Dictionary Entries
Showing 1–20 of 1,963 words
လ
လ
[l]
Arakanese:
ဗျည်းသုံးဆယ့် သုံးလုံးမာ နှစ်တဆယ့်သျှစ်လုံးမြောက် ဗျည်း။ လ ဟုခေါ်ရေ
Burmese:
ဗျည်းသုံးဆယ့် သုံးလုံးတွင် နှစ်ဆယ့်ရှစ်လုံးမြောက် ဗျည်း။ လ ဟုခေါ်သည်
English:
twenty-eighth letter of the Arakanese alphabet symbol for ellipsis (part) particle used as an abbreviated form of particles (as in ကြင်~တုံနန့်) particle prefixed to verbs for emphasis or euphony (as in မင်းက~ဝါခေါင်မကောင်း)
Grammar Note:
နာမ်
လံ
[lံ]
Arakanese:
လေးတောင်နန့် ညီမျှသော အတိုင်းအတာ
Burmese:
လေးတောင်ဖြင့် ညီမျှသော အတိုင်းအတာ
English:
unit of length equivalent to two yards - Arakan unit of measurement equivalant to fee
Grammar Note:
နာမ်
လ၂
[l၂]
Arakanese:
ကမ္ဘာမြီကြီးကို ကိုယ့်လားလမ်း အတိုင်း (လမ်းဖြင့်)လှည့်ပတ်ကာ နီမှ အလင်းကို ကမ္ဘာသို့ ရောင်ပြန်ဟပ် ပေးနိန်ရေ ဂြိုဟ်ကြီး တလုံး။ တနင်းလာဂြိုဟ်။ စန်း။ ၂၊ သာမန်အနိန်နန့် လူရို့ရက် ၃ဝ-ခန့် ပိုင်းခြား ရွီတွက်သော ကာလ
Burmese:
ကမ္ဘာမြေကြီးကို မိမိသွားလမ်း အတိုင်း (လမ်းဖြင့်)လှည့်ပတ်ကာ နေမှ အလင်းကို ကမ္ဘာသို့ ရောင်ပြန်ဟပ် ပေးနေသော ဂြိုဟ်ကြီး တစ်လုံး။ တနင်္လာဂြိုဟ်။ စန်း။ ၂၊ သာမန်အားဖြင့် လူတို့ရက် ၃ဝ-ခန့် ပိုင်းခြား ရေတွက်သော ကာလ
English:
moon month
Grammar Note:
နာမ်
လံ၂
[lံ၂]
Arakanese:
တိရစ္ဆာန်ကို ကြိုးနန့်ခြည်ကာ ဂွက်မာ စားစီရေ
Burmese:
တိရစ္ဆာန်ကို ကြိုးဖြင့်ချည်ကာ စားကျက်တွင် စားစေသည်
English:
measure length by လံ let out cattle to graze at the end of a long tether
Grammar Note:
ကြိယာ
လကာ
[lkà]
Arakanese:
အရွက် လက်နှစ်လုံး သုံးလုံးလောက်လောင်းာက် အရှည် တတောင်လောက်ဟိ၊ အရွက်မာ စူးပေါက်ပနာ အုန်းပျစ်ပိုင် ပျစ်၍ အိမ်မိုးနှိုင်ရေ ကြိမ်အမျိုးဝင် အပင်တမျိုး
Burmese:
အရွက် လက်နှစ်လုံး သုံးလုံးလောက်ခန့် အရှည် တစ်တောင်လောက်ယှိ၊ အရွက်တွင် ဆူးပေါက်၍ ဓနိပျစ်ကဲ့သို့ ပျစ်၍ အိမ်မိုးနိုင်သော ကြိမ်အမျိုးဝင် အပင်တစ်မျိုး
English:
kind of cane
Grammar Note:
နာမ်
လကာခတ်
[lkàkʰaʔ]
Arakanese:
ခန့်ညား ထည်ဝါသည်
Burmese:
ခန့်ညား ထည်ဝါသည်
English:
be grand
Grammar Note:
ကြိယာ
လကောင်းလကန်း
[lkáʊɴlkáɴ]
Arakanese:
မောက်မာစွာ ပြောဆိုပြုမှုရေ။ ကိုယ်နန့်မတော် မတန်ပြောဆို ပြုမှုရေ။ အဝီး …. စကားတခွန်း ပြောဖို့စွာကို လကောင်းလကန်း လုပ်နီစွာက။ ပုတ်တလုံး ရက်ထားရေ လကောင်းလကန်း ဟုတ်တိပတ်တိဗျာယ် (အရပ်)
Burmese:
မောက်မာစွာ ပြောဆိုပြုမှုသည်။ ကိုယ်နှင့်မတော် မတန်ပြောဆို ပြုမှုသည်။ အဝေး …. စကားတစ်ခွန်း ပြောဖို့စွာကို လကောင်းလကန်း လုပ်နီစွာက။ ပုတ်တစ်လုံး ရက်ထားရေ လကောင်းလကန်း ဟုတ်တိပတ်တိဗျာယ် (အရပ်)
English:
proud - arrogant - haughty
Grammar Note:
ကြိယာ
လက္ခဏာ
[lkʰə́kʰanà]
Arakanese:
ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း အရည်အခြင်းကို သိသာစီနှိုင်ရေ ထူးခြား ကောင်းမြတ်သော သွင်ပြင် အမှတ်အသား။ ၂၊ ပုရိသဣတ္ထိ၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား၊ မြေ အစဟိစွာ ကောင်းမကောင်း ညီမညီ ထူးခြားသော ကိုယ်အစိတ်အပိုင်းကို သိတတ်ရေ အတတ်
Burmese:
ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း အရည်အချင်းကို သိသာစေနိုင်သော ထူးခြား ကောင်းမြတ်သော သွင်ပြင် အမှတ်အသား။ ၂၊ ပုရိသဣတ္ထိ၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား၊ မြေ စသည် ကောင်းမကောင်း ညီမညီ ထူးခြားသော ကိုယ်အစိတ်အပိုင်းကို သိတတ်သော အတတ်
English:
sign - mark - token - indication - symptom - characteristics lines and configurations on ones palms [ Pali လက္ခဏာ ]
Grammar Note:
နာမ်
လက္ခဏာကြည့်
[lkʰə́kʰanàt͡ɕɛ့̀]
Arakanese:
လက်ဝါးပြင် အပေါ်ဟိ အရီးအကြောင်းကို စစ်ဆီးပနာ ဖြစ်ပြီးကေ၊ ဖြစ်နီဆဲ၊ ဖြစ်အံ့ သော အဖြစ်အပျက်ရို့ကို ဟောပြောရေ
Burmese:
လက်ဝါးပြင် အပေါ်ယှိ အရေးအကြောင်းကို စစ်ဆေး၍ ဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်ဆဲ၊ ဖြစ်လတ္တံ့ သော အဖြစ်အပျက်တို့ကို ဟောပြောသည်
English:
read the palm and interpret his character have ones palm read
Grammar Note:
ကြိယာ
လက္ခဏာတော်ကြီး
[lkʰə́kʰanàtɔ̀t͡ɕï]
Arakanese:
ဘုရားသျှင်ရို့မာသာ ကုံလုံပြည့်စုံခြင်း ဟိသော ကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲပြား ထူးခြာရေ့ လက္ခဏာ ၃၂ ပါး
Burmese:
ဘုရားသျှင်တို့တွင်သာ ကုံလုံပြည့်စုံခြင်း ယှိသော ကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲပြား ထူးခြားသည့် လက္ခဏာ ၃၂ ပါး
English:
the thirty two distinctive features or signs on the persons of the Buddhas and Charkravartins
Grammar Note:
နာမ်
လက္ခဏာတော်ငယ်
[lkʰə́kʰanàtɔ̀ŋɛ̀]
Arakanese:
ဘုရားသျှင်၏ ကိုယ်တော်၌ ပေါ်လွင် ထင်ရှားဟိသော အနုစိတ် လက္ခဏာ ၈၀
Burmese:
ဘုရားရှင်၏ ကိုယ်တော်၌ ပေါ်လွင် ထင်ရှားယှိသော အနုစိတ် လက္ခဏာ ၈၀
English:
the eighty detailed characteristic signs on the persons of Buddhas
Grammar Note:
နာမ်
လက္ခဏာဖတ်
[lkʰə́kʰanàpʰaʔ]
Arakanese:
လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်မာ ဟိသော ကွဲပြား ထူးခြာရေ့ ပုံပန်း သဏ္ဍာန် အရီးအကြောင်းရို့ကို ကြည့်၍ ကောင်းဆိုး ကျိုးပြစ်ကို ဟောရေ။ အာဒိမှီ သီလဝါ ပုတ္တဉ္စလဗ္ဘန္တိ၊ သေဌံ ဣတ္ထိ လက္ခဏံ ပဏ္ဍိတော (ပါရာ)။ စနီ၊ အင်္ဂါနိဖွား၍ လက်ညှိုးဖျား၊ လျှာဖျား၊ သွားဖုံးနီသော မိမ္မကား
Burmese:
လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ယှိသော ကွဲပြား ထူးခြားသည့် ပုံပန်း သဏ္ဍာန် အရေးအကြောင်းတို့ကို ကြည့်၍ ကောင်းဆိုး ကျိုးပြစ်ကို ဟောသည်။ အာဒိမှီ သီလဝါ ပုတ္တဉ္စလဗ္ဘန္တိ၊ သေဌံ ဣတ္ထိ လက္ခဏံ ပဏ္ဍိတော (ပါရာ)။ စနေ၊ အင်္ဂါနေ့ဖွား၍ လက်ညှိုးဖျား၊ လျှာဖျား၊ သွားဖုံးနီသော မိမ္မကား
English:
read the palm and interpret his character have ones palm read
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်ကစိတိုက်
[lɛʔksìtaɪʔ]
Arakanese:
လူကို ရယ်ချင်ရောင် ခါး၊ လက်ကတီး စစွာကို ထိုးဆွ ပီးရေ
Burmese:
လူကို ရယ်မောအောင် ခါး၊ ချိုင်းကြား စသည်ကို ထိုးဆွ ပေးသည်
English:
tickle
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်ကတီး
[lɛʔktï]
Arakanese:
လက်ကတီး။ လက်မောင်းရင်း အောက်ဘက်ဟိ ချိုင့်ခွက်
Burmese:
ချိုင်းကြား။ လက်မောင်းရင်း အောက်ဘက်ယှိ ချိုင့်ခွက်
English:
armpit
Grammar Note:
နာမ်
လက်ကတီးကြား
[lɛʔktït͡ɕá]
Arakanese:
လက်ကတီး။ လက်မောင်းရင်း အောက်ဘက်ဟိ ချိုင့်ခွက်
Burmese:
ချိုင်းကြား။ လက်မောင်းရင်း အောက်ဘက်ယှိ ချိုင့်ခွက်
English:
armpit
Grammar Note:
နာမ်
လက်ကတီးခတ်
[lɛʔktïkʰaʔ]
Arakanese:
မစ္ဆရိယ ဝန်တိုမှုနန့် တယောက်တလီမာ ဝန်ဥစ္စာ ပျက်စီး ဆုံးယှုံးမှုကို မြင်၍ အားရ နှစ်သက်ခြင်းကို ပြုသည်
Burmese:
မစ္ဆရိယ ဝန်တိုမှုဖြင့် တစ်စုံတစ်ယောက်တွင် ပစ္စည်းဥစ္စာ ပျက်စီး ဆုံးရှုံးမှုကို မြင်၍ အားရ နှစ်သက်ခြင်းကို ပြုသည်
English:
whack with an open palm over the crook of the elbow of the other arm folded across one’s chest
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်ကတီးထိုး
[lɛʔktïtʰó]
Arakanese:
လူကို ရယ်ချင်ရောင် ခါး၊ လက်ကတီး စစွာကို ထိုးဆွပီးရေ
Burmese:
လူကို ရယ်မောအောင် ခါး၊ ချိုင်းကြား စသည်ကို ထိုးဆွပေးသည်
English:
tickle
Grammar Note:
နာမ်
လက်ကတီးမွီး
[lɛʔktïmwï]
Arakanese:
လက်ကတီး၌ ပေါက်သော အမွီး
Burmese:
ချိုင်းကြား၌ ပေါက်သော အမွေး
English:
armpit hair
Grammar Note:
နာမ်
လက်ကတော့တင်
[lɛʔktɔ̰tɪ̀ɴ]
Arakanese:
ခြုံထည်တခုခုကို ညာဘက် ချိုင်းအောက်မှ လျှို့ကာ၊ ဗယ်ဘက် ပုခုံးပေါ်၌ ရှေ့အစကို နောက်ကို ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ နောက်အစကို ဟိကို ပင်ဖြစ်ဖြစ် တင်ပနာ သင်္ကန်းကို ရုံခြင်း ပြုသည်
Burmese:
ခြုံထည်တစ်ခုခုကို လက်ယာဘက် ချိုင်းအောက်မှ လျှို့ကာ၊ လက်ဝဲဘက် ပုခုံးပေါ်၌ ရှေ့အစကို နောက်သို့ လည်းကောင်း၊ နောက်အစကို ရှေ့သို့ လည်းကောင်း တင်၍ သင်္ကန်းကို ရုံခြင်း ပြုသည်
English:
(of monks) wear the robe wrapped around the body with one end draped over the left shoulder
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်ကတော့ထိုး
[lɛʔktɔ̰tʰó]
Arakanese:
လက်ကတော့တင်ပနာ သင်္ကန်းကို ရုံခြင်း ပြုသည်
Burmese:
လက်ကတော့တင်၍ သင်္ကန်းကို ရုံခြင်း ပြုသည်
English:
(of monks) wear the robe wrapped around the body with one end draped over the left shoulder
Grammar Note:
ကြိယာ