Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1–20 of 2,515 words

    မ

    မ

    [m]
    ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံးလုံးမာ နှစ်ဆယ်ငါးလုံးမြောက် ဗျည်း။ မ ဆိုပနာ ခေါ်ရေ
    ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံးလုံးတွင် နှစ်ဆယ်ငါးလုံးမြောက် ဗျည်း။ မ ဟူ၍ ခေါ်သည်
    the th letter of the Arakanese alphabet
    နာမ်

    မံ

    [mံ]
    ပြင်ပ မျက်နှာပြင်မှ နောက်ထပ်နောက်ထပ် နှိမ်းသည်
    ပြင်ပ မျက်နှာပြင်မှ နောက်ထပ်တဖန် လိမ်းကျံသည်
    cover with
    ကြိယာ

    မ ကိုယ

    [m kÒj]
    ကြင်နာ မြတ်နိုးမှုဖြင့် ညင်သာစွာ ပြုမူရေ။ ‘အပွင့်ကိုခြွီ၊ သီးတန်ချီချ၊ လက်ပန်ဇိုင်မာ၊ မ ကိုယလေ-မ ကိုယ’ (တေး)
    ကြင်နာ မြတ်နိုးမှုဖြင့် ညင်သာစွာ ပြုမူသည်။ ‘အပွင့်ကိုခြွီ၊ သီးတန်ချီချ၊ လက်ပန်ဇိုင်မှာ၊ မ ကိုယလေ-မ ကိုယ’ (တေး)
    be gentle
    ကြိယာ

    မ ကောက်

    [m kɔ́ɛʔ]
    လက်ရီး အသွက်ရီးရာမာ တပြိုင်တည်းဖြင့် ရီးဆွဲသော မ အက္ခရာရီးပုံ
    လက်ရေး အသွက်ရေးရာတွင် တစ်ချက်တည်းဖြင့် ရေးဆွဲသော မ အက္ခရာရေးပုံ
    none
    နာမ်

    မ ခေါင်း

    [m kʰèàɪ́ɴ]
    တခေါက် သားပေါက်ဖူးသော ကျွဲမ၊ နမစရေ။ ‘အေ-ဂြိုဝန်းမစွာ တသားပေါက်ဗျာ ဒေ။ မ ခေါင်းရာ မတန်းက မဟောက်’ (အရပ်)
    တစ်ကြိမ် သားပေါက်ဖူးသော ကျွဲမ၊ နွားမစသည်။ ‘အေ-ဂြိုဝန်းမစွာ တစ်သားပေါက်ဗျာ ဒေ။ မ ခေါင်းရာ မတန်းက မဟောက်’ (အရပ်)
    cow
    နာမ်

    မ တမ်း

    [m táɴ]
    (သားမပေါက်သိရေ့) ပျိုရွယ်သော သတ္တဝါမ။ ‘အေ-ကျွဲမကား သားမပေါက်သိ၊ မ တမ်းပါ’ (အရပ်)
    (သားမပေါက်သေးသည့်) ပျိုရွယ်သော သတ္တဝါမ။ ‘အေ-ကျွဲမကား သားမပေါက်သိ၊ မ တမ်းပါ’ (အရပ်)
    heifer
    နာမ်

    မ ပြန်သီး

    [m pɹàɴθï]
    ရာသီချိန် မဟုတ်ဘဲ (ကြားကာလ) သီးသော သစ်သီးဝလံ အစဟိစွာ့ သစ်သီးမျိုး
    ရာသီချိန် မဟုတ်ပဲ (ကြားကာလ) သီးသော သစ်သီးဝလံ စသည့် သစ်သီးမျိုး
    none
    နာမ်

    မ ဖီး

    [m pʰï]
    အိုမင်း ရင့်ရော်သော ဝါကြီးမ
    အိုမင်း ရင့်ရော်သော အဘွားအို
    very old woman
    နာမ်

    မ ဖီးမ

    [m pʰïm]
    အိုမင်း ရင့်ရော်သော ဝါကြီးမ
    အိုမင်း ရင့်ရော်သော အဘွားအို
    very old woman
    နာမ်

    မ ရိုး

    [m ɹó]
    မြစ်ကြီး၏ ဝဲယာကမ်းခြီ တလျှောက် မြို့ရွာဒေသ။ ကစ္ဆပနဒေမြစ် အနောက်ဖက်မာ မ ရိုးကျွန်းဟိသည် (တောင်)
    မြစ်ကြီး၏ ဝဲယာကမ်းခြေ တစ်လျှောက် မြို့ရွာဒေသ။ ကစ္ဆပနဒီမြစ် အနောက်ဘက်တွင် မ ရိုးကျွန်းယှိသည် (တောင်)
    mājou: island
    နာမ်

    မ ရိုးသား

    [m ɹóθá]
    မြစ်ကြီး၏ ဝဲဘက် ကမ်းခြီတလျှောက် မြို့ရွာဒေသမာ နီထိုင်သည့် ရခိုင်လူမျိုး တမျိုး၏ အမည်။ ဒေသအလိုက် ခေါ်ဝေါ်သောအမည်
    မြစ်ကြီး၏ ဝဲဘက် ကမ်းခြေတစ်လျှောက် မြို့ရွာဒေသတွင် နေထိုင်သည့် ရခိုင်လူမျိုး တစ်မျိုး၏ အမည်။ ဒေသအလိုက် ခေါ်ဝေါ်သောအမည်
    race
    နာမ်

    မ သံတိုက်

    [m θံtaɪʔ]
    အသံ ကျယ်လောင် စွာဖြင့် ဣန္ဒြေကင်း ဖောက်ပြန် ပြောဆိုပြုမူသည်
    အသံ ကျယ်လောင် စွာဖြင့် ဣန္ဒြေမဲ့ လော်လည် ပြောဆိုပြုမူသည်
    immodest
    ကြိယာ

    မ၂

    [m၂]
    မျိုးပေါက် ပွားတတ်ရေ ဝမ်းကြီး (သန္ဓေဆောင်) သတ္တဝါ။ ၂၊ မမာ့၊ မ။ (အတိုသုံးစကား။) ၃၊ အမ သတ္တဝါ ဖြစ်ကတ်ောင်း ထင်ရှား သိဟိစီရန် နာမ်ပုဒ်နှင့် တွဲဆက်ပြီးကေ သုံးသော စကားလုံး။ (အိမ်သျှင်မ၊ ဝန်ထောက်မ၊ ရဲအုပ်မ၊ လယ်သျှင်မ၊ ယာသျှင်မ၊ ကျွဲမ၊ နမ အစဟိစွာအနိန်နန့် သုံးနှု
    မျိုးပေါက် ပွားတတ်သော ကိုယ်ဝန်ဆောင် (သန္ဓေဆောင်) သတ္တဝါ။ ၂၊ မိန်းမ၊ မ။ (အတိုသုံးစကား။) ၃၊ အမ သတ္တဝါ ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှား သိယှိစေရန် နာမ်ပုဒ်နှင့် တွဲဆက်၍ သုံးသော စကားလုံး။ (အိမ်သျှင်မ၊ ဝန်ထောက်မ၊ ရဲအုပ်မ၊ လယ်သျှင်မ၊ ယာသျှင်မ၊ ကျွဲမ၊ နွားမ စသည်ဖြင့် သုံးနှု
    female
    နာမ်

    မ၃

    [m၃]
    (အထက်ကို) ပင့်မြှောက်ရေ။ ကြွစီရေ။ ၂၊ ကူပံ့ရေ။ ကူညီ ချီးမြှောက်ရေ။ ၃၊ မကွာ မထွက်ရယောင် ထိန်းချုပ်သည်
    (အပေါ်သို့) ပင့်မြှောက်သည်။ ကြွစေသည်။ ၂၊ ကူပံ့သည်။ ကူညီ ချီးမြှောက်သည်။ ၃၊ မကွာ မထွက်ရအောင် ထိန်းချုပ်သည်
    help
    ကြိယာ

    မ၄

    [m၄]
    ကြိယာနှင့် နာမဝိသေသန ရို့၏ အနက်ကို ပယ်ရှားလိုရာမာ သုံးသောစကား။ (မလား၊ မလာ၊ မကောင်း၊ မလှ၊ မပ အစဟိစွာအနိန်နန့် ဆက်ပြီးကေ သုံးနှုန်းသည်)
    ကြိယာနှင့် နာမဝိသေသန တို့၏ အနက်ကို ပယ်ရှားလိုရာတွင် သုံးသောစကား။ (မလား၊ မလာ၊ မကောင်း၊ မလှ၊ မပ စသည်ဖြင့် ဆက်၍ သုံးနှုန်းသည်)
    none
    ပစ္စည်း

    မ၅

    [m၅]
    တ တနည်း နှစ်ခုမှ အပိုစွန်း ထွက်သော အရွီအတွက်။ စုံဘက်၏ ဆန့်ကျင်ဘက် မစုံကိန်း။ ၁၊ ၃၊ ၅၊ ၇၊ ၉ အစဟိစွာရို့ ဖြစ်တေ
    တစ် သို့မဟုတ် နှစ်ခုမှ အပိုစွန်း ထွက်သော အရေအတွက်။ စုံဘက်၏ ဆန့်ကျင်ဘက် မစုံကိန်း။ ၁၊ ၃၊ ၅၊ ၇၊ ၉ စသည်တို့ ဖြစ်သည်
    odd
    နာမ်

    မက

    [mk]
    အမျိုးအမည် အရွီအတွက် အစဟိစွာ များပြားစွာ။ ၂၊ ပမာဏ ကန့်သတ်ချက် မရပ်တန့်မူပဲဗျာယ်။ ပိုလွန် ကဲဗျာယ်
    အမျိုးအမည် အရေအတွက် စသည် များပြားစွာ။ ၂၊ ပမာဏ ကန့်သတ်ချက် မရပ်တန့်မူပဲလျက်။ ပိုလွန် ကဲလျက်
    many
    ကြိယာဝိသေသန

    မက၂

    [mk၂]
    ပမာဏ ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားရေ အတိုင်းအတာ အဆံရှည် မပိုလွန်ရေ။ ကျော်လွန်သည်
    ပမာဏ ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားသော အတိုင်းအတာ မပြီးပြတ် မပိုလွန်သည်။ ကျော်လွန်သည်
    exceed
    ကြိယာ

    မကင်းတရား

    [mkɪ́ɴtɹá]
    ကောင်းမြတ်သော စောင့်ထိန်းမှု တရား။ ငါးပါးသီလ။ ၂၊ ကိုယ့်နှင့် အကျိုးအကြောင်း ဆက်စပ်နီမှု သဘော
    ကောင်းမြတ်သော စောင့်ထိန်းမှု တရား။ ငါးပါးသီလ။ ၂၊ မိမိနှင့် အကျိုးအကြောင်း ဆက်စပ်နေမှု သဘော
    five morals
    နာမ်

    မကင်းရာမကင်းကြောင်း

    [mkɪ́ɴɹàmkɪ́ɴt͡ɕáʊɴ]
    ကိုယ့်နှင့် တခုတရီ ဆက်စပ် ပတ်သက်နိန်ရေ့ ဖြစ်ပျက်မှုခြင်းရာ
    မိမိနှင့် တစ်စုံတစ်ခု ဆက်စပ် ပတ်သက်နေသည့် ဖြစ်ပျက်မှုခြင်းရာ
    mutual interest
    နာမ်