Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,241–2,260 of 3,186 words

    က

    ကျွန်ရို့

    [t͡ɕʊ̀ɴɹo̰]
    ငါရို့၊ ကျနော်ရို့ အစဟိစွာအနိန်နန့် အရွီအတွက် တထက်ပိုပြီးကေ ရွီတွက်ရာမာ သုံးသော ဗဟုဝုစ်စကားလုံး။ စျာပနာအလို၊ ဖုတ်သဂြိုဟ်၊ သဂြိုဟ်ပစ်မည်၊ ထင်းနံ့သာကို၊ ကျွန်ရို့၊ ရှာလီရေ (ဓမ္မက)။ ငါးပါးရိုသီ၊ သျှင်မင်းကြီးကို၊ ကျွန်ရို့လက်အုပ်ချီ (ဓမ္မက)
    ငါတို့၊ ကျွန်ုပ်တို့ စသည်ဖြင့် အရေအတွက် တစ်ထက်ပို၍ ရေတွက်ရာ၌ သုံးသော ဗဟုဝုစ်စကားလုံး။ စျာပနာအလို၊ ဖုတ်သဂြိုဟ်၊ သဂြိုဟ်ပစ်မည်၊ ထင်းနံ့သာကို၊ ကျွန်ရို့၊ ရှာလီရေ (ဓမ္မက)။ ငါးပါးရိုသီ၊ သျှင်မင်းကြီးကို၊ ကျွန်ရို့လက်အုပ်ချီ (ဓမ္မက)
    none
    နာမ်

    ကျွန်းရွာ

    [t͡ɕʊ́ɴɹwà]
    ကျေးလက်။ ကျွန်းရွာ။ ကျေးရွာ
    ကျေးလက်။ တောရွာ။ ကျေးရွာ
    village
    နာမ်

    ကျွန်းလင်ပင်

    [t͡ɕʊ́ɴlɪ̀ɴpɪ̀ɴ]
    ချောမွတ်သော သစ်မာ တမျိုး
    ချောမွတ်သော သစ်မာ တစ်မျိုး
    cedar
    နာမ်

    ကျွန်းလုံး

    [t͡ɕʊ́ɴlóʊɴ]
    တကျွန်းလုံး ရပ်ရွာဟိ လူများ
    တစ်ကျွန်းလုံး ရပ်ရွာရှိ လူများ
    settle
    နာမ်

    ကျွန်သပေါက်

    [t͡ɕʊ̀ɴθpaʊʔ]
    ၁၊ လူတိအား နှိမ့်ချပနာ ပြောဆိုရေ စကားလုံး။ ၂၊ ကျွန်နန့်သူတော်ကောင်း ပေါင်းဖေါ်၍ရရေ သား။ အမျိုးယုတ်သော၊ ညံ့သောသူ ဟူ၏။ မေကုဝဏ်ကို၊ ကျွန်သပေါက်မျှ၊ မထောက်ခဲ့ကျင်၊ နန်းဘုံခွင်က၊ နှင်ကာလည်းချ (ဝိဇယ)။ ၃၊ လူများ အုပ်ချုပ်အုပ်ချုပ်မှု အောက်မာ အနှိမ်ခံရခ
    ၁၊ သူတစ်ပါးအား နှိမ့်ချ၍ ပြောဆိုသော စကားလုံး။ ၂၊ ကျွန်နှင့်သူတော်ကောင်း ပေါင်းဖေါ်၍ရသော သား။ အမျိုးယုတ်သော၊ ညံ့သောသူ ဟူ၏။ မယ်ကုဝဏ်ကို၊ ကျွန်သပေါက်မျှ၊ မထောက်ခဲ့ကျင်၊ နန်းဘုံခွင်က၊ နှင်ကာလည်းချ (ဝိဇယ)။ ၃၊ သူတစ်ပါး အုပ်ချုပ်အုပ်ချုပ်မှု အောက်တွင် အနှိမ်ခံရခ
    rotter
    နာမ်

    ကျွန်းသားငမန်း

    [t͡ɕʊ́ɴθáŋmáɴ]
    မခံချိမခံသာယောင် နှိမ့်ချပနာ ပြောသော စကားလုံး
    မခံချိမခံသာအောင် နှိမ့်ချ၍ ပြောသော စကားလုံး
    disparagement
    နာမ်

    ကျွန်းဟုန်

    [t͡ɕʊ́ɴhòʊɴ]
    တကျွန်းလုံး ရပ်ရွာဟိလူများ
    တစ်ကျွန်းလုံး ရပ်ရွာရှိလူများ
    settle
    နာမ်

    ကျွန်းအုပ်

    [t͡ɕʊ́ɴʔoʊʔ]
    တကျွန်းလုံးကို အုပ်ချုပ်သူ။ ကျွန်းဟိ နောက်မာ၊ ကျွန်းအုပ်မောင်ညို ကြံဗျာယ် (ဗမာချီ)
    တစ်ကျွန်းလုံးကို အုပ်ချုပ်သူ။ ကျွန်းရှိ နောက်မှာ၊ ကျွန်းအုပ်မောင်ညို ကြံလျက် (ဗမာချီ)
    island headman
    နာမ်

    ကျွန်းဦး

    [t͡ɕʊ́ɴʔú]
    ၁၊ စုပေါင်း နီထိုင်ကတ်တေ ကျွန်း၏ တောင်ဘက်အရပ်။ ၂၊ ရီထဲဟိ ကျွန်း၏ ထိပ်ပိုင်းအရပ်။ တချို့ ကျွန်းရွာ၌ ရွာ၏ တောင်ဘက်ကို ကျွန်းဦးဟု သမုတ်ထားပနာ ယင်းကျွန်းဦး၌ တည်ထားရေ စာတီ၊ ဘုရားကိုလေ့ ကျွန်းဦးစာတီ၊ ကျွန်းဦးဘုရား ဟု ခေါ်ဆို ကတ်သိမ့်ရေ
    ၁၊ စုပေါင်း နေထိုင်ကြသော ကျွန်း၏ တောင်ဘက်အရပ်။ ၂၊ ရေထဲရှိ ကျွန်း၏ ထိပ်ပိုင်းအရပ်။ အချို့သော ကျွန်းရွာ၌ ရွာ၏ တောင်ဘက်ကို ကျွန်းဦးဟု သမုတ်ထား၍ ယင်းကျွန်းဦး၌ တည်ထားသော စေတီ၊ ဘုရားကိုလည်း ကျွန်းဦးစေတီ၊ ကျွန်းဦးဘုရား ဟု ခေါ်ဆို ကြသေးသည်
    south island
    နာမ်

    ကျွမ်း

    [t͡ɕʊ̀ɴ]
    ၁၊ ချစ်ခင် ရင်းနှီးရေ။ အကျွမ်းဝင်ကေ၊ အပင်ပေါက်တေ (ပုံ)။ ၂၊ လိလာ ပွန်းတီးသည်
    ၁၊ ချစ်ခင် ရင်းနှီးသည်။ အကျွမ်းဝင်ကေ၊ အပင်ပေါက်တေ (ပုံ)။ ၂၊ လေ့လာ ပွန်းတီးသည်
    commune
    ကြိယာ

    ကျွမ်း၂

    [t͡ɕʊ̀ɴ၂]
    ၁၊ စိတ် နှလုံးဆင်းရဲ ပင်ပန်း နွမ်းရိရေ။ ပူဆွေး သောက ရောက်ရေ။ ဖေါ်ကွဲသူရို့၊ ပူလို့ကျွမ်းအောင်၊ လွမ်းမှုဆင်ကေ (ဓမ္မသာ)။ ၃၊ မီးလောင်၍ ပျက်စီး ကြေမွသည်
    ၁၊ စိတ် နှလုံးဆင်းရဲ ပင်ပန်း နွမ်းရိသည်။ ပူဆွေး သောက ရောက်သည်။ ဖေါ်ကွဲသူရို့၊ ပူလို့ကျွမ်းအောင်၊ လွမ်းမှုဆင်ကေ (ဓမ္မသာ)။ ၃၊ မီးလောင်၍ ပျက်စီး ကြေမွသည်
    exhaust
    ကြိယာ

    ကျွမ်းကျင်

    [t͡ɕʊ̀ɴt͡ɕɪ̀ɴ]
    တခုခုသော ပညာရပ်ကို တတ်သိ လိမ္မာသည်
    တစ်ခုခုသော ပညာရပ်ကို တတ်သိ လိမ္မာသည်
    intellectual
    ကြိယာ

    ကျွမ်းစိုက်

    [t͡ɕʊ̀ɴsaɪʔ]
    မြေ၌ အဂေါင်းကို စိုက်သည်
    မြေ၌ ဦးခေါင်းကို စိုက်သည်
    planted in the head in the ground
    ကြိယာ

    ကျွမ်းတာလန်

    [t͡ɕʊ̀ɴtàlàɴ]
    ဦးစိုက် ပြောင်းပြန် ဖြစ်တေ
    ဦးစိုက် ပြောင်းပြန် ဖြစ်သည်
    diving
    ကြိယာ

    ကျွမ်းထိုး

    [t͡ɕʊ̀ɴtʰó]
    ၁၊ မြေ၌ အဂေါင်းကို စိုက်ပနာ ကိုယ်ကိုတဖက်သို့ ပြန်စီရေ။ ၂၊ ဥပစါ နစ်နာ ဆုံးယှုံးမှုတိစွာ ဖြစ်ပေါ်ရေ။ ၂၊ ဒုက္ခရောက် လားရေ။ အခက်အခဲနန့် ကြုံသည်
    ၁၊ မြေ၌ ဦးခေါင်းကို စိုက်၍ ကိုယ်ကိုတစ်ဖက်သို့ ပြန်စေသည်။ ၂၊ ဥပစါ နစ်နာ ဆုံးရှုံးမှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ၂၊ ဒုက္ခရောက် သွားသည်။ အခက်အခဲနှင့် ကြုံသည်
    diving
    ကြိယာ

    ကျွမ်းပစ်

    [t͡ɕʊ̀ɴpɪʔ]
    အဂေါင်းကို မြီမာ မစိုက်ပဲ ကိုယ်ကိုလည်ယောင် တပတ်ကျွမ်း ထိုးသည်
    ဦးခေါင်းကို မြေမှာ မစိုက်ပဲ ကိုယ်ကိုလည်အောင် တစ်ပတ်ကျွမ်း ထိုးသည်
    diving
    ကြိယာ

    ကျွမ်းပြန်

    [t͡ɕʊ̀ɴpɹàɴ]
    အဂေါင်းကိုမြေ၌ စေါက်ထိုးရား ကိုယ်ကိုတဖက်ကို ပြန်ပနာ လိမ့်စီရေ
    ဦးခေါင်းကိုမြေ၌ စေါက်ထိုးပြီး ကိုယ်ကိုတစ်ဘက်သို့ ပြန်၍ လိမ့်စေသည်
    diving
    ကြိယာ

    ကျွမ်းဝင်

    [t͡ɕʊ̀ɴwɪ̀ɴ]
    ရင်းနှီး ခင်မင်သည်
    ရင်းနှီး ခင်မင်သည်
    commune
    ကြိယာ

    ကျွာ

    [t͡ɕwà]
    ဗားကို ပူအောင်ဆောက်ပြီး ယင်းဆီပူမာ ထည့်၍ ကျက်နပ်အောင် လုပ်ရေ။ ငါးကြော်ရေ။ မုန့်မုန့်တွာကာ၊ ဆီနှင်ကျွာ၍ (ထာနု)
    ဆီကို ပူအောင်ဆောက်ပြီး ယင်းဆီပူတွင် ထည့်၍ ကျက်နပ်အောင် လုပ်သည်။ ငါးကြော်သည်။ မုန့်မုန့်တွာကာ၊ ဆီနှင်ကျွာ၍ (ထာနု)
    fried fish
    ကြိယာ

    ကျွိ.ကျွိ.

    [t͡ɕwì.t͡ɕwì.]
    ကျွိ.ကျွိ.မြည်သည်
    ကျွိ.ကျွိ.မြည်သည်
    chirp
    ကြိယာ