ်တောင်ဓာတ်ကို ဖူးရေ၊ ယကေ ကျောက်တော်မှာ ကျောက်ရိုးတော်ဓာတ်ကို ဖူးရေ၊ ယကေအရာ မဟာမုနိဘရားကိုဖူးရေ (အရပ်)
English:
and - then
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ယက်
[jɛʔ]
Arakanese:
ပင်လယ် ရီပြင်၌ လီဟုန်ကြောင့် ရိုက်ခတ်သော လှိုင်း၏ စူးညံသော အသံ။ ဒေလှိုင်းသံလေ၊ ညံဂရက်ကေ၊ ယက်သောသောနှင့် (ဓမ္မသာ)
Burmese:
ပင်လယ် ရေပြင်၌ လေဟုန်ကြောင့် ရိုက်ခတ်သော လှိုင်း၏ ဆူးညံသော အသံ။ ဒီလှိုင်းသံလေ၊ ညံဂရက်ကေ၊ ယက်သောသောနှင့် (ဓမ္မသာ)
English:
fizzle
Grammar Note:
နာမ်
ယက်၂
[jɛʔ၂]
Arakanese:
၁၊ ခြေ၊ လက်၊ ဒုတ်တံ အစဟိစွာအနိန်နန့် တစုံတရာကို ဖီးသို့ ခြစ်ထုတ်ရေ။ အလှကျော်ကေ၊ မနော်ဂေါင်းမာ၊ ယင်းလက်စွပ်၊ တင်နီရာကို၊ ပွတ်ကာယက်ကေ၊ လက်မာစွပ်လို(ဒွေး)။ ၂၊ ကရားကထား ဖြစ်ယောင် အနှံ့ဖြစ်ပနာ ပစ်ရေ။ မုန့်ကိုပီးကေ၊ ငါဝေး့နမ်းထွေ၊ နှတ်ဆတ်ချေကေ၊ ခြီးဖြင့်ယက်ကြဲ၊ နား
Burmese:
၁၊ ခြေ၊ လက်၊ ဒုတ်တံ စသည်ဖြင့် တစ်စုံတရာကို ဘေးသို့ ခြစ်ထုတ်သည်။ အလှကျော်ကေ၊ မနော်ဂေါင်းမှာ၊ ၎င်းလက်စွပ်၊ တင်နေရာကို၊ ပွတ်ကာယက်ကေ၊ လက်မှာစွပ်လို(ဒွေး)။ ၂၊ ဖရိုဖရဲ ဖြစ်အောင် အနှံ့ဖြစ်၍ ပစ်သည်။ မုန့်ကိုပီးကေ၊ ငါလည်းနမ်းထွေ၊ နှတ်ဆတ်ချေကေ၊ ခြီးဖြင့်ယက်ကြဲ၊ နား
English:
scraper
Grammar Note:
နာမ်
ယက်၃
[jɛʔ၃]
Arakanese:
ပိုင်ဆိုင်ခြင်း သဘောအားဖြင့် နာမ်နှစ်ခုကို ဆက်စပ် ပီးရေ့ စကားလုံး။ ကိုယ်၌ရောဂါ၊သွီးလေမယှောင်၊ အေးကြည်ဖြောင့်လို့၊ မထောင့်သာသော်၊ ထားပါသိယက်၊ အဖြာဖြာကို၊ မှော်ကာတွေးကေ၊ စိစိတွက်က (ပဒုမ္မာ)။ ဖီးဘေ ကျိုင်းမာ ပါယက်လား၊ ကျိုင်းပါယက်တာ (အရပ်)
Burmese:
ပိုင်ဆိုင်ခြင်း သဘောအားဖြင့် နာမ်နှစ်ခုကို ဆက်စပ် ပေးသည့် စကားလုံး။ ကိုယ်၌ရောဂါ၊ သွေးလေမယှောင်၊ အေးကြည်ဖြောင့်လို့၊ မထောင့်သာသော်၊ တော်ပါသိယက်၊ အဖြာဖြာကို၊ မှော်ကာတွေးကေ၊ စိစိတွက်က (ပဒုမ္မာ)။ ဘေးဘေ ကျိုင်းမာ ပါယက်လား၊ ကျိုင်းပါယက်တာ (အရပ်)
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ယက်ကာတိုက်
[jɛʔkàtaɪʔ]
Arakanese:
အောက်နှုတ်ခမ်းကို ပစသို့ သွင်း၍ လျှာဖြင့် အပြင်သို့ ကန်ထုတ်ပနာ ကယက်ကယက် မြည်စီရေ
Burmese:
အောက်နှုတ်ခမ်းကို ပါးစပ်သို့ သွင်း၍ လျှာဖြင့် အပြင်သို့ ကန်ထုတ်ကာ ကယက်ကယက် မြည်စေသည်
English:
fizzle
Grammar Note:
ဝိသေသန
ယက်ခေါက်ကျိုး
[jɛʔkʰaʊʔt͡ɕó]
Arakanese:
ရီလှိုင်း မြင့်တက်သနန့် ဖြူဖွေးသော ထိပ်စွန်း ဟိသည့်လှိုင်း
Burmese:
ရေလှိုင်း မြင့်တက်သဖြင့် ဖြူဖွေးသော ထိပ်စွန်း ယှိသည့်လှိုင်း
English:
wave
Grammar Note:
နာမ်
ယက်ဆူ
[jɛʔsʰù]
Arakanese:
အဝီး ပင်လယ်ပြင်မှ လှိုင်းလေရို့၏ လှုပ်ရှားထသံ ပြင်းစွာ မြည်ဟည်းရေ။ ‘‘ဧမြလဟာ၊ ရီသီဒါဟု၊ ဂင်္ဂါမြစ်ပါး၊ ဒေလှိုင်းညံညံ၊ ယက်တက်သံနှင့်၊ ကမ်းယံနားမာ၊ ယှာရေအခါ (ပန်း)
Burmese:
အဝေး ပင်လယ်ပြင်မှ လှိုင်းလေတို့၏ လှုပ်ရှားထကြွသံ ပြင်းစွာ မြည်ဟည်းသည်။ ‘‘ဧမြလဟာ၊ ရီသီဒါဟု၊ ဂင်္ဂါမြစ်ပါး၊ ဒီလှိုင်းညံညံ၊ ယက်တက်သံနှင့်၊ ကမ်းယံနားမှာ၊ ရှာသောအခါ (ပန်း)
English:
boom
Grammar Note:
နာမ်
ယက်ဆူ၂
[jɛʔsʰù၂]
Arakanese:
ပင်လယ်ရီပြင်၌ လီဟုန်ကြောင့် ရိုက်ခတ်သော လှိုင်း၏ စူးညံသော အသံ။ ဒေလှိုင်းသံလေ၊ ညံဂရက်ကေ၊ ယက်သောသောနှင့် (ဓမ္မသာ)
Burmese:
ပင်လယ်ရေပြင်၌ လေဟုန်ကြောင့် ရိုက်ခတ်သော လှိုင်း၏ ဆူးညံသော အသံ။ ဒီလှိုင်းသံလေ၊ ညံဂရက်ကေ၊ ယက်သောသောနှင့် (ဓမ္မသာ)
English:
boom
Grammar Note:
နာမ်
ယက်တက်
[jɛʔtɛʔ]
Arakanese:
အဝီး ပင်လယ်ပြင်မှ လှိုင်းလေရို့၏ လှုပ်ရှားထသံ ပြင်းစွာ မြည်ဟည်းရေ။ ‘‘ဧမြလဟာ၊ ရီသီဒါဟု၊ ဂင်္ဂါမြစ်ပါး၊ ဒေလှိုင်းညံညံ၊ ယက်တက်သံနှင့်၊ ကမ်းယံနားမာ၊ ယှာရေအခါ (ပန်း)
Burmese:
အဝေး ပင်လယ်ပြင်မှ လှိုင်းလေတို့၏ လှုပ်ရှားထကြွသံ ပြင်းစွာ မြည်ဟည်းသည်။ ‘‘ဧမြလဟာ၊ ရီသီဒါဟု၊ ဂင်္ဂါမြစ်ပါး၊ ဒီလှိုင်းညံညံ၊ ယက်တက်သံနှင့်၊ ကမ်းယံနားမှာ၊ ရှာသောအခါ (ပန်း)
English:
boom
Grammar Note:
နာမ်
ယက်ဖြူ
[jɛʔpʰɹù]
Arakanese:
လီဟုန်ကြောင့် ရီလှိုင်း မြင့်တက်သနန့် ဖြူဖွေးသော ထိပ်စွန်း ဟိသည့် လှိုင်းလုံးများ။ ‘‘လှိုင်းရီမောက်ဖြိုး၊ ယက်တဖြူဖြူ၊ ကျွတ်ကျွတ်ဆူကေ၊ ရီပူအိုးသို့၊ (ဓမ္မသာ)။ မဟာဩဃ၊ ဥမုဒ်ကျယ်ကေ၊ ပင်လယ်ဝမာ၊ ပြင်းထယက်ဖြူ၊ လှိုင်းရေဆူလီ၊ မြင်သူကြောက်ကောင်း’’ (နာရဒ)
Burmese:
လေဟုန်ကြောင့် ရေလှိုင်း မြင့်တက်သဖြင့် ဖြူဖွေးသော ထိပ်စွန်း ယှိသည့် လှိုင်းလုံးများ။ ‘‘လှိုင်းရီမောက်ဖြိုး၊ ယက်တဖြူဖြူ၊ ကျွတ်ကျွတ်ဆူကေ၊ ရီပူအိုးသို့၊ (ဓမ္မသာ)။ မဟာဩဃ၊ ဥမုဒ်ကျယ်ကေ၊ ပင်လယ်ဝမှာ၊ ပြင်းထယက်ဖြူ၊ လှိုင်းရေဆူလေ၊ မြင်သူကြောက်ကောင်း’’ (နာရဒ)
English:
waves
Grammar Note:
နာမ်
ယက်လှိုင်း
[jɛʔɬáɪɴ]
Arakanese:
လှိုင်းကြောင့် ဖြစ်စီ၊ ဝဲကြောင့် ဖြစ်စီ၊ ရက်ပြတ် ပျံ့နှံ့စွာ ဖြစ်ပေါ်သော ရေ၏ လှုပ်ယှားမှု
Burmese:
လှိုင်းကြောင့် ဖြစ်စေ၊ ဝဲကြောင့် ဖြစ်စေ၊ အဆက်မပြတ် ပျံ့နှံ့စွာ ဖြစ်ပေါ်သော ရေ၏ လှုပ်ရှားမှု
English:
wave
Grammar Note:
နာမ်
ယက်သဲ့
[jɛʔθé]
Arakanese:
ရီစစ်၍ ငါးတင် ကျန်ရစ်နိန်စီရန် ဝါးနှီးပြားငယ်တိနန့် ရက်လုပ်ပနာ အနားလေးဘက်ကို ဝါးခြမ်းဖြင့် ဘောင်ကွက်ကာ၊ တဖက်မာ စုချိုင်ပြီး တဖက်ကို ချိုင့်ကားအောင် ပြုလုပ်ထားရေ ပိုက်ချ ကရိယာ
Burmese:
ရေစစ်၍ ငါးတင် ကျန်ရစ်နေစေရန် ဝါးနှီးပြားငယ်များဖြင့် ရက်လုပ်၍ အနားလေးဘက်ကို ဝါးခြမ်းဖြင့် ဘောင်ကွက်ကာ၊ တစ်ဘက်တွင် စုချည်ပြီး တစ်ဘက်ကို ချိုင့်ကားအောင် ပြုလုပ်ထားသော ငါးဖမ်း ကရိယာ
English:
fishing net - scoop net
Grammar Note:
နာမ်
ယက်သဲ့တင်
[jɛʔθétɪ̀ɴ]
Arakanese:
ယက်သဲ့နှင့် ငါးယိုးရေအခါ မကျပဲ ကျန်ရစ်သည်
Burmese:
ယက်သဲ့နှင့် ငါးယိုးသောအခါ မကျပဲ ကျန်ရစ်သည်
English:
fish on the scoop net
Grammar Note:
နာမ်
ယက်သဲ့တင်၂
[jɛʔθétɪ̀ɴ၂]
Arakanese:
၁၊ ယက်သဲ့နှင့် ငါးယိုးရေအခါ မကျပဲ ကျန်ရစ်သော ငါး။ ၂၊ (ဥပစာ) ကောင်းဘီယက်။ လက်ရွေးစင်
Burmese:
၁၊ ယက်သဲ့နှင့် ငါးယိုးသောအခါ မကျပဲ ကျန်ရစ်သော ငါး။ ၂၊ (ဥပစာ) အကောင်းဆုံး။ လက်ရွေးစင်
English:
fish
Grammar Note:
နာမ်
ယက်သွါး
[jɛʔθwàး]
Arakanese:
၁၊ အခွံပါး ပြောင်ချော ခွံမာနှစ်ဘက် ဟိဆိုင်ကပ်နိန်ရေ လက်တဆစ်ခန့်အရှည် ကိုယ်ခွံဟိသည့် အချေစား (ယောက်သွား) ရီသတ္တဝါတမျိုး။ (ထုံးကျောက်ပိုင် အခွံမာ နှစ်ဘက်ဟိသော ရီသတ္တဝါကား ပင်လယ် မြစ်ကမ်းထောင်းမာ နီထိုင်တတ်ရေ ယောက်သွား အကြီးစား တမျိုး။ ၂၊ အိမ်ခေါင်
Burmese:
၁၊ အခွံပါး ပြောင်ချော ခွံမာနှစ်ဘက် ရင်ဆိုင်ကပ်နေသော လက်တစ်ဆစ်ခန့်အရှည် ကိုယ်ခွံယှိသည့် အငယ်စား (ယောက်သွား) ရေသတ္တဝါတစ်မျိုး။ (ထုံးကျောက်ကဲ့သို့ အခွံမာ နှစ်ဘက်ယှိသော ရေသတ္တဝါကား ပင်လယ် မြစ်ကမ်းပါးတွင် နေထိုင်တတ်သော ယောက်သွား အကြီးစား တစ်မျိုး။ ၂၊ အိမ်ခေါင်
English:
mussel
Grammar Note:
နာမ်
ယက်အူ
[jɛʔʔù]
Arakanese:
အဝီး ပင်လယ်ပြင်မှ လှိုင်းလေရို့၏ လှုပ်ရှားထသံ ပြင်းစွာ မြည်လာရေ
Burmese:
အဝေး ပင်လယ်ပြင်မှ လှိုင်းလေတို့၏ လှုပ်ရှားထကြွသံ ပြင်းစွာ မြည်လာသည်
English:
echo
Grammar Note:
နာမ်