Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1–20 of 364 words

    ည

    ည

    [ɲ]
    ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံး လုံးမာ ဆယ်လုံးမြောက် ဗျည်း။ ညကြီး
    ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံး လုံးတွင် ဆယ်လုံးမြောက် ဗျည်း။ ညကြီး
    th of Arakanese consonant
    နာမ်

    ညံ

    [ɲံ]
    ၁၊ သံပြိုင် သီဆိုရေ အသံ။ ၂၊ အသံ မစဲမြည်သော အသံ။ တီးခတ်သော အသံ။ သာယာ ငြိမ့်ညောင်းသော အသံ။ စိတ်နုပျိုယောင်၊ လီချိုကသွေး၊ တအီးအီးကေ၊ ဆလွဲအော်သံ၊ တညံညံနှင့်၊ ပျံကာသွားမြောက် (ထာနု)
    ၁၊ သံပြိုင် သီဆိုသော အသံ။ ၂၊ အသံ မစဲမြည်သော အသံ။ တီးခတ်သော အသံ။ သာယာ ငြိမ့်ညောင်းသော အသံ။ စိတ်နုပျိုယောင်၊ လီချိုကသွေး၊ တအေးအေးကေ၊ ဆလွဲမြည်သံ၊ တညံညံနှင့်၊ ပျံကာသွားမြောက် (ထာနု)
    noise
    နာမ်

    ညံ့

    [ɲံ့]
    ၁၊ ပျော့ပျောင်းရေ။ သိမ်မွေ့ ညက်ညောသော။ ၂၊ အရည်အသွီး ထက်မြက် တိုးတက်ခြင်း နည်းပါးသော။ နိမ့်ကျ သိမ်ငယ်ရေ
    ၁၊ ပျော့ပျောင်းသော။ သိမ်မွေ့ ညက်ညောသော။ ၂၊ အရည်အသွေး ထက်မြက် တိုးတက်ခြင်း နည်းပါးသော။ နိမ့်ကျ သေးသိမ်သော
    mild
    နာမဝိသေသန

    ည၂

    [ɲ၂]
    နီဝင်ရေ နီထွက်သည် အထိ အချိန်။ ညည့်။ ‘ညရီတထွီ ညည့်ရီကထူး မောင်လပျိုလေ မေ့ကိုကြိုက်ကေ ချစ်ယောင်ကားလေ’ (ဇမ်း)
    နေဝင်သည် နေထွက်သည် အထိ အချိန်။ ညည့်။ ‘ညရီတထွီ ညည့်ရီကထူး မောင်လူပျိုလေ မေ့ကိုကြိုက်ကေ ချစ်ယောင်ကားလေ’ (ဇမ်း)
    night
    နာမ်

    ညံ၂

    [ɲံ၂]
    အသံဆူရေ
    အသံဆူသည်
    noisy
    ကြိယာ

    ညံ့၂

    [ɲံ့၂]
    (အနာဟိန်) တဆတ်ဆတ် နည်း၍ လားရေ။ လျော့နည်း လားရေ။ (အနာ) သက်သာ လျော့ပါး လာရေ
    (အနာရှိန်) တဖြည်းဖြည်း နည်း၍ သွားသည်။ လျော့နည်း သွားသည်။ (အနာ) သက်သာ လျော့ပါး လာသည်
    decrease
    ကြိယာ

    ညက

    [ɲk]
    ဒေနိ မရောက်ခင် တရက်က။ ညက
    ယနေ့ မတိုင်မီ တစ်ရက်က။ မနေ့က
    yesterday
    နာမ်

    ညကခါ

    [ɲkkʰà]
    ဒေနိ မရောက်ခင် တရက်က။ ညက။ ‘ဤနန်းဆောင်မာ၊ ညာတောင်စိုးရ၊ သူ့မူလလေ၊ မုတ္ထိုရဖို့၊ ညကအခါ၊ သားဖွားရာဝယ်’ (ကော်)
    ယနေ့ မတိုင်မီ တစ်ရက်က။ မနေ့က။ ‘ဤနန်းဆောင်မှာ၊ ညာတောင်စိုးရ၊ သူ့နဂိုလေ၊ မုတ္ထိုရမှာ၊ ညကအခါ၊ သားဖွားရာဝယ်’ (ကော်)
    yesterday
    နာမ်

    ညကသိ

    [ɲkθì]
    ဒေနိ မရောက်ခင် တရက်က။ လွန်ခရေ နိက။ ‘ငါးဟင်းအပုံ၊ စုံလေအဂု၊ သားဦးမိခင်၊ ဝင်စားပါလော့၊ ညကသိကေ၊ ဆီရွဲရွဲလေ၊ အမဲသားဟု’ (ဂုတ္ထိလ)
    ယနေ့ မတိုင်မီ တစ်ရက်က။ လွန်ခဲ့သော နေ့က။ ‘ငါးဟင်းအပုံ၊ စုံလေယခု၊ သားဦးမိခင်၊ ဝင်စားပါလော့၊ ညကသိကေ၊ ဆီရွဲရွဲလေ၊ အမဲသားဟု’ (ဂုတ္ထိလ)
    yesterday
    နာမ်

    ညက်

    [ɲɛʔ]
    ၁၊ ထထွတ်ကြီညက်ရေ။ ထထောင်းကြီရေ။ အမှုန့်မှုန့် ဖြစ်တေ။ ကျောက်ဖျိုင်ပြားနှင့်၊ တင်ထားကြိတ်ပါ၊ ညက်သောခါလျှင် (ပဉ္စဘုတ်)။ ၂၊ တနီရာ တည်းမာ သွားဖန် လာဖန် တိစွာ။ ကြေမွအောင် ဖြိုဖျက်ရေ။ ဘီလူးရွာကို၊ ပြာအဆုံးကေ၊ ထုံးသို့ညက်ယောင်(ကော်)။ ၃၊ (အသားအရ
    ၁၊ ထွားထွား ကြေညက်သည်။ ထောင်းထောင်း ကြေသည်။ အမှုန့်မှုန့် ဖြစ်သည်။ ကျောက်ပျဉ်ပြားနှင့်၊ တင်ထားကြိတ်ပါ၊ ညက်သောခါလျှင် (ပဉ္စဘုတ်)။ ၂၊ တစ်နေရာ တည်းတွင် သွားဖန် လာဖန် များသည်။ ကြေမွအောင် ဖြိုဖျက်သည်။ ဘီလူးရွာကို၊ ပြာအဆုံးကေ၊ ထုံးသို့ညက်ယောင်(ကော်)။ ၃၊ (အသားအရ
    assimilate
    ကြိယာ

    ညက်ညက်

    [ɲɛʔɲɛʔ]
    မုန့်မုန့် ညက်ညက် ဖြစ်တေ
    မုန့်မုန့် ညက်ညက် ဖြစ်သည်
    into powder
    ကြိယာ

    ညက်ညက်ကြွီ

    [ɲɛʔɲɛʔt͡ɕwí]
    ၁၊ ကြီမွထွားညက်ရေ။ အမှုန့်မှုန့် ဖြစ်တေ။ နာဂဝင်လေ၊ ဆင်ပြောင်ကြီးနှင့်၊ စီးလို့လာပျာ၊ နင်းကာလည်းသတ်၊ အသက်ဇီဝီ။ ညက်ညက်ကြွီကေ၊ လက်ခြီပြတ်လို့ (ပန်း)။ ၂၊ (ဥပစာ) တတ်ကျွမ်း နှံ့စပ်ရေ။ ပိုင်ပိုင် နိုင်နိုင် တတ်မြောက်သည်
    ၁၊ ကြေမွ ထွားညက်သည်။ အမှုန့်မှုန့် ဖြစ်သည်။ နာဂဝင်လေ၊ ဆင်ပြောင်ကြီးနှင့်၊ စီးလို့လာပျာ၊ နင်းကာလည်းသတ်၊ အသက်ဇီဝီ။ ညက်ညက်ကြွီကေ၊ လက်ခြီပြတ်လို့ (ပန်း)။ ၂၊ (ဥပစာ) ကျွမ်းကျင် နှံ့စပ်သည်။ ပိုင်ပိုင် နိုင်နိုင် တတ်မြောက်သည်
    be crushed
    ကြိယာ

    ညက်ညော

    [ɲɛʔɲɔ́]
    ၁၊ ထထွတ်ကြီညက်ရေ။ ထထောင်းကြီရေ။ အမှုန့်မှုန့် ဖြစ်တေ။ ကျောက်ဖျိုင်ပြားနှင့်၊ တင်ထားကြိတ်ပါ၊ ညက်သောခါလျှင် (ပဉ္စဘုတ်)။ ၂၊ တနီရာ တည်းမာ သွားဖန် လာဖန် တိစွာ။ ကြေမွအောင် ဖြိုဖျက်ရေ။ ဘီလူးရွာကို၊ ပြာအဆုံးကေ၊ ထုံးသို့ညက်ယောင်(ကော်)။ ၃၊ (အသားအရ
    ၁၊ ထွားထွား ကြေညက်သည်။ ထောင်းထောင်း ကြေသည်။ အမှုန့်မှုန့် ဖြစ်သည်။ ကျောက်ပျဉ်ပြားနှင့်၊ တင်ထားကြိတ်ပါ၊ ညက်သောခါလျှင် (ပဉ္စဘုတ်)။ ၂၊ တစ်နေရာ တည်းတွင် သွားဖန် လာဖန် များသည်။ ကြေမွအောင် ဖြိုဖျက်သည်။ ဘီလူးရွာကို၊ ပြာအဆုံးကေ၊ ထုံးသို့ညက်ယောင်(ကော်)။ ၃၊ (အသားအရ
    satin
    ကြိယာ

    ညကျောင်း

    [ɲt͡ɕáʊɴ]
    ညကျောင်း ညကျောင်း ပြသော ကျောင်းကို ခေါ်သော စကားလုံး
    ကျူရှင် ညကျောင်း ပြသော ကျောင်းကို ခေါ်သော စကားလုံး
    night school
    နာမ်

    ညကြီး

    [ɲt͡ɕï]
    ၁၊ ည အက္ခရာ၏ အမည်။ ၂၊ ည သိုင်ခေါင်။ သိုင်ခေါင်ယံ တဝိုက်
    ၁၊ ည အက္ခရာ၏ အမည်။ ၂၊ ည သန်းခေါင်။ သန်းခေါင်ယံ တဝိုက်
    midnight
    နာမ်

    ညကြီးမိုးချုပ်

    [ɲt͡ɕïmóɕoʊʔ]
    ညည့်နက် သိုင်ခေါင်။ သိုင်ခေါင်ယံ တဝိုက်
    ညည့်နက် သန်းခေါင်။ သန်းခေါင်ယံ တဝိုက်
    midnight
    နာမ်

    ညကြီးလကြီး

    [ɲt͡ɕïlt͡ɕï]
    ညည့် အချိန် မတော်
    ညည့် အချိန် မတော်
    midnight
    နာမ်

    ညကြီးသိုင်ခေါင်

    [ɲt͡ɕïθàɪɴkʰèàɪ̀ɴ]
    ညည့်နက် သိုင်ခေါင်။ သိုင်ခေါင်ချိန် ပတ်ဝန်းကျင်
    ညည့်နက် သန်းခေါင်။ သန်းခေါင်ချိန် ပတ်ဝန်းကျင်
    midnight
    နာမ်

    ညခင်း

    [ɲkʰɪ́ɴ]
    ၁၊ ညဇာ အချိန် သုံးနာရီမှ နီနဘိုခတ် အချိန် ကာလအထဲ။ ၂၊ ညဦး မိုက်စ ပျိုးချိန်မှ သိုင်ခေါင် အချိန်ထိ
    ၁၊ ညနေ အချိန် သုံးနာရီမှ နေဝင်စ အချိန် ကာလအတွင်း။ ၂၊ ညဦး မှောင်စ ပျိုးချိန်မှ သန်းခေါင် အချိန်ထိ
    night
    နာမ်

    ညခပ်ရီ

    [ɲkʰaʔɹí]
    ညဦးက ခပ်၍ ညလုံးပေါက် လောင်းာင် ထားရေ ရေ
    ညဦးက ခပ်၍ တစ်ညလုံး သိုလှောင် ထားသော ရေ
    water stored up overnight
    နာမ်