Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,281–2,300 of 3,186 words

    က

    ကျွဲနဖါးစူး

    [t͡ɕwɛnpʰàးsùး]
    အပွင့်တံမာ အသီးချေ စီတန်း၍ သီးသော အပင်။ ကျွဲနခေါင်းချိတ် အပင်
    အပွင့်တံတွင် အသီးငယ် စီတန်း၍ သီးသော အပင်။ ကျွဲနှာခေါင်းချိတ် အပင်
    none
    နာမ်

    ကျွဲနိုင်

    [t͡ɕwɛnàɪɴ]
    ၁၊ ဝှေတိုင်း အနိုင်ရရေ ကျွဲ။ ခတ်တိုင်း အနိုင်ရရေ ကျွဲ။ ၂၊ ကျွဲတရွီလုံးကို အုပ်ထိန်းသော ကျွဲ။ အဝတ်မမက်၊ ကျုတ်ညွန်အိုင်က၊ ကျွဲနိုင်တက်သို့ (ဒွေး)
    ၁၊ ဝှေတိုင်း အနိုင်ရသော ကျွဲ။ ခတ်တိုင်း အနိုင်ရသော ကျွဲ။ ၂၊ ကျွဲတစ်အုပ်လုံးကို အုပ်ထိန်းသော ကျွဲ။ အဝတ်မမက်၊ ကျုတ်ညွန်အိုင်က၊ ကျွဲနိုင်တက်သို့ (ဒွေး)
    buffalo
    နာမ်

    ကျွဲနိုင်ခံ

    [t͡ɕwɛnàɪɴkʰံ]
    ဥပစာ အယှုံးဖြင့် ဟိက ထွက်ဗြီးရရေ။ အဗြီးပြိုင်၊ လှီပြိုင်၊ မြင်းပြိုင် အစဟိစွာရို့မာ အနိုင်ရရေ သူစွာ ဟိက ဟိစမြဲ ဖြစ်တေ။ ကျွဲ၊ နွားမာကား အနိုင်ရရေ ကျွဲ၊ နွားသည် နောက်ကသာ ဟိရေ။ တခုတရီသော အတတ်သညာကို တတ်သည် ဟု တာဝန်ယူပနာ လုပ်ဆောင်ရာမာ ကိုယ့်စီကေ
    ဥပစာ အရှုံးဖြင့် ရှေ့က ထွက်ပြေးရသည်။ အပြေးပြိုင်၊ လှေပြိုင်၊ မြင်းပြိုင် စသည်တို့တွင် အနိုင်ရသော သူသည် ရှေ့က ရှိစမြဲ ဖြစ်သည်။ ကျွဲ၊ နွားတွင်ကား အနိုင်ရသော ကျွဲ၊ နွားသည် နောက်ကသာ ရှိသည်။ တစ်စုံတစ်ခုသော အတတ်သညာကို တတ်သည် ဟု တာဝန်ယူ၍ လုပ်ဆောင်ရာ၌ မိမိတာ
    duty for first run
    ကြိယာ

    ကျွဲနိုင်လု

    [t͡ɕwɛnàɪɴloʊ]
    ဥပစာ ကိုယ့်ပိုင်နက်ကို ထားပနာ လူများ ပိုင်နက်ကို ကျူးကျော် ဝင်ရောက်ရေ
    ဥပစာ မိမိပိုင်နက်ကို ထား၍ သူတစ်ပါး ပိုင်နက်ကို ကျူးကျော် ဝင်ရောက်သည်
    invade
    ကြိယာ

    ကျွဲနို့သီး

    [t͡ɕwɛno̰θï]
    လူရို့၏ ကိုယ်၌ ကျွဲနို့သီးပိုင် တွဲလောင်း၍ ပေါက်တတ်ရေ အသမာ တမျိုး
    လူတို့၏ ကိုယ်၌ ကျွဲနို့သီးကဲ့သို့ တွဲလျား၍ ပေါက်တတ်သော အသားမာ တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ကျွဲပျောက်နွားပျောက်

    [t͡ɕwɛprɔ́ɛʔnWàprɔ́ɛʔ]
    ဗြုန်းခနဲ ကွယ်ပျောက်လားရေ။ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပေါ်သောအနိန်နန့်
    ရုတ်တရက် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပေါ်သော အားဖြင့်
    absent mindedly
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျွဲဗက်ကား

    [t͡ɕwɛbɛʔká]
    ဂြိုကားသော ကျွဲ
    ဦးချိုကားသော ကျွဲ
    buffalo
    နာမ်

    ကျွဲမတုံး

    [t͡ɕwɛmtóʊɴ]
    ပင်လယ်ငါး တမျိုး
    ပင်လယ်ငါး တစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ကျွဲမတုံး၂

    [t͡ɕwɛmtóʊɴ၂]
    မိုးကျောက်ကျစ အခါ၌ မိုးထမိုးလင်းဝါမာ မောင်ချစ်သူ၊ မောင်ချစ်သူဟု သာယာစွာ သီဆိုမြည်သော မဲနက်ရေ အဆင်းဟိပြီးကေ ပတုံးနှစ်ခွ ဟိရေ ပိုးမွှားကောင်ကို စားသုံးသော ငှက်တမျိုး
    မိုးဦးကျစ အခါ၌ မိုးသောက်ချိန်တွင် မောင်ချစ်သူ၊ မောင်ချစ်သူဟု သာယာစွာ သီဆိုမြည်သော မည်းနက်သော အဆင်းရှိ၍ အမြီးနှစ်ခွ ရှိသော ပိုးမွှားကောင်ကို စားသုံးသော ငှက်တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ကျွဲရိုင်းသွင်းချိန်

    [t͡ɕwɛɹáɪɴθwɪ́ɴɕèɪɴ]
    ကချေတိ အိပ်သော ညဦးအချိန်
    ကလေးများ အိပ်သော ညဦးအချိန်
    evening
    နာမ်

    ကျွဲလူးအိုင်

    [t͡ɕwɛlùးʔàɪɴ]
    ကျွဲလူးသော ဘိတ်ညွန်အိုင်။ ဥပစာ မမာ့၏ အင်္ဂါဇာတ်
    ကျွဲလူးသော ရွှံ့ညွန်အိုင်။ ဥပစာ မိန်းမ၏ အင်္ဂါဇာတ်
    bog
    နာမ်

    ကျွဲသည်းမုန့်

    [t͡ɕwɛθɛ́mòʊɴ့]
    ဆန်မုန့််ညက်ကို ကြက်တက်ရည် သင့်တော်ပိုင် ထည့်ပြီး သကြားရည်နန့် ဖျော်ကာ၊ ခန်းအောင် ကြိုချက်၍ အအီးခံထားရေ စားဖွယ် မုန့်တမျိုး။ ဆင်ဝလောက်မုန့်၊ ထမင်းမဲကေ၊ ကျွဲသည်းမုန့််နန့် (ပဒုမ္မာ)
    ဆန်မုန့််ညက်ကို ထုံးကြက်တက်ရည် သင့်တော်သလို ထည့်ပြီး သကြားရည်နှင့် ဖျော်ကာ၊ ခန်းအောင် ကျိုချက်၍ အအေးခံထားသော စားဖွယ် မုန့်တစ်မျိုး။ ဆင်ဝလောက်မုန့်၊ ထမင်းမဲကေ၊ ကျွဲသည်းမုန့််နှင့် (ပဒုမ္မာ)
    type of rakhine cake
    နာမ်

    ကျွဲသီးပေါက်မပိုး

    [t͡ɕwɛθïpaʊʔmpó]
    ကျွဲသီးပေါက်ရည် အနံဟိရေ ရီနီပိုးကောင် တမျိုး
    ကျွဲသေးပေါက်ရည် အနံရှိသော ရေနေပိုးကောင် တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ကျွဲအိုင်

    [t͡ɕwɛʔàɪɴ]
    ကျွဲရို့ လှဲ ပွတ်တိုက်ပနာ ပျော်ပါးရာ ဘိတ်ဟိရေ ကျင်း။ ဘိတ်ညွန်ရီအိုင်
    ကျွဲတို့ လဲလျောင်း ပွတ်တိုက်၍ ပျော်ပါးရာ ရွှံ့ရှိသော ကျင်း။ ရွှံ့ညွန်ရေအိုင်
    bog
    နာမ်

    ကျွဲအူပိုင်း

    [t͡ɕwɛʔùpáɪɴ]
    မျက်နှာ၊ ကိုယ်လက် အစဟိစွာ သန့်စင်ရရေ ခြည်ပွ၊ အမွှီးဖွာ ရက်လုပ်ရေ အထည်ပိုင်း။ မျက်နှာ သုတ်ပုဝါ
    မျက်နှာ၊ ကိုယ်လက် စသည် သန့်စင်ရသော ချည်ပွ၊ အမွှေးဖွာ ရက်လုပ်သည့် အထည်ပိုင်း။ မျက်နှာ သုတ်ပုဝါ
    shawl
    နာမ်

    ကြ

    [t͡ɕ]
    ဗဟုဝုစ်ကြိယာသုံး။ ကုလား မရမာ၊ နီကတ်ပါရေ။
    ဗဟုဝုစ်ကြိယာသုံး။ ကုလား မရမာ၊ နီကြပါသည်။
    none
    ပစ္စည်း

    ကြံ

    [t͡ɕံ]
    စိတ်ဖြင့် ဉာဏ်ထုတ်ရေ။ ဆင်ခြင် တွေးခေါ်သည်
    စိတ်ဖြင့် ဉာဏ်ထုတ်သည်။ ဆင်ခြင် တွေးတောသည်
    think
    ကြိယာ

    ကြံ့

    [t͡ɕံ့]
    နှာရိုးအဖျား နခေါင်း အထက်မာ ဂြိုပေါက်ပနာ ခြီလေးချောင်း ဟိရေ သတ္တဝါတမျိုး
    နှာရိုးအဖျား နှာခေါင်း အထက်မှာ ဦးချိုပေါက်၍ ခြေလေးချောင်း ရှိသော သတ္တဝါတစ်မျိုး
    rhinoceros
    နာမ်

    ကြက်

    [t͡ɕɛʔ]
    မိုးကာရေ။ သားလှကြင်သူ၊ သဇင်ဖြူကို၊ နီပူမည်စိုး၊ တံပက်ဝါနန့်၊ ကြက်ကာ မိုးလို့ (ကော်)
    မိုးကာသည်။ သားလှကြင်သူ၊ သဇင်ဖြူကို၊ နီပူမည်စိုး၊ တံပက်ဝါနှင့်၊ ကြက်ကာ မိုးလို့ (ကော်)
    rain cover
    ကြိယာ

    ကြက်၂

    [t͡ɕɛʔ၂]
    ခြေဖြင့်ယက်၍ အစာ ယှာစားတတ်ရေ အချိန်မှန် တွန်တတ်ရေ သတ္တဝါ
    ခြေဖြင့်ယက်၍ အစာ ရှာစားတတ်သော အချိန်မှန် တွန်တတ်သော သတ္တဝါ
    creature
    နာမ်