Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,261–2,280 of 3,186 words

    က

    ကျွိ.ကျွိ.၂

    [t͡ɕwì.t͡ɕwì.၂]
    ကျွိ.ကျွိ. မြည်သော အသံ
    ကျွိ.ကျွိ. မြည်သော အသံ
    voice
    နာမ်

    ကျွိန်

    [t͡ɕwèɪɴ]
    ကျွန်းငယ်။ ငယ်သောကျွန်း။ ကျွန်းငယ်က ကျွိန်၊ ပြင်ငယ် ပြွိန်တောင်ငယ်ကေ တွိန် (ရိုးရာ)
    ကျွန်းငယ်။ ငယ်သောကျွန်း။ ကျွန်းငယ်က ကျွိန်၊ ပြင်ငယ် ပြွိန်တောင်ငယ်ကေ တွိန် (ရိုးရာ)
    island
    နာမ်

    ကျွီး

    [t͡ɕwï]
    အားစိုက်ပနာ အသံကျကျယ်လောင်လောင် ကျွီးရေ။ သမီးကြာညို၊ ကျွီးလို့ငို (တေး)။ ဟစ်ကာ ကျွီးငိုပနာသာ (ဗမာချီ)။ ရှင်ရှင်လည်းကျွီး၊ မိကေခွင်ဝင်လိုရား (တေး)
    အားစိုက်၍ အသံကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်သည်။ သမီးကြာညို၊ ကျွီးလို့ငို (တေး)။ ဟစ်ကာ ကျွီးငို၍သာ (ဗမာချီ)။ ရှင်ရှင်လည်းကျွီး၊ မိရင်ခွင်ဝင်လိုပြီး (တေး)
    vociferate
    ကြိယာ

    ကျွီး၂

    [t͡ɕwï၂]
    ဆူညံအောင် အားစိုက်ပနာ ကျွီးဗျာယ်။ အော်သံမာ ကျွီးသံ၊ တောလုံးညံ (ဓမ္မက)
    ဆူညံအောင် အားစိုက်၍ အော်ဟစ်လျက်။ အော်သံမှာ ကျွီးသံ၊ တောလုံးညံ (ဓမ္မက)
    vociferate
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျွေး

    [t͡ɕwé]
    စားတွက်ငှာ အစာပီး၍ စားစီရေ
    စားရန်အလို့ငှာ အစာပေး၍ စားစေသည်
    feed
    ကြိယာ

    ကျွေးစဉ်ကျွေးလည့်

    [t͡ɕwésɪ̀ɴt͡ɕwélɛ̰]
    ကျွေးတုံ့ကျွေးပြန် အစိုင်လာအားဖြင့် ကျွေးမွီးပြုစုခြင်း
    ကျွေးတုံ့ကျွေးပြန် အစဉ်လာအားဖြင့် ကျွေးမွေးပြုစုခြင်း
    care for
    နာမ်

    ကျွေးမွေး

    [t͡ɕwémwé]
    ၁၊ စားရန် အစားအစာပီး၍ စားစီရေ။ ၂၊ စားသည်းဝတ်ရီးအတွက် ထိန်းသိမ်း ကြည့်ရှုရေ
    ၁၊ စားရန် အစားအစာပေး၍ စားစေသည်။ ၂၊ စားရေးဝတ်ရေးအတွက် ထိန်းသိမ်း ကြည့်ရှုသည်
    by the look of
    ကြိယာ

    ကျွေးလည်ကျွေးပတ်

    [t͡ɕwélɛ̀t͡ɕwépaʔ]
    ကျွေးတုံ့ကျွေးပြန် အစိုင်လာအားဖြင့် ကျွေးမွီးပြုစုခြင်း
    ကျွေးတုံ့ကျွေးပြန် အစဉ်လာအားဖြင့် ကျွေးမွေးပြုစုခြင်း
    care for
    နာမ်

    ကျွဲ

    [t͡ɕwɛ]
    ထွန်ချရာမာ အသုံးပြုရေ တိရိစ္ဆာန်တမျိုး
    လယ်ထွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် တိရိစ္ဆာန်တစ်မျိုး
    buffalo
    နာမ်

    ကျွဲကန်ကောက်

    [t͡ɕwɛkàɴkɔ́ɛʔ]
    အသီးရှည်ရှည် အဖျားစိကေချေ ကောက်ကောက်ဟိရေ နွားစားသရက်တမျိုး
    အသီးရှည်ရှည် အဖျားအနည်းငယ် ကောက်ကောက်ရှိသော သရက်သီးတစ်မျိုး
    mango
    နာမ်

    ကျွဲကော်သီး

    [t͡ɕwɛkɔ̀θï]
    ရှောက်၊ သမ္ဘရာမျိုးမာ ပါဝင်ရေ သစ်သီးတမျိုး
    ရှောက်၊ သမ္ဘရာမျိုးတွင် ပါဝင်သည့် သစ်သီးတစ်မျိုး
    lemon
    နာမ်

    ကျွဲခတ်

    [t͡ɕwɛkʰaʔ]
    ကျွဲနှစ်ကောင် ဥချိုဖြင့်တိုးဝှေ့ ကတ်တေ
    ကျွဲနှစ်ကောင် ဥချိုဖြင့်တိုးဝှေ့ ကြသည်
    two buffalo fighting
    ကြိယာ

    ကျွဲခတ်တင်

    [t͡ɕwɛkʰaʔtɪ̀ɴ]
    အဂေါင်းနှင့် တင်သားမြှင့်၍ အလယ်ကြောရိုး ချိုင့်နိန်ရေ ကျွဲ၊ နွားစရေ။ ယင်းပိုင် ကျွဲ၊ နွားရို့ကို မမွီးခြီရေ
    ဦးခေါင်းနှင့် တင်ပါးမြှင့်၍ အလယ်ကျောရိုး ချိုင့်နေသော ကျွဲ၊ နွားစသည်။ ယင်းကဲ့သို့ ကျွဲ၊ နွားတို့ကို မမွေးစားကောင်း
    type of buffalo
    နာမ်

    ကျွဲချက်ပေါက်

    [t͡ɕwɛɕɛʔpaʊʔ]
    ကျွဲ၊ နွား ရို့၏ ကုန်းဗွေနန့်ချက်ဗွေ တည့်မတ်သော ကျွဲ၊ နွားစရေ။ ဗွေပေါက် လို့လေ့ ခေါ်ရေ။ ယင်းပိုင် ကျွဲ၊ နွားရို့ကို မွေးခြီရေ
    ကျွဲ၊ နွား တို့၏ ကုန်းဗွေနှင့်ချက်ဗွေ တည့်မတ်သော ကျွဲ၊ နွားစသည်။ ဗွေပေါက် ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ယင်းသို့ ကျွဲ၊ နွားတို့ကို မွေးစားကောင်း
    type of buffalo
    နာမ်

    ကျွဲချီးစား

    [t͡ɕwɛɕïsá]
    ကျွဲချီး၊ နွားချီးမှ ပိုးရို့ကိုလေ့သော့၊ ကျွဲနောက်၊ နွားနောက်လိုက်ပြီးကေ ပင်ဖြစ်ဖြစ် ပိုးမွှားရို့ကို စားသောက်လိဟိရေ ဇရက်တမျိုး
    ကျွဲချေး၊ နွားချေးမှ ပိုးတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ကျွဲနောက်၊ နွားနောက်လိုက်၍ လည်းကောင်း ပိုးမွှားတို့ကို စားသောက်လေ့ရှိသော ဆက်ရက်တစ်မျိုး
    bird
    နာမ်

    ကျွဲချီးပိုး

    [t͡ɕwɛɕïpó]
    ကျွဲချီး၊ နွားချီးမှ ပေါက်ဖွားတတ်ရေ ချီးပိုးထိုး တမျိုး
    ကျွဲချေး၊ နွားချေးမှ ပေါက်ဖွားတတ်သော ချေးပိုးထိုး တစ်မျိုး
    Dung-beetle
    နာမ်

    ကျွဲစီးဗျိုင်

    [t͡ɕwɛsïbràɪɴ]
    ကိုယ်လုံးဖြူ၍ နှုတ်သီးဝါပြီး၊ ကျွဲကျောပေါ် စီးပနာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အစာရှာ စားတတ်ရေ ဗျိုင်းတမျိုး
    ကိုယ်လုံးဖြူ၍ နှုတ်သီးဝါပြီး၊ ကျွဲကျောပေါ် စီး၍ လည်းကောင်း အစာရှာ စားတတ်သော ဗျိုင်းတစ်မျိုး
    bittern
    နာမ်

    ကျွဲစွန်းလက်သည်း

    [t͡ɕwɛsʊ́ɴlɛʔθɛ́]
    ကျွဲပတုံးဖျား၌ စွန်လက်သည်းပိုင် ကောက်ကောက်ပါရေ ကျွဲမျိုး။ ယင်းကျွဲမျိုးကို မမွီးခြီရေ
    ကျွဲအမြီးဖျား၌ စွန်လက်သည်းကဲ့သို့ ကောက်ကောက်ပါသော ကျွဲမျိုး။ ယင်းကျွဲမျိုးကို မမွေးစားကောင်း
    type of buffalo
    နာမ်

    ကျွဲဇရက်

    [t͡ɕwɛzɹɛʔ]
    ကျွဲချီး၊ နွားချီးမှ ပိုးရို့ကို ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကျွဲနောက်၊ နွားနောက်လိုက်ပြီးကေ ပင်ဖြစ်ဖြစ် ပိုးမွှားရို့ကို စားသောက်လိဟိရေ ဇရက်တမျိုး
    ကျွဲချေး၊ နွားချေးမှ ပိုးတို့ကို လည်းကောင်း၊ ကျွဲနောက်၊ နွားနောက်လိုက်၍ လည်းကောင်း ပိုးမွှားတို့ကို စားသောက်လေ့ရှိသော ဆက်ရက်တစ်မျိုး
    bird
    နာမ်

    ကျွဲတစ်ဖက်နွားတစ်ဖက်

    [t͡ɕwɛtɪʔpʰɛʔnWàtɪʔpʰɛʔ]
    ဥပစာ ၁၊ အမြင်မတော်သော မသင့်မလျော်သော အနိန်နန့်။ ၂၊ လူမှုကျင့်ဝတ် ဆန့်ကျင်ရွီတွက်နန့်
    ဥပစာ ၁၊ အမြင်မတော်သော မသင့်မလျော်သော အားဖြင့်။ ၂၊ လူမှုကျင့်ဝတ် ဆန့်ကျင်သောအားဖြင့်
    unseemly
    ကြိယာဝိသေသန