Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1–20 of 769 words

    ဖ

    ဖ

    [pʰ]
    ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံး လုံးမာ နှစ်ဆယ့် နှစ်လုံးမြောက် ဗျည်း။ (ဖဝထုပ်ဟု ခေါ်ရေ။
    ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံး လုံးတွင် နှစ်ဆယ့် နှစ်လုံးမြောက် ဗျည်း။ (ဖဦးထုပ်ဟု ခေါ်သည်။
    Twenty-second letter of the Arakanese alphabet
    နာမ်

    ဖ၂

    [pʰ၂]
    ဖခင်ကို ခေါ်သော စကား။ ဖကိုလက်ယာ၊ မိကိုလက်ဝဲ၊ ပက်ခုံးထက်မာ တင်လို့ကျွေးလည်း ကျေးဆပ်မကုန်။ (ပုတေ္တာ) (အဖ၊ ဖခင်၊ မွီးဖ အစဟိစွာအနိန်နန့်လည်း သုံးရေ။
    ဖခင်ကို ခေါ်သော စကား။ ဖကိုလက်ယာ၊ မိကိုလက်ဝဲ၊ ပက်ခုံးပေါ်တွင် တင်လို့ကျွေးလည်း ကျေးဆပ်မကုန်။ (ပုတေ္တာ) (အဖ၊ ဖခင်၊ မွီးဖ စသည်ဖြင့်လည်း သုံးသည်။
    father
    နာမ်

    ဖ၃

    [pʰ၃]
    ဖရေ။ ဖလှယ်ရေ။ ဒယောင်းချင်း ဖဝတ်ကတ်တေ (အရပ်)
    လဲလှယ်သည်။ ဖလှယ်သည်။ ဒယောင်းချင်း ဖဝတ်ကတ်တေ (အရပ်)
    exchange
    ကြိယာ

    ဖက်မလုံဂေါင်းမလုံ

    [pʰɛʔmlòʊɴɡèàɪ́ɴmlòʊɴ]
    ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကိုယ့်စိတ်ချ ယုံကြည်ခြင်း မဟိပဲ သံသယ ဖြစ်လှာရေ
    မိမိကိုယ်ကို မိမိစိတ်ချ ယုံကြည်ခြင်း မယှိပဲ သံသယ ဖြစ်လာသည်
    diffidence
    ကြိယာ

    ဖက်ရံစူး

    [pʰɛʔɹံsùး]
    ယင်းအပင်၏ အစူး စူးခက်ရံ၊ ဖက်ရံတောမာ ဂြွန်းထိုးလဲရေ (တေး)
    ယင်းအပင်၏ အဆူး စူးခက်ရံ၊ ဖက်ရံတောမှာ ဂြွန်းထိုးလဲရေ (တေး)
    gimlet
    နာမ်

    ဖက်ရွက်တစ်ချက်လက်တစ်ချက်

    [pʰɛʔɹwɛʔtɪʔɕɛʔlɛʔtɪʔɕɛʔ]
    (ဥပစာ) နီရာတိုင်း၊ အဝှမ်း
    (ဥပစာ) နေရာတကာ၊ အနှံ့အပြား
    everywhere
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖက်ရွက်တစ်ချက်လက်တစ်ချက်၂

    [pʰɛʔɹwɛʔtɪʔɕɛʔlɛʔtɪʔɕɛʔ၂]
    အပျံ့အနှံ့ ထွက်ဝင် ရှာဖွီရေ။ နီရာများစွာ အဝှမ်း ရှာဖွီရေ။ မွီနှောက်သည်
    အပျံ့အနှံ့ ထွက်ဝင် ရှာဖွေသည်။ နေရာများစွာ အနှံ့အပြား ရှာဖွေသည်။ မွှေနှောက်သည်
    search
    ကြိယာ

    ဖက်လိပ်ပိုး

    [pʰɛʔlìaʔpó]
    စပါးရွက်ကို လိပ်ပြီး အိမ်ဖွဲ့ပြီးကေ စားသောက် ဖျက်ဆီးတတ်ရေ စပါးဖျက်ပိုး တမျိုး
    စပါးရွက်ကို လိပ်ပြီး အိမ်ဖွဲ့ကာ စားသောက် ဖျက်ဆီးတတ်သော စပါးဖျက်ပိုး တစ်မျိုး
    caterpillar which makes tubular leaf-cases on rice plants
    နာမ်

    ဖက်လိုက်

    [pʰɛʔlaɪʔ]
    တဖက်ကို အလီး ပီးလိုက် ပါရေ
    တစ်ဘက်သို့ အလေး ပေးလိုက် ပါသည်
    favour someone or some people
    ကြိယာ

    ဖက်လိုင်စိုင်း

    [pʰɛʔlàɪɴsáɪɴ]
    လောက်ကောင်တိကို သေစီနှိုင်ရေ (ရွက်ညှာနားမာ စိကေချေငယ်ပနာ) ရွက်ဖျား ချွန်သော အရွက်လှရေ့ ပင်ငယ်တမျိုး။ ဖျားချွန်သော အရွက်ဟိသည့် ပင်ငယ်တမျိုး
    လောက်ကောင်များကို သေစေနိုင်သော (ရွက်ညှာနားတွင် အနည်းငယ်သေး၍) ရွက်ဖျား ချွန်သော အရွက်လှသည့် ပင်ငယ်တစ်မျိုး။ ဖျားချွန်သော အရွက်ယှိသည့် ပင်ငယ်တစ်မျိုး
    herb
    နာမ်

    ဖက်ဝန်း

    [pʰɛʔwáɴ]
    ဖက်ဝန်း
    ဖက်ဝန်း
    none
    နာမ်

    ဖက်သန်းဗလိ

    [pʰɛʔθáɴblì]
    ရီငန်ပိုင်း၊ ပင်လယ်စပ် ဒေသများမာ ဖြားရီနှင့် မျိုးပါလာပြီးကေ နှုန်းမြေ၌ တင်ကျန်နီတတ်ရေ ကဏန်း အချေစား တမျိုး
    ရေငန်ပိုင်း၊ ပင်လယ်စပ် ဒေသများတွင် ဒီရေနှင့် မျောပါလာ၍ နှုန်းမြေ၌ တင်ကျန်နေတတ်သော ကဏန်း အငယ်စား တစ်မျိုး
    crab
    နာမ်

    ဖက်သျှပ်

    [pʰɛʔʃaʔ]
    (သစ်သား ပန်းနု ပန်းတက်တိကို ချောအောင် ကော်ပတ်တိုက်စား ပိုင်) သစ်ရွက်ဖြင့် တိုက်စားနှိုင်ရေ အပင်တမျိုး
    (သစ်သား ပန်းနု ပန်းတက်များကို ချောအောင် ကော်ပတ်တိုက်စား သကဲ့သို့) သစ်ရွက်ဖြင့် တိုက်စားနိုင်သော သစ်ပင်တစ်မျိုး
    a kind of tree
    နာမ်

    ဖက်သျှပ်ရွက်

    [pʰɛʔʃaʔɹwɛʔ]
    (သစ်သား ပန်းနု ပန်းတက်တိကို ချောအောင် ကော်ပတ်တိုက်စား ပိုင်) သစ်ရွက်ဖြင့် တိုက်စားနှိုင်ရေ အပင်၏ အရွက်
    (သစ်သား ပန်းနု ပန်းတက်များကို ချောအောင် ကော်ပတ်တိုက်စား သကဲ့သို့) သစ်ရွက်ဖြင့် တိုက်စားနိုင်သော သစ်ပင်၏ အရွက်
    leave
    နာမ်

    ဖက်သျှေ(ငါး)

    [pʰɛʔʃè(ŋàး)]
    လိပ်ကျောက် အမျိုးဝင် အချေစား တမျိုး
    လိပ်ကျောက် အမျိုးဝင် အငယ်စား တစ်မျိုး
    turtle
    နာမ်

    ဖခင်

    [pʰkʰɪ̀ɴ]
    သားသမီး ဖြစ်ထွန်း နိုင်စီရေ အဖိုးသတ္တဝါ။ မိခင်၊ ဖခင်၊ ကျေးဇုသျှင်ကို၊ ချစ်ခင် မြတ်နိုး၊ ဂုဏ်ပုထိုးသို့ (လောကသာရ)
    သားသမီး ဖြစ်ထွန်း နိုင်စေသော အဖိုးသတ္တဝါ။ မိခင်၊ ဖခင်၊ ကျေးဇူးသျှင်ကို၊ ချစ်ခင် မြတ်နိုး၊ ဂုဏ်ပုထိုးသို့ (လောကသာရ)
    father
    နာမ်

    ဖင်

    [pʰɪ̀ɴ]
    ကျင်ကြီးစွန်ရာ စအို
    ကျင်ကြီးစွန်ရာ စအို
    anus
    နာမ်

    ဖင်ကားရားတင်ကားရား

    [pʰɪ̀ɴkáɹátɪ̀ɴkáɹá]
    အရဲအထိုင် ပိပြားသေဝပ်မှု မဟိပဲ
    အနေအထိုင် ပိပြားသေဝပ်မှု မယှိပဲ
    in a slipshod or lovely manner
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖင်ကြွားကြွား

    [pʰɪ̀ɴt͡ɕWàt͡ɕWà]
    ဝင့်ဝါးလွှမ်ရေ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဂုဏ်တင်လိုရေ စိတ်ဖြင့် ပြောဆို ပြုမူသည်
    ဝင့်ဝါးပလွှားသည်။ မိမိကိုယ်ကို ဂုဏ်တင်လိုသော စိတ်ဖြင့် ပြောဆို ပြုမူသည်
    vaunt
    ကြိယာ

    ဖင်ကြွားတင်း

    [pʰɪ̀ɴt͡ɕWàtɪ́ɴ]
    အမှန်အကန် ဂုဏ်ရည် အရည်အခြင်းမဟိပဲ ပလွှားဝင့်ဝါဗျာယ်
    အမှန်တကယ် ဂုဏ်ရည် အရည်အချင်းမယှိပဲ ပလွှားဝင့်ဝါလျက်
    boastfully
    ကြိယာဝိသေသန