Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1–20 of 781 words

    ထ

    ထ

    [tʰ]
    ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံး လုံးမာ တဆယ့်ခုနစ်လုံး မြောက်သော ဗျည်း။ ထဝမ်းစိ ဆိုပနာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ထဆံထုံး ဆိုပနာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် ခေါ်ရေ
    ဗျည်း သုံးဆယ့်သုံး လုံးတွင် တစ်ဆယ့်ခုနစ်လုံး မြောက်သော ဗျည်း။ ထဝမ်းစိ ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ထဆံထုံး ဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်သည်
    th of Arakanese consonant
    နာမ်

    ထံ

    [tʰံ]
    နီးသော ဝန်းကျင် အရပ်။ နီရာ။ တည်ဟိရာ အရပ်။ အထံ
    နီးသော ဝန်းကျင် အရပ်။ နေရာ။ တည်ရှိရာ အရပ်။ အထံ
    to
    နာမ်

    ထကေဟောင်းလောင်းထိုင်ကေဟောင်းလောင်း

    [tʰkèháʊɴláʊɴtʰàɪɴkèháʊɴláʊɴ]
    အရဲအထိုင် ပိပြား သေဝပ်မှု မဟိဘဲ။ ကိုးရိုးကားရား
    အနေအထိုင် ပိပြား သေဝပ်မှု မရှိပဲ။ ကိုးရိုးကားရား
    awkwardly
    ကြိယာဝိသေသန

    ထက်

    [tʰɛʔ]
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းစွာ စကားပြော တတ်ရေ။ ပဇာ့ယုတ်သော။ အကြမ်းသော။ မောင်ဖြူလှ ကကောင်း ပစ (ပစ) ထက်တေ။ ၂၊ (မတုံးသော ဓါး)။ မြသော သွားဟိရေ။ ၃၊ ခက်ထန်သော စိတ်ဟိရေ။ ပြင်းထန်းသော စိတ်ဟိရေ။ ဂုဆိုကေ ဂုဗျာယ်၊ ကကောင်း စိတ်ထက်တေ လူရာ
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းစွာ စကားပြော တတ်သော။ နှုတ်ကြမ်းသော။ အကြမ်းသော။ မောင်ဖြူလှ ကောင်းကောင်း ပစ (ပါးစပ်) ထက်တေ။ ၂၊ (မတုံးသော ဓါး)။ မြသော သွားရှိသော။ ၃၊ ခက်ထန်သော စိတ်ရှိသော။ ပြင်းထန်းသော စိတ်ရှိသော။ ဂုဆိုကေ ဂုဗျာယ်၊ ကောင်းကောင်း စိတ်ထက်တေ လူရာ
    sharp
    နာမဝိသေသန

    ထက်၂

    [tʰɛʔ၂]
    (ဥပစာ)(စေတနာ အစွမ်း၊ ဉာဏ်၊ တန်ခိုး၊ အာဏာ) စူးရှသည်
    (ဥပစာ)(စေတနာ အစွမ်း၊ ဉာဏ်၊ တန်ခိုး၊ အာဏာ) စူးရှသည်
    be effective
    ကြိယာ

    ထက်၃

    [tʰɛʔ၃]
    အပေါ်။ အထက်ခေါင်း ထက်ဂဠုန်၊ ခတ်တုံးကိုးခါ (ပါရာ)။ ထက်မာကပူ၊ အောက်မာကချမ်း၊ ဖျားကြန်ဖျားလွန် (ပဉ္စဘုတ်)
    အပေါ်။ အထက်ခေါင်း ထက်ဂဠုန်၊ ခတ်တုံးကိုးခါ (ပါရာ)။ ထက်မှာကပူ၊ အောက်မှာကချမ်း၊ ဖျားကြန်ဖျားလွန် (ပဉ္စဘုတ်)
    up
    နာမ်

    ထက်၄

    [tʰɛʔ၄]
    ပိုလွန်ရေ အနက် ဟိရေ စကားလုံး။ သစ်မျက်နှာထက်၊ ထုကြီးရေ၊ လျောက်ကြီးရေ၊ မြာတိုင်ကြီးရေ ဖြစ်အံ့ (ပါရာ) အစ အလယ် အဆုံး ရနိုင်မူကား လူများ ထက်မြက်အံ့ (ပါရာ)။ ထိုထက် လွန်သနန့် တနည်း စက်အဋကထာ အလိုဆိုပေ၏ (ပါရာ)
    ပိုလွန်သည့် အနက် ရှိသော စကားလုံး။ သစ်မျက်နှာထက်၊ ထုကြီးသည်၊ လျောက်ကြီးသည်၊ မြာတိုင်ကြီးသည် ဖြစ်အံ့ (ပါရာ) အစ အလယ် အဆုံး ရနိုင်မူကား သူတစ်ပါး ထက်မြက်အံ့ (ပါရာ)။ ထိုထက် လွန်သဖြင့် တနည်း စက်အဋကထာ အလိုဆိုပေ၏ (ပါရာ)
    more than
    ပစ္စည်း

    ထက်ကပ်

    [tʰɛʔkaʔ]
    တတူတကွ၊ နံပါးမကွာ၊ မကင်းမကွာ။ ထိုးကမူးမတ်၊ သားနန့်ထပ်ဖို့၊ ထက်ကပ်လိုက်စေ၊ မြို့ရွာပြည်ကို၊ စည်လည်စီရား (ဝိဇယ)။ ထက်ကပ်မကွာ၊ အငှားသမားလေ၊ ကျွန်တယောက်လျှင်၊ နောင်ထားပါးက၊ ကိုယ်တော်ခုဝေ၊ မင်းယောက်ျားမာ၊ တရားဖြေဟု (ပန်း)
    အတူတကွ၊ နံပါးမကွာ၊ မကင်းမကွာ။ ထိုးကမူးမတ်၊ သားနှင့်ထပ်ဖို့၊ ထက်ကပ်လိုက်စေ၊ မြို့ရွာပြည်ကို၊ စည်လည်စေပြီး (ဝိဇယ)။ ထက်ကပ်မကွာ၊ အစေခံလေ၊ ကျွန်တစ်ယောက်လျှင်၊ နောင်တော်ပါးက၊ ကိုယ်တော်ခုဝေ၊ မင်းယောက်ျားမှာ၊ တရားဖြေဟု (ပန်း)
    together
    ကြိယာဝိသေသန

    ထက်ခြမ်း

    [tʰɛʔkʰɹáɴ]
    နှစ်ခု ခွဲခြမ်း ထားရေမှ တခြမ်း
    နှစ်ခု ခွဲခြမ်း ထားသည်မှ တစ်ခြမ်း
    half
    နာမ်

    ထက်ခြမ်းကွဲ

    [tʰɛʔkʰɹáɴkwɛ]
    နှစ်ဖြာ ကွဲစိတ်သည်
    နှစ်ဖြာ ကွဲစိတ်သည်
    half
    ကြိယာ

    ထက်ခြမ်းခွဲ

    [tʰɛʔkʰɹáɴkʰwɛ]
    ထက်ခြမ်း နှစ်ခု ခွဲထားရေ အရာ
    ထက်ခြမ်း နှစ်ခု ခွဲထားသော အရာ
    half
    နာမ်

    ထက်ခွီဖွဲ့

    [tʰɛʔkʰwípʰwé]
    တင်ပျိုင်ခွေ ထိုင်ဗျာယ်
    တင်ပျဉ်ခွေ ထိုင်လျက်
    Cross-legged
    ကြိယာဝိသေသန

    ထက်စိ.

    [tʰɛʔsì.]
    မျှမျှတတ။ မပိုမလို။ အမင်ာင်နှမျှ
    မျှမျှတတ။ မပိုမလို။ အညီအမျှ
    equal
    ကြိယာဝိသေသန

    ထက်စိ.ဗက်စိ.

    [tʰɛʔsì.bɛʔsì.]
    မပိုမလို။ အမင်ာင်နှမျှ၊ သကြေလုံး ဆယ်လုံး၊ လူဆယ်ယောက် ထက်စိ.ဗက်စိ. မပိုမလို
    မပိုမလို။ အညီအမျှ၊ သကြားလုံး ဆယ်လုံး၊ လူဆယ်ယောက် ထက်စိ.ဗက်စိ. မပိုမလို
    equal
    ကြိယာဝိသေသန

    ထက်တိုင်

    [tʰɛʔtàɪɴ]
    (အဂု၊ ဒေနိ အစဟိစွာအစဟိစွာ) ထိတောင်၊ ထက်တိုင်။ ယဂုထက်ထိ၊ ငါ့ထက်ဇာတိကို၊ မသိလားဟု (ရာမ)။ အဂုထက်တိုင်၊ ရွှီပြည်ခိုင်ဟု၊ နာမည်ကျော်ကြား (ငှက်ဆင်ချီ)
    (ယခု၊ ယနေ့ စသည်စသည်) တိုင်အောင်၊ ထက်တိုင်။ ယခုထက်ထိ၊ ငါ့ထက်ဇာတိကို၊ မသိလားဟု (ရာမ)။ ယခုထက်တိုင်၊ ရွှေပြည်ခိုင်ဟု၊ နာမည်ကျော်ကြား (ငှက်ဆင်ချီ)
    till
    သမ္ဗန္တ

    ထက်ထက်

    [tʰɛʔtʰɛʔ]
    လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက် နှိုင်ရေ အရည်အခြင်း။ အရည်အသွီး။ စွမ်းရည် သတ္တိ။ မောင်ဖြူ ထက်ထက် အားလုံး စွမ်းဆောင်နိုင်ရေ
    လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက် နိုင်သော အရည်အချင်း။ အရည်အသွေး။ စွမ်းရည် သတ္တိ။ မောင်ဖြူ ထက်ထက် အားလုံး စွမ်းဆောင်နိုင်ရေ
    ability
    နာမ်

    ထက်ထိ

    [tʰɛʔtʰì]
    (အဂု၊ ဒေနိ အစဟိစွာအစဟိစွာ) ထိတောင်၊ ထက်တိုင်။ ယဂုထက်ထိ၊ ငါ့ထက်ဇာတိကို၊ မသိလားဟု (ရာမ)
    (ယခု၊ ယနေ့ စသည်စသည်) တိုင်အောင်၊ ထက်တိုင်။ ယခုထက်ထိ၊ ငါ့ထက်ဇာတိကို၊ မသိလားဟု (ရာမ)
    till
    သမ္ဗန္တ

    ထက်ပင်း

    [tʰɛʔpɪ́ɴ]
    ၁၊ မျက်မြင် တတ်အပ်။ လက်ငင်း ဟိဆိုင်။ ထက်ပက်။ လှစံညက်ခြေ၊ စောင်းကြည့်ချေသော်၊ မေ့မျက်ခွက်မာ၊ ထက်ပက်ကျကေ (မိုး)။ ၂၊ အခန့်သင့် တွိ့ဆုံရေ။ တိုက်ဆိုင်ရေ။ ကြိမ်ကြိုက်ရေ။ ကြုံတွိခြင်းကြောင့်၊ လူချင်းပြိုင်ကျ၊ ထက်ပက်ကြုံပျာ၊ မြင်ရုံမျှဖြင့်၊ စိတ်ကချစ်ခင
    ၁၊ မျက်မြင် တတ်အပ်။ လက်ငင်း ရင်ဆိုင်။ ပက်ပင်း။ လှစံညက်ခြေ၊ စောင်းကြည့်ချေသော်၊ မေ့မျက်ခွက်မှာ၊ ထက်ပက်ကျကေ (မိုး)။ ၂၊ အခန့်သင့် တွေ့ဆုံသည်။ တိုက်ဆိုင်သည်။ ကြိမ်ကြိုက်သည်။ ကြုံကြိုက်ခြင်းကြောင့်၊ လူချင်းပြိုင်ကျ၊ ထက်ပက်ကြုံပျာ၊ မြင်ရုံမျှဖြင့်၊ စိတ်ကချစ်ခင
    be obsessed by
    ကြိယာဝိသေသန

    ထက်ပတ်

    [tʰɛʔpaʔ]
    ၁၊ မျက်မြင် တတ်အပ်။ လက်ငင်း ဟိဆိုင်။ ထက်ပက်။ လှစံညက်ခြေ၊ စောင်းကြည့်ချေသော်၊ မေ့မျက်ခွက်မာ၊ ထက်ပက်ကျကေ (မိုး)။ ၂၊ အခန့်သင့် တွိ့ဆုံရေ။ တိုက်ဆိုင်ရေ။ ကြိမ်ကြိုက်ရေ။ ကြုံတွိခြင်းကြောင့်၊ လူချင်းပြိုင်ကျ၊ ထက်ပက်ကြုံပျာ၊ မြင်ရုံမျှဖြင့်၊ စိတ်ကချစ်ခင
    ၁၊ မျက်မြင် တတ်အပ်။ လက်ငင်း ရင်ဆိုင်။ ပက်ပင်း။ လှစံညက်ခြေ၊ စောင်းကြည့်ချေသော်၊ မေ့မျက်ခွက်မှာ၊ ထက်ပက်ကျကေ (မိုး)။ ၂၊ အခန့်သင့် တွေ့ဆုံသည်။ တိုက်ဆိုင်သည်။ ကြိမ်ကြိုက်သည်။ ကြုံကြိုက်ခြင်းကြောင့်၊ လူချင်းပြိုင်ကျ၊ ထက်ပက်ကြုံပျာ၊ မြင်ရုံမျှဖြင့်၊ စိတ်ကချစ်ခင
    be obsessed by
    ကြိယာဝိသေသန

    ထက်ပိုင်း

    [tʰɛʔpáɪɴ]
    ၁၊ အပေါ်ပိုင်း။ ၂၊ နှစ်ပိုင်း ဖြတ်ထားရေမှ တပိုင်း
    ၁၊ အပေါ်ပိုင်း။ ၂၊ နှစ်ပိုင်း ဖြတ်ထားသည်မှ တစ်ပိုင်း
    half
    နာမ်