Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,441–2,460 of 3,186 words

    က

    ကြည့်ခီကပ်မေ

    [t͡ɕɛ̰kʰíkaʔmè]
    (အရပ်သုံး) တခုတရီကို လားရောက်ကြည့်ရှုလိုရာ၍ အဖေါ်ရို့အား ခေါ်ဆောင်သောစကား။ လှမိုးသူ၊ လင်တောင်းရေလည်း ဂျိမ်းဂျိမ်း၊ ကြည့်ခီကတ်မေ၊ လာလပ်လာလပ် (တေး)
    (အရပ်သုံး) တစ်စုံတစ်ခုကို သွားရောက်ကြည့်ရှုလိုရာ၍ အဖေါ်တို့အား ခေါ်ဆောင်သောစကား။ လှမိုးသူ၊ လင်တောင်းရေလည်း ဂျိမ်းဂျိမ်း၊ ကြည့်ခီကတ်မေ၊ လာလပ်လာလပ် (တေး)
    invite for watching
    ပစ္စည်း

    ကြည့်ချင်ပွဲ

    [t͡ɕɛ̰ɕɪ̀ɴpwɛ]
    ရပ်ရွာ၌ ဘုရားပွဲတရားပွဲစစွာကို အကြောင်းပြု၌ ကသော ဇာတ်သဘင် မဟုတ်ဘဲ၊ သတ်သတ်အပျော်သဘောနန့် ကသော ဇာတ်ပွဲ
    ရပ်ရွာ၌ ဘုရားပွဲတရားပွဲစသည်ကို အကြောင်းပြု၌ ကသော ဇာတ်သဘင် မဟုတ်ဘဲ၊ သက်သက်အပျော်သဘောဖြင့် ကသော ဇာတ်ပွဲ
    play
    နာမ်

    ကြည့်ခြင်းကြီးငါးပါး

    [t͡ɕɛ̰kʰɹɪ́ɴt͡ɕïŋàးpàး]
    ၁၊ ကာလ။ ၂၊ ဒီပ။ ၃၊ ဒေသ။ ၄၊ ကုလ။ ၅၊ မာတုအာယုပရိစ္ဆေဒ
    ၁၊ ကာလ။ ၂၊ ဒီပ။ ၃၊ ဒေသ။ ၄၊ ကုလ။ ၅၊ မာတုအာယုပရိစ္ဆေဒ
    none
    နာမ်

    ကြည့်စမ်း

    [t͡ɕɛ̰sáɴ]
    သဘောမကျမှု၊ မကြိုက်မှုကို မြင်ရာ၊ ကြားရာမာ နံဖီးအနားဟိ လူတိကိုညွန်ပြလိုရေတွက်နန့် ပြောသောစကားလုံး။ အေသူသျှေဇာပိုင် စကားပြောရေ ကြည့်ဖိချက် (အရပ်)
    သဘောမကျမှု၊ မနှစ်သက်မှုကို မြင်ရာ၊ ကြားရာ၌ အနီးအနားရှိ လူများကိုညွန်ပြလို၍ ပြောသောစကားလုံး။ အေသူသျှေဇာပိုင် စကားပြောရေ ကြည့်စမ်း (အရပ်)
    look
    ပစ္စည်း

    ကြည်ဆွ

    [t͡ɕɛ̀sʰw]
    ၁၊ သဒ္ဓါရေ။ ပီးချင်ကမ်းချင်ရေ။ ၂၊ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရေ။ ဖြူစင်ရေ။ ကြည်ဆွသဒ္ဒါ၊ လှူဒါန်းပါ၏ (ဓမ္မ)
    ၁၊ သဒ္ဓါသည်။ ပေးချင်ကမ်းချင်သည်။ ၂၊ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သည်။ ဖြူစင်သည်။ ကြည်ဆွသဒ္ဒါ၊ လှူဒါန်းပါ၏ (ဓမ္မ)
    clean
    ကြိယာ

    ကြည်ညို

    [t͡ɕɛ̀ɲÒ]
    စိတ်သက်ဝင်ရေ။ အရီးတယူ ဂရုတစိုက်ပြုရေ။ ဘုန်းတော်သခင်၊ ထိုအသျှင်ကို၊ ကြည်ညိုသဒ္ဒါ၊ ပွားဘိရာကား (ထွန်းတိ)
    စိတ်သက်ဝင်သည်။ အရေးတယူ ဂရုတစိုက်ပြုသည်။ ဘုန်းတော်သခင်၊ ထိုအသျှင်ကို၊ ကြည်ညိုသဒ္ဒါ၊ ပွားဘိရာကား (ထွန်းတိ)
    care
    ကြိယာ

    ကြည်းတပ်

    [t͡ɕɛ́taʔ]
    ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ခြီမြန်တပ် အစဟိရေ ကုန်းကြောင်းခရီးနန့် လားလာမှုဆိုင်ရာ စစ်တပ်
    ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ခြေမြန်တပ် စသော ကုန်းလမ်းခရီးနှင့် သွားလာမှုဆိုင်ရာ စစ်တပ်
    military
    နာမ်

    ကြည့်ထော

    [t͡ɕɛ̰tʰɔ́]
    အဝီးနံဖီးဟိ တခုတရီကို ကြည့်ရန်ညွှန်ပြသော စကားလုံ။ ကြည့်ထော ငါ့လွယ်အိပ်မာ ဇာပါရေ (အရပ်)
    အဝေးအနီးရှိ တစ်စုံတစ်ခုကို ကြည့်ရန်ညွှန်ပြသော စကားလုံ။ ကြည့်ထော ငါ့လွယ်အိပ်မှာ ဇာပါရေ (အရပ်)
    there
    နာမ်

    ကြည့်ထော၂

    [t͡ɕɛ̰tʰɔ́၂]
    သဘောမကျမှု၊ မကြိုက်မှုကို မြင်ရာ၊ ကြားရာမာ နံဖီးအနားဟိလူတိကို ညွှန်ပြလိုရေတွက်နန့်ပြောသော စကားလုံး။ အေသူသျှေဇာပိုင် စကားပြောရေ ကြည့်ဖိချက် (အရပ်)
    သဘောမကျမှု၊ မနှစ်သက်မှုကို မြင်ရာ၊ ကြားရာ၌ အနီးအနားရှိလူများကို ညွှန်ပြလို၍ပြောသော စကားလုံး။ အေသူသျှေဇာပိုင် စကားပြောရေ ကြည့်စမ်း (အရပ်)
    look
    နာမ်

    ကြည်နူး

    [t͡ɕɛ̀nùး]
    နှစ်သက်ရွှင်ပြရေ။ ကျီနပ်ရေ။ လိုလားနှစ်သက်သည်
    နှစ်သက်ရွှင်ပျသည်။ ကျေနပ်သည်။ လိုလားနှစ်သက်သည်
    enjoy
    ကြိယာ

    ကြည်ဖြူ

    [t͡ɕɛ̀pʰɹù]
    ၁၊ ချစ်ခင်စုံမက်ရေ။ နှစ်သက်မြတ်နိုးရေ။ ၂၊ လှူဒါန်းချင်သော စိတ်ဟိရေ။ ၃၊ သန့်ပြန့်စင်ကြယ်ရေ။ နှစ်သက်၊ သဒ္ဒါဖက်၍၊ မပျက်သဒ္ဒါ၊ စင်ကြည်ပါလျှက် (မြို့တည်)
    ၁၊ ချစ်ခင်စုံမက်သည်။ နှစ်သက်မြတ်နိုးသည်။ ၂၊ လှူဒါန်းချင်သော စိတ်ရှိသည်။ ၃၊ သန့်ပြန့်စင်ကြယ်သည်။ နှစ်သက်၊ သဒ္ဒါဖက်၍၊ မပျက်သဒ္ဒါ၊ စင်ကြည်ပါလျှက် (မြို့တည်)
    like
    ကြိယာ

    ကြည်ရွှင်

    [t͡ɕɛ̀ɹW̯ɪ̀ɴ]
    စိတ်ကြည်လင် ဝမ်းသာရေ။ အနှောက်အယှက် ကင်းရေ။ ရွှင်ပြော်ရေ
    စိတ်ကြည်လင် ဝမ်းမြောက်သည်။ အနှောက်အယှက် ကင်းသည်။ ရွှင်ပျော်သည်
    happy
    ကြိယာ

    ကြည့်ရှု

    [t͡ɕɛ̰ʃoʊ]
    ၁၊ တတ်သိနားလည်ယောင် ကြည့်ရှု လိလာမှတ်သားရေ။ ကောင်းစွာကြည့်ရှု၊ မျှော်ထောက်ပြုပနာ၊ ကောင်းမှုပွားစေ၊ များဝေနိန်ရို့ (ရှေ့ထုံး)။ ၂၊ ကူညီစောင်မသည်
    ၁၊ တတ်သိနားလည်အောင် ကြည့်ရှု လေ့လာမှတ်သားသည်။ ကောင်းစွာကြည့်ရှု၊ မျှော်ထောက်ပြု၍၊ ကောင်းမှုပွားစေ၊ များဝေနေတို့ (ရှေ့ထုံး)။ ၂၊ ကူညီစောင်မသည်
    learn
    ကြိယာ

    ကြည်လင်

    [t͡ɕɛ̀lɪ̀ɴ]
    ရှင်းသန့် စင်ကြယ်သော။ တခုတရီ နှောက်ယှက်ခြင်းက ကင်းစင်သော။ အီးမြကြည်လင်၊ သောက်ရီစင်သို့၊ မြူပင်မခ၊ ကင်းဝီးကြလျှက် (ဓမ္မ)
    သန့်ရှင်း စင်ကြယ်သော။ တစ်စုံတစ်ရာ နှောက်ယှက်ခြင်းမှ ကင်းစင်သော။ အီးမြကြည်လင်၊ သောက်ရီစင်သို့၊ မြူပင်မခ၊ ကင်းဝေးကြလျှက် (ဓမ္မ)
    clean
    နာမဝိသေသန

    ကြည်သာ

    [t͡ɕɛ̀θà]
    ရွှင်လန်း ဝမ်းသာရေ၊ စိတ်နှလုံး မသာမယာမှုမှ ကင်းရေ။ ရွှင်လန်းကြည်သာ။ ဝမ်းသာစွာဖြင့်၊ လှူဒါန်းပါရမြတ်ပုညကြောင်း (ထွန်းတိ)။ ရွှင်လန်းဝမ်းသာရေ
    ရွှင်လန်း ဝမ်းမြောက်သည်၊ စိတ်နှလုံး မသာမယာမှုမှ ကင်းသည်။ ရွှင်လန်းကြည်သာ။ ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့်၊ လှူဒါန်းပါရမြတ်ပုညကြောင်း (ထွန်းတိ)။ ရွှင်လန်းဝမ်းမြောက်သည်
    wonderful
    ကြိယာ

    ကြည်အီး

    [t͡ɕɛ̀ʔï]
    ၁၊ ရောဂါကင်းရေ။ ၂၊ စိတ်ချမ်းသာရေ။ ၂၊ ဆူပူနှောက်ယှက် အန္တရာယ်ပြုခြင်းက ကင်းပြီးကေငြိမ်းချမ်းရေ။ ၃၊ စိတ်အနှာက်အယှက်မှ ကင်းသည်
    ၁၊ ရောဂါကင်းသည်။ ၂၊ စိတ်ချမ်းသာသည်။ ၂၊ ဆူပူနှောက်ယှက် အန္တရာယ်ပြုခြင်းမှ ကင်း၍ငြိမ်းချမ်းသည်။ ၃၊ စိတ်အနှာက်အယှက်မှ ကင်းသည်
    health
    ကြိယာ

    ကြတ္တိကာ

    [t͡ɕt̪t̪a̰ìkà]
    စပါးစု သဏ္ဍာန် ခြောက်လုံးမြင်ရရေ ကြယ်စု။ ဖျောက်ဆိတ်ကြယ်။ စပါးစုနန့်၊ တူမှုအကယ်၊ ကြယ်ကြတ္တိကာ၊ ခြောက်လုံးသားတည်း (ပါရာ)
    စပါးစု သဏ္ဍာန် ခြောက်လုံးမြင်ရသော ကြယ်စု။ ဖျောက်ဆိတ်ကြယ်။ စပါးစုနှင့်၊ တူမှုအကယ်၊ ကြယ်ကြတ္တိကာ၊ ခြောက်လုံးသားတည်း (ပါရာ)
    star
    နာမ်

    ကြတ်

    [t͡ɕaʔ]
    ဗဟုဝုစ် ကြိယာကို ထောက်ပံ့ ခိုင်ခန့်စီတတ်ရေ တွဲဖက်သုံး အရင်းခံစကား။ ဤဒေနိကေ၊ ညည့်အခါ၌၊ စေါင့်ပါကြတ်မေ၊ ဆိုတုံလီကေ (ထာနု)။ လားကြတ်မေ၊ လာကြတ်မေ၊ စားကတ်တ်မေ၊ နီကြတ်မေ အစဟိစွာ
    ဗဟုဝုစ် ကြိယာကို ထောက်ပံ့ ခိုင်ခန့်စေတတ်သော တွဲဖက်သုံး အရင်းခံစကား။ ဤယနေ့ကေ၊ ညည့်အခါ၌၊ စေါင့်ပါကြတ်မေ၊ ဆိုတုံလေကေ (ထာနု)။ လားကြတ်မေ၊ လာကြတ်မေ၊ စားကြတ်မေ၊ နီကြတ်မေ စသည်
    none
    ပစ္စည်း

    ကြတ်၂

    [t͡ɕaʔ၂]
    အကြီးစား ကြိမ်ပင် တမျိုး
    အကြီးစား ကြိမ်ပင် တစ်မျိုး
    Type of rattan
    နာမ်

    ကြတ်၃

    [t͡ɕaʔ၃]
    စိုထိုင်းနိန်ရေ အဝတ်အထည်ရို့မာ အမည်းစက် အပြောက်ကချေတိ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။ စွန်းထင်းရေ။ ဖါးဥစွဲရေ။ ၂၊ တခုတရီ နှောင့်ယှက်မှုကြောင့် နေ၊ လ ရို့ကို မမြင်ရခြင်း ဖြစ်တေ
    စိုထိုင်းနေသော အဝတ်အထည်တို့တွင် အမည်းစက် အပြောက်ကလေးများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ စွန်းထင်းသည်။ ဖါးဥစွဲသည်။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ခု နှောင့်ယှက်မှုကြောင့် နေ၊ လ တို့ကို မမြင်ရခြင်း ဖြစ်သည်
    fungus
    ကြိယာ