Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,701–2,720 of 3,186 words

    က

    ကြိုးထိုး

    [t͡ɕótʰó]
    လူဆိုး။ လူယုတ်။ သခိုး။ ဓါးပြ။ ဘိန်းစား။ အရှက်အကြောက် မဟိရေသူ။ ငါဗာလဟု၊ အရာတမျိုး၊ သူ့ဥစ္စာကို ရယောင်ခိုးကေ၊ ကြိုးထိုးသောသူ၊ ဟန်ပန်ယူပျာ၊ ဒါးမြဟု၊ အဘမရှောင် (ဘိန်း)။ လူယုတ်လူဆိုး၊ အမျိုးမျိုးလျှင်၊ ကြိုးထိုးဘိန်းသောက်၊ လေးပါးအပါယ်၊ ငရဲပြည်မာ၊ နေအိ
    လူဆိုး။ လူယုတ်။ သူခိုး။ ဓါးပြ။ ဘိန်းစား။ အရှက်အကြောက် ကင်းမဲ့သောသူ။ ငါဗာလဟု၊ အရာတစ်မျိုး၊ သူ့ဥစ္စာကို ရအောင်ခိုးကေ၊ ကြိုးထိုးသောသူ၊ ဟန်ပန်ယူပျာ၊ ဒါးမြဟု၊ အဘမရှောင် (ဘိန်း)။ လူယုတ်လူဆိုး၊ အမျိုးမျိုးလျှင်၊ ကြိုးထိုးဘိန်းသောက်၊ လေးပါးအပါယ်၊ ငရဲပြည်မှာ၊ နေအိ
    lawless person
    နာမ်

    ကြိုးပမ်း

    [t͡ɕópáɴ]
    လုံ့လ ပြုရေ။ ထုတ်လုပ်ရေ။ ဘာဝနာလမ်း၊ ကြိုးပမ်းအားထုတ်၊ မယုတ်မလျော့၊ ပြုငြာလုံ့လ၊ ဝီရိယဖြင့် (ဗုဒ္ဓဝင်)
    လုံ့လ ပြုသည်။ ထုတ်လုပ်သည်။ ဘာဝနာလမ်း၊ ကြိုးပမ်းအားထုတ်၊ မယုတ်မလျော့၊ ပြုငြာလုံ့လ၊ ဝီရိယဖြင့် (ဗုဒ္ဓဝင်)
    try
    ကြိယာ

    ကြိုးရွန်း

    [t͡ɕóɹʊ́ɴ]
    ကြိုးကျစ်ရာမာ ပါဝင်ရေ လွန်းထားရေ ကြိုးငယ်
    ကြိုးကျစ်ရာတွင် ပါဝင်သော လွန်းထားသော ကြိုးငယ်
    string
    နာမ်

    ကြိုးရွန်ပေါ်

    [t͡ɕóɹʊ̀ɴpɔ̀]
    ဥပစါ သူ့စကားအရ ရိုးသားစွာက မဟုတ်၊ ဝါ လှည့်ဖြားရန် အကြံအဖန် ပေါ်လွင် ထင်ရှားရေ။ သိသာမြင်သာရေ။ လိမ်ရာမာ ကြိုးရွန်းပေါ် (ပုံ)
    ဥပစါ သူ့စကားအရ ရိုးသားသည်က မဟုတ်၊ လိမ်လည် လှည့်စားရန် အကြံအဖန် ပေါ်လွင် ထင်ရှားသည်။ သိသာမြင်သာသည်။ လိမ်ရာမှာ ကြိုးရွန်းပေါ် (ပုံ)
    (of lie) be exposed
    ကြိယာ

    ကြိုးလိမ်

    [t͡ɕólèɪɴ]
    ၁၊ ကြိုး လိမ်ကျစ်ထား ပိုင် မုန့်တမျိုး၏ အမည်။ ၂၊ ရွှီ၊ ငွီ၊ ကြီး အစဟိစွာ နန်းနှစ်ပင်၊ သုံးပင် အစဟိစွာအနိန်နန့် လိမ်ကျစ်၍ ပြုလုပ်ထားရေ လက်ကောက်အစဟိစွာ
    ၁၊ ကြိုး လိမ်ကျစ်ထား သကဲ့သို့ မုန့်တစ်မျိုး၏ အမည်။ ၂၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေး စသည် နန်းနှစ်ပင်၊ သုံးပင် စသည်ဖြင့် လိမ်ကျစ်၍ ပြုလုပ်ထားသော လက်ကောက်စသည်
    rascally string
    နာမ်

    ကြိုးဝိုင်းချ

    [t͡ɕówáɪɴɕ]
    ၁၊ အစိုးရက သီးသန့် သိမ်းဆည်းထားရေ ကြိုးတန်း
    ၁၊ အစိုးရက သီးသန့် သိမ်းဆည်းထားသော ကြိုးတန်း
    governmental
    နာမ်

    ကြို့သား

    [t͡ɕo̰θá]
    အလွန် အသမာသော အပင်ကြီး တမျိုး။ ၂၊ လီးလံသော ဝန်ဝန်တခုခုကို ရွိလားယောင် တွန်းကန်အားပီးရန် သစ်သားချောင်း
    အလွန် အသားမာသော သစ်ပင်ကြီး တစ်မျိုး။ ၂၊ လေးလံသော ဝန်ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို ရွေ့လျားသွားအောင် တွန်းကန်အားပေးရန် သစ်သားချောင်း
    cedar
    နာမ်

    ကြီ

    [t͡ɕí]
    ၁၊ မုန့်မုန့်ညက်ညက်ဖြစ်တေ။ ကြေမွရေ။ ၂၊ ဖျက်လိုဖျက်ဆီး ပျက်စီးစီလိုရေ စိတ်နန့် ဖပြုတ်ကြွက်စုတ် ပြုရေ။ ရပ်ရွာဟိငှား၊ သမီးပျိုနှင့်၊ သားပျိုတိမာ၊ ထွားထွားလည်းကြီ၊ သီရုပ်မတတ်(ကော်)
    ၁၊ မုန့်မုန့်ညက်ညက်ဖြစ်သည်။ ကြေမွသည်။ ၂၊ ဖျက်လိုဖျက်ဆီး ပျက်စီးစေလိုသော စိတ်ဖြင့် ညစ်ညစ်ပတ်ပတ် ပြုသည်။ ရပ်ရွာဟိငှား၊ သမီးပျိုနှင့်၊ သားပျိုများမှာ၊ ထွားထွားလည်းကြီ၊ သီရုပ်မတတ်(ကော်)
    crush
    ကြိယာ

    ကြီး

    [t͡ɕï]
    ကြီးနီ၊ ကြီးဝါ၊ ကြီးပုပ်အစဟိစွာရို့ကို ခြုံ၍ခေါ်သော အမည်။ ကြီးနှင့်ရွှီယောင်၊ ဂုဏ်ချင်း ဆောင်ကေ၊ အရောင်ချင်းကွဲ (ဓမ္မသာ)။ နန်းထက်မကျန်၊ ကြီးဘုရားနှင့်၊ ငွီဘုရားမူ၊ အားလုံးယူပနာ (ဘောင်)။ ခဲနှင့်ကားငွီ၊ ကြီးနှင့်ရွှီကေ၊ နီနှင့်ပိုးစုန်း၊ ရောင်ချင်းနိူင်းကေ၊ ပြိုင်ကာ
    ကြီးနီ၊ ကြီးဝါ၊ ကြီးပုပ်စသည်တို့ကို ခြုံ၍ခေါ်သော အမည်။ ကြီးနှင့်ရွှီယောင်၊ ဂုဏ်ချင်း ဆောင်ကေ၊ အရောင်ချင်းကွဲ (ဓမ္မသာ)။ နန်းထက်မကျန်၊ ကြီးဘုရားနှင့်၊ ငွီဘုရားမူ၊ အကုန်ယူ၍ (ဘောင်)။ ခဲနှင့်ကားငွီ၊ ကြီးနှင့်ရွှီကေ၊ နီနှင့်ပိုးစုန်း၊ ရောင်ချင်းယှဉ်ကေ၊ ပြိုင်ကာ
    none
    နာမ်

    ကြီ၂

    [t͡ɕí၂]
    ကြမ်းတမ်းစွာ ဆဲရဲရေ။ ငေါက်ငေါက်ငဲငဲ၊ သည်ရေကောင်ကို၊ ကြီအောင်ဆဲလို့ (ကျွဲ)
    ကြမ်းတမ်းစွာ ဆဲရဲသည်။ ငေါက်ငေါက်ငဲငဲ၊ သည်ရေကောင်ကို၊ ကြီအောင်ဆဲလို့ (ကျွဲ)
    vituperate
    ကြိယာ

    ကြီး၂

    [t͡ɕï၂]
    တခုတရီ သက်ရောက်မှု အဓိပ္ပါယ်ကို လီးနက်စီရန် သုံးနှုန်းသော စကား။ တဗျင်း။ ကကောင်းကြီး။ အမြင့်ကြီး။ ဇရုံကြီး အစဟိစွာနန့် သုံးရေ။ ဇရုံကြီးနန့်၊ သုံးခွက်ပီးမေ တန်တန် (တေး)
    တစ်စုံတစ်ခု သက်ရောက်မှု အဓိပ္ပါယ်ကို လေးနက်စေရန် သုံးနှုန်းသော စကား။ အများကြီး။ ကောင်းကောင်းကြီး။ အမြင့်ကြီး။ ဇလုံကြီး စသည်ဖြင့် သုံးသည်။ ဇရုံကြီးနန့်၊ သုံးခွက်ပီးမေ တန်တန် (တေး)
    big
    ပစ္စည်း

    ကြီ၃

    [t͡ɕí၃]
    ကြမ်းတမ်းစွာ ဆဲရဲခြင်း
    ကြမ်းတမ်းစွာ ဆဲရဲခြင်း
    vituperate
    နာမ်

    ကြီး၃

    [t͡ɕï၃]
    ငယ်သည် မဟုတ်ရေ။ နည်းပါးသည် မဟုတ်ရေ။ ပိုလွန်ကဲသော
    သေးငယ်သည် မဟုတ်သော။ နည်းပါးသည် မဟုတ်သော။ ပိုလွန်ကဲသော
    extreme
    နာမဝိသေသန

    ကြီ၄

    [t͡ɕí၄]
    ၁၊ သီကြီ ပျက်စီးပြုန်းတီးသည့် ထိတောင်။ အသက်ဆုံးပါးသည့် ထိတောင်။ နင်ရို့လေ့သီ၊ ငါဝေး့ကြီးကေ၊ မကျီအရီး (ကော်။) ၂၊ ဟောင်းမြင်းဆွေးမြည့် ပျက်စီးဗျာယ်။ ရင်ကပ်ထပိန်၊ အနားကြီးကေ၊ ခါးဆီအောက်ကို၊ ကျလိမ့်မည် (ဘောင်။) ၃၊ မုန့်မုန့်ညက်ညက်၊ သုံးနှုန်းမရယောင် ဖြ
    ၁၊ သေကြေ ပျက်စီးပြုန်းတီးသည့် တိုင်အောင်။ အသက်ဆုံးပါးသည့် တိုင်အောင်။ နင်တို့လည်းသီ၊ ငါလည်းကြီးကေ၊ မကျီအရီး (ကော်။) ၂၊ ဟောင်းမြင်းဆွေးမြည့် ပျက်စီးလျက်။ ရင်ကပ်ထပိန်၊ အနားကြီးကေ၊ ခါးဆီအောက်သို့၊ ကျလိမ့်မည် (ဘောင်။) ၃၊ မုန့်မုန့်ညက်ညက်၊ သုံးနှုန်းမရအောင် ဖြ
    speck
    ကြိယာဝိသေသန

    ကြီ၅

    [t͡ɕí၅]
    ၁၊ ပြင်းထန်စွာသော ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်။ တကိုယ်လုံး ပြန့်နှံ့ဗျာယ် ဟိနိန်ရေ၏အဖြစ်။ အရီတထပ်၊ ကြီကာကျွတ်ယောင်၊ ကြိမ်သတ်ပြီးကေ၊ ထုတ်လီကျင်ကေ (ဥဒိန်)။ ၂၊ တကိုယ်လုံး ပိုး ပရွက်ကိုက်၍ အဖုအထစ် ပြည့်နှက်နေခြင်း။ ခြတိကိုက်စွာ၊ ငါ့ခန္ဓာမာ၊ ကြည့်ရာမရ၊ ထွားထွားကြီကေ၊
    ၁၊ ပြင်းထန်စွာသော ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်။ တစ်ကိုယ်လုံး ပြန့်နှံ့လျက် ရှိနေသည်၏အဖြစ်။ အရီတထပ်၊ ကြီကာကျွတ်ယောင်၊ ကြိမ်သတ်ပြီးလျှင်၊ ထုတ်လေကျင်ကေ (ဥဒိန်)။ ၂၊ တစ်ကိုယ်လုံး ပိုး ပရွက်ကိုက်၍ အဖုအထစ် ပြည့်နှက်နေခြင်း။ ခြများကိုက်စွာ၊ ငါ့ခန္ဓာမှာ၊ ကြည့်ရာမရ၊ ထွားထွားကြီကေ၊
    injury
    နာမ်

    ကြီးကဲ

    [t͡ɕïkɛ]
    ဂေါင်းဆောင် အဖြစ်ဖြင့် အုပ်ထိန်းသည်
    ခေါင်းဆောင် အဖြစ်ဖြင့် အုပ်ထိန်းသည်
    govern
    ကြိယာဝိသေသန

    ကြီးကျယ်

    [t͡ɕït͡ɕɛ̀]
    ၁၊ သာမညထက် လွန်ကဲ ပြန့်ပြောရေ။ ၂၊ ကိုယ့်နှင့်မတော် ဆက်ဆံရေ။ ကြီးကျယ်တုံမြောက်၊ မနှုန်းသာကေ၊ ဘုန်းတော်တောက်၍ (ပဒုမ္မ။
    ၁၊ သာမညထက် လွန်ကဲ ပြန့်ပြောသည်။ ၂၊ မိမိနှင့်မတော် ဆက်ဆံသည်။ ကြီးကျယ်တုံမြောက်၊ မနှုန်းသာကေ၊ ဘုန်းတော်တောက်၍ (ပဒုမ္မ။
    pompously
    ကြိယာ

    ကြီးကြီး

    [t͡ɕït͡ɕï]
    ၁၊ အမင်၏အမ။ မိကြီး။ ၂၊ အဖေ၏ အစ်ကို မယားကိုခေါ်သော စကားလုံး
    ၁၊ အမေ၏အမ။ မိကြီး။ ၂၊ အဖေ၏ အစ်ကို မယားကိုခေါ်သော စကားလုံး
    aunt
    နာမ်

    ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်

    [t͡ɕït͡ɕït͡ɕɛ̀t͡ɕɛ̀]
    ၁၊ သာမညထက် လွန်ကဲ ပြန့်ပြောရေ။ ၂၊ ကိုယ့်နှင့်မတော် ဆက်ဆံရေ။ ကြီးကျယ်တုံမြောက်၊ မနှုန်းသာကေ၊ ဘုန်းတော်တောက်၍ (ပဒုမ္မ)
    ၁၊ သာမညထက် လွန်ကဲ ပြန့်ပြောသည်။ ၂၊ မိမိနှင့်မတော် ဆက်ဆံသည်။ ကြီးကျယ်တုံမြောက်၊ မနှုန်းသာကေ၊ ဘုန်းတော်တောက်၍ (ပဒုမ္မ)
    pompously
    ကြိယာ

    ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်၂

    [t͡ɕït͡ɕït͡ɕɛ̀t͡ɕɛ̀၂]
    တယောက်ယောက်အား ကြီးကျယ်လေဟန်နှင့် သရော်၍ ပြောဆိုရေစကား
    တစ်စုံတစ်ဦးအား ကြီးကျယ်လေဟန်နှင့် သရော်၍ ပြောဆိုသောစကား
    cheap gibe
    နာမ်