Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,521–2,540 of 3,186 words

    က

    ကြမ်းပိုး

    [t͡ɕáɴpó]
    လူအိပ်နီရာမာ နီတတ်၍သွီးကိုစုတ်သော ပိုးကောင်တမျိုး
    လူအိပ်နေရာတွင် နေတတ်၍ သွေးကိုစုတ်သော ပိုးကောင်တစ်မျိုး
    bug
    နာမ်

    ကြမ်းပျက်

    [t͡ɕáɴprɛʔ]
    ကရားကထား ယိုယွင်း ပျက်စီးလှားသည်
    ဖရိုဖရဲ ယိုယွင်း ပျက်စီးသွားသည်
    perish
    ကြိယာ

    ကြမ်းပြင်

    [t͡ɕáɴpɹɪ̀ɴ]
    အိမ်၌ ခင်းထားရေ ကြမ်း၏ အခင်းတခုလုံး
    အိမ်၌ ခင်းထားသော ကြမ်း၏ အခင်းတစ်ခုလုံး
    rough
    နာမ်

    ကြမ်းမခတ်

    [t͡ɕáɴmkʰaʔ]
    အိမ်၏ အဆောက်အအုံ၌ ကြမ်းမခင်းပဲ ထားရေ
    အိမ်၏ အဆောက်အအုံ၌ ကြမ်းမခင်းပဲ ထားသည်
    not floor
    ကြိယာ

    ကြမ်းမခတ်၂

    [t͡ɕáɴmkʰaʔ၂]
    ကြမ်းမခတ် အုတ်မား၊ ရီကန်ကို ဖေါက်ထားရေအခါ ရွာသမျှ မိုးရီသည် မတင်ပဲ ခြောက်ခန်းသွားပိုင် ပီးသကြား၊ ကမ်းသမျှသော အရာဝတ္တုရို့စွာ အဖတ်မတင်သည်သာ ဖြစ်တေ။ မင်းရို့ကို ပီးမျိုးပီး ကုန်ရေကျေးပျာယ်၊ ဇာခါပီးလို့လောက်ဖို့လဲ၊ ကြမ်းကမခတ်ပျာယ် (အရပ်)
    ကြမ်းမခတ် ရေတွင်း၊ ရေကန်ကို ဖေါက်ထားသည့်အခါ ရွာသမျှ မိုးရေသည် မတင်ပဲ ခြောက်ခန်းသွားသကဲ့သို့ ပေးသမျှ၊ ကမ်းသမျှသော အရာဝတ္တုတို့သည် အဖတ်မတင်သည်သာ ဖြစ်သည်။ မင်းရို့ကို ပီးမျိုးပီး ကုန်ရေကျေးပျာယ်၊ ဇာခါပီးလို့လောက်ဖို့လဲ၊ ကြမ်းကမခတ်ပျာယ် (အရပ်)
    inasmuch
    ကြိယာ

    ကြယ်

    [t͡ɕɛ̀]
    ညည့်အခါ၌ အာကာပြင်မာ မီးပွင့်ပိုင် အလင်းရောင်မြင်ရရေ နက္ခတ်။ တာရာ။ ညဇာအခါကာလမာ အာကာ တပြင်လုံးမာ မီးပွင့်မီးဆိုင်းဆွဲပိုင် နက္ခတ်၊ တာရာ ကြယ်တိုင်းရို့ကို တွိမြင်ကတ်ရ၏ (ပါရာ)
    ညည့်အခါ၌ ကောင်းကင်ပြင်တွင် မီးပွင့်ကဲ့သို့ အလင်းရောင်မြင်ရသော နက္ခတ်။ တာရာ။ ညအခါကာလ၌ ကောင်းကင် တစ်ပြင်လုံးတွင် မီးပွင့်မီးဆိုင်းဆွဲသကဲ့သို့ နက္ခတ်၊ တာရာ ကြယ်တကာတို့ကို တွေ့မြင်ကြရ၏ (ပါရာ)
    star
    နာမ်

    ကြယ်ကျ

    [t͡ɕɛ̀t͡ɕ]
    ကွမ်းသီး၊ သစ်သီးဝလံအစဟိရေ အသီးမျိုးရို့မာ အပေါက်၊ အနာကွက်ပါရေ သစ်သီးဝလံ အစဟိစွာ
    ကွမ်းသီး၊ သစ်သီးဝလံစသော အသီးမျိုးတို့တွင် အပေါက်၊ အနာကွက်ပါသော သစ်သီးဝလံ စသည်
    fruit
    နာမ်

    ကြယ်ကျ၂

    [t͡ɕɛ̀t͡ɕ၂]
    အာကာလဟာမှ ကမ္ဘာ့ လီထုထဲကို မီးပွင့်ပိုင် အစိုင်အခဲကျရေ။ ကြယ်ကြွီးစွာလေ့ ဟူ၏
    ကောင်းကင်လဟာမှ ကမ္ဘာ့ လေထုထဲသို့ မီးပွင့်သဖွယ် အစိုင်အခဲကျသည်။ ကြယ်ကြွီးသည်လည်း ဟူ၏
    shooting star
    ကြိယာ

    ကြယ်ကြီး

    [t͡ɕɛ̀t͡ɕï]
    နီထွက်ခါနီး အာရုဏ်တက် ရောင်ဖြူလာစအခါမှ အာကာအဟိဖက်၌ မြင်ရတွိရတတ်ရေ ကြယ်။ ဗဒူးဂြိုလ်။ ရောင်ဖြူလာလို့၊ လင်းခါလည်းနီး၊ ကြယ်ကြီးထွက်ပြန် (သာချမ်းဦးဘ)
    နေထွက်ခါနီး အရုဏ်တက် ရောင်ဖြူလာစအခါတွင် ကောင်းကင်အရှေ့ဘက်၌ မြင်ရတွေ့ရတတ်သော ကြယ်။ ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုလ်။ ရောင်ဖြူလာလို့၊ လင်းခါလည်းနီး၊ ကြယ်ကြီးထွက်ပြန် (သာချမ်းဦးဘ)
    north star
    နာမ်

    ကြယ်ကြွီ

    [t͡ɕɛ̀t͡ɕwí]
    အာကာလဟာမှ ကမ္ဘာ့ လီထုထဲကို မီးပွင့်ပိုင် အစိုင်အခဲကျရေ။ ကြယ်ကြွီးစွာလေ့ ဟူ၏
    ကောင်းကင်လဟာမှ ကမ္ဘာ့ လေထုထဲသို့ မီးပွင့်သဖွယ် အစိုင်အခဲကျသည်။ ကြယ်ကြွီးသည်လည်း ဟူ၏
    shooting star
    ကြိယာ

    ကြယ်ဂဏန်း

    [t͡ɕɛ̀ɡnáɴ]
    ကြယ်နက္ခတ်၊ တာရာတခု၏အမည်။ ဖြုတ်ဆိတ်ကေ၊ နဂါးဖေါင်၊ လ ကိုမျှောင်၊ သူယောင်ဗင်းထမ်း၊ ထက်အာကာမာ ကြယ်ဂဏန်းလေ (စန္ဒြားဖွဲ့)
    ကြယ်နက္ခတ်၊ တာရာတစ်ခု၏အမည်။ ဖြုတ်ဆိတ်ကေ၊ နဂါးဖေါင်၊ လ ကိုမျှောင်၊ သူယောင်ဗင်းထမ်း၊ ထက်ကောင်းကင်မှာ ကြယ်ဂဏန်းလေ (စန္ဒြားဖွဲ့)
    star
    နာမ်

    ကြယ်တံခွန်

    [t͡ɕɛ̀tံkʰʊ̀ɴ]
    မီးခိုးပိုင် အလင်းရောင်တန်း ထွက်နိန်ရေကြယ်။ ဂြိုလ်အခိုး ထွက်သည်၊ နက္ခတ်အခိုး ထွက်ရေ။ ကြယ်မည်ကာ အခိုး ထွက်ရေ။ ဤစွာကား ကြယ်တင်းခွန်ဟု ဆိုသတည်း (ပါရာ)။ အဟိက မြင်သော ကြယ်တင်းခွန်ကား တုမ္ဗေါကေတုနည်း (ပါရာ)
    မီးခိုးကဲ့သို့ အလင်းရောင်တန်း ထွက်နေသောကြယ်။ ဂြိုလ်အခိုး ထွက်သည်၊ နက္ခတ်အခိုး ထွက်သည်။ ကြယ်မည်ကာ အခိုး ထွက်သည်။ ဤသည်ကား ကြယ်တံခွန်ဟု ဆိုသတည်း (ပါရာ)။ အရှေ့က မြင်သော ကြယ်တံခွန်ကား တုမ္ဗေါကေတုနည်း (ပါရာ)
    comet
    နာမ်

    ကြယ်တံတိုင်း

    [t͡ɕɛ̀tံtáɪɴ]
    ခုနစ်လုံး အရွီအတွက်ဟိကတ်တေ ကြယ်စု။ ခုနစ်ရက်ကြယ်စဉ်၊ အထက်လည်း အာကာ၊ အာကာပြင်မာ၊ ကြယ်တံတိုင်းရာလေ (စန္ဒြားဖွဲ့)
    ခုနစ်လုံး အရေအတွက်ရှိကြသော ကြယ်စု။ ခုနစ်ရက်ကြယ်စဉ်၊ အထက်လည်း ကောင်းကင်၊ အာကာပြင်မှာ၊ ကြယ်တံတိုင်းရာလေ (စန္ဒြားဖွဲ့)
    star
    နာမ်

    ကြယ်နဂါးဖေါင်

    [t͡ɕɛ̀nɡàးpʰèàɪ̀ɴ]
    ပတုံးကောက် ပိုင်ဖြစ်နီသော ကြယ်စု။ နက္ခတ်တာရာ တခု၏ အမည်။ ဖြုတ်ဆိတ်ကေ၊ နဂါးဖေါင်လ ကိုမျှောင် (စန္ဒြားဖွဲ့)
    အမြီးကောက် သဖွယ်ဖြစ်နေသော ကြယ်စု။ နက္ခတ်တာရာ တစ်ခု၏ အမည်။ ဖြုတ်ဆိတ်ကေ၊ နဂါးဖေါင်လ ကိုမျှောင် (စန္ဒြားဖွဲ့)
    star
    နာမ်

    ကြယ်ပျံ

    [t͡ɕɛ̀prံ]
    မိုးအာကာပြင်မှ မီးပွင့် အလင်းရောင်တခုသည် ကမ္ဘာ့လီထုထဲကို တန်း၍ ဝင်လှာရေ အစိုင်အခဲ
    မိုးကောင်းကင်ပြင်မှ မီးပွင့် အလင်းရောင်တစ်ခုသည် ကမ္ဘာ့လေထုထဲသို့ တန်း၍ ဝင်လာသော အစိုင်အခဲ
    shooting star
    နာမ်

    ကြယ်ပျံ၂

    [t͡ɕɛ̀prံ၂]
    အာကာလဟာမှ ကမ္ဘာ့ လီထုထဲကို မီးပွင့်ပိုင် အစိုင်အခဲကျရေ။ ကြယ်ကြွီးစွာလေ့ဟူ၏
    ကောင်းကင်လဟာမှ ကမ္ဘာ့ လေထုထဲသို့ မီးပွင့်သဖွယ် အစိုင်အခဲကျသည်။ ကြယ်ကြွီးသည်လည်းဟူ၏
    shooting star
    ကြိယာ

    ကြယ်ဗင်းထမ်း

    [t͡ɕɛ̀bɪ́ɴtʰáɴ]
    နက္ခတ်နှစ်ဆယ့် ခုနစ်လုံးမာ နှစ်ဆယ့်တလုံးမြောက် အာကာ၌ သူငယ် ဆိုင်းထမ်းသည့်ပုံဟန် ကြယ်သုံးလုံးပါဝင်ရေ မြှားသဏ္ဍာန်ဟိရေ သရဝဏ်နက္ခတ်။ တိမ်တောင်တင့်ထွန်း၊ ထက်အာကာမာ၊ ကြယ် ဗင်းထမ်းလေ (စန္ဒြားဖွဲ့)
    နက္ခတ်နှစ်ဆယ့် ခုနစ်လုံးတွင် နှစ်ဆယ့်တစ်လုံးမြောက် ကောင်းကင်၌ သူငယ် ဆိုင်းထမ်းသည့်ပုံဟန် ကြယ်သုံးလုံးပါဝင်သော မြှားသဏ္ဍာန်ရှိသော သရဝဏ်နက္ခတ်။ တိမ်တောင်တင့်ထွန်း၊ ထက်ကောင်းကင်မှာ၊ ကြယ် ဗင်းထမ်းလေ (စန္ဒြားဖွဲ့)
    star
    နာမ်

    ကြယ်မီးကျောင်း

    [t͡ɕɛ̀mït͡ɕáʊɴ]
    ကြယ်နက္ခတ်တာရာ တခု၏အမည်။ ကြယ်ဖြူရာထောင်သောင်း၊ အထက်ပင်ဖြစ်ဖြစ်ကင်၊ အာကာပြင်မာ၊ ကြယ်မီးကျောင်းရာ ( စန္ဒြားဖွဲ့)
    ကြယ်နက္ခတ်တာရာ တစ်ခု၏အမည်။ ကြယ်ဖြူရာထောင်သောင်း၊ အထက်လည်းကောင်းကင်၊ အာကာပြင်မှာ၊ ကြယ်မီးကျောင်းရာ ( စန္ဒြားဖွဲ့)
    type of star
    နာမ်

    ကြယ်သင်္ဘော

    [t͡ɕɛ̀θɪ̀ɴ္bʱɔ́]
    ကြယ်သုံးလုံး ငါးလုံးပါဝင်ရေ လောင်းဦးကင်း သင်္ဘောချက်မနန့်တူသော ပုန္နဖုသျှနက္ခတ်။ နာဝါလောင်းငယ်၊ တူဖွယ်သမှု၊ ပုန္နဖုသျှ၊ နှိုင်းတုသာမော၊ သင်္ဘောချက်မ၊ ကြယ်ပဥ္စတည်း (ပါရာ)
    ကြယ်သုံးလုံး ငါးလုံးပါဝင်သော လှေဦးကင်း သင်္ဘောချက်မနှင့်တူသော ပုန္နဖုသျှနက္ခတ်။ နာဝါလှေငယ်၊ တူဖွယ်သမှု၊ ပုန္နဖုသျှ၊ နှိုင်းတုသာမော၊ သင်္ဘောချက်မ၊ ကြယ်ပဥ္စတည်း (ပါရာ)
    star ship
    နာမ်

    ကြံရွယ်

    [t͡ɕံɹwɛ̀]
    တခုတရီကို ဦးတည် အာရုံထားရေ။ တခုတရီကို လုပ်ကိုင်ဖို့အတွက် မျှော်မှန်းထားရေ
    တစ်စုံတစ်ရာကို ဦးတည် အာရုံထားသည်။ တစ်စုံတစ်ခုကို လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် မျှော်မှန်းထားသည်
    target
    ကြိယာ