Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,941–2,960 of 3,186 words

    က

    ကြဲခင်းလယ်

    [t͡ɕɛkʰɪ́ɴlɛ̀]
    ပျိုးထောင်၍ ပျိုးစိုက် စိုက်ပျိုးသည်မဟုတ်ဘဲ မျိုးစိစပါးအတိုင်း ကြဲဖြန်း၍ စိုက်ပျိုးသော လယ်ခင်း
    ပျိုးထောင်၍ ကောက်စိုက် စိုက်ပျိုးသည်မဟုတ်ပဲ မျိုးစေ့စပါးအတိုင်း ကြဲဖြန်း၍ စိုက်ပျိုးသော လယ်ခင်း
    field
    နာမ်

    ကြဲစီကြဲစဲ

    [t͡ɕɛsít͡ɕɛsɛ]
    နီထွက်ခါနီး အာရုဏ်တက်ရောင် ဖြူလာစအခါမှ အာကာအဟိဖက်၌ မြင်ရတွိရတတ်ရေ ကြယ်။ ဗဒူးဂြိုလ်။ ရောင်ဖြူလာလို့၊ လင်းခါလည်းနီး၊ ကြယ်ကြီးထွက်ပြန် (သာချမ်းဦးဘ)
    နေထွက်ခါနီး အရုဏ်တက်ရောင် ဖြူလာစအခါတွင် ကောင်းကင်အရှေ့ဘက်၌ မြင်ရတွေ့ရတတ်သော ကြယ်။ ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုလ်။ ရောင်ဖြူလာလို့၊ လင်းခါလည်းနီး၊ ကြယ်ကြီးထွက်ပြန် (သာချမ်းဦးဘ)
    star
    နာမဝိသေသန

    ကြဲစီကြဲစဲ၂

    [t͡ɕɛsít͡ɕɛsɛ၂]
    ၁၊ ပြောမနာ ဆိုမရှက်၊ အပြောရခက်သော သူ။ ၂၊ ဣန္ဒြေကင်းသော သူ
    ၁၊ ပြောမနာ ဆိုမရှက်၊ အပြောရခက်သော သူ။ ၂၊ ဣန္ဒြေမဲ့သော သူ
    undignified man
    နာမ်

    ကြဲစဲ

    [t͡ɕɛsɛ]
    ၁၊ မျက်နှာပိုးမသေ၊ ဣန္ဒြေကင်းသော။ ၂၊ ပျက်ချော်သော အမူအရာ အသွင်အပြင် ပေါ်သော
    ၁၊ မျက်နှာပိုးမသေ၊ ဣန္ဒြေမဲ့သော။ ၂၊ ပျက်ချော်သော အမူအရာ အသွင်အပြင် ပေါ်သော
    undignified
    နာမဝိသေသန

    ကြဲစဲပျက်

    [t͡ɕɛsɛprɛʔ]
    ၁၊ ပျက်ချော်ချော် နောက်တောက်တောက်။ ၂၊ ဣန္ဒြေမဟိဘဲ။ ၃၊ တည်ကြည်လီးနက်ခြင်း ကင်းလျှက်။ ၄၊ ယီးတီးယားတား ပမာမခန့်
    ၁၊ ပျက်ချော်ချော် နောက်တောက်တောက်။ ၂၊ ဣန္ဒြေကင်းမဲ့စွာ။ ၃၊ တည်ကြည်လေးနက်ခြင်း ကင်းလျှက်။ ၄၊ မလေးမစား ပမာမခန့်
    fun
    ကြိယာဝိသေသန

    ကြဲတီကြဲတဲ

    [t͡ɕɛtít͡ɕɛtɛ]
    ၁၊ ပြောမနာဆိုမရှက်၊ အပြောရခက်သောသူ။ ၂၊ ဣန္ဒြေကင်းသောသူ
    ၁၊ ပြောမနာဆိုမရှက်၊ အပြောရခက်သောသူ။ ၂၊ ဣန္ဒြေမဲ့သောသူ
    undignified man
    နာမ်

    ကြဲတီကြဲတဲ၂

    [t͡ɕɛtít͡ɕɛtɛ၂]
    ၁၊ လူသူ မစည်ကားသော ပွဲလမ်းသဘင်။ ၂၊ တခုနှင့်တခုအကြား မစိ အကြား ကျယ်သော အရာ
    ၁၊ လူသူ မစည်ကားသော ပွဲလမ်းသဘင်။ ၂၊ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုအကြား မစေ့ အကြား ကျယ်သော အရာ
    gap
    နာမ်

    ကြဲတဲ

    [t͡ɕɛtɛ]
    ၁၊ မောင်းကာ မလုံမခြုံသော။ ၂၊ ပါးလွှာသော အဝတ်အထည်
    ၁၊ အမိုးအကာ မလုံမခြုံသော။ ၂၊ ပါးလွှာသော အဝတ်အထည်
    chiffon
    နာမဝိသေသန

    ကြဲတဲကြက်တက်

    [t͡ɕɛtɛt͡ɕɛʔtɛʔ]
    အပေါင်အဖိ အကွယ်အဝှက် မဟိဘဲ။ ထင်ထင်မြင်မြင်
    အဖုံးအဖိ အကွယ်အဝှက် မရှိပဲ။ ထင်ထင်မြင်မြင်
    transparent
    ကြိယာဝိသေသန

    ကြဲတဲကြက်တက်၂

    [t͡ɕɛtɛt͡ɕɛʔtɛʔ၂]
    မျက်စိအောက်မာ အထင်အရှား။ လက်ငင်းကာလ မြင်တွိရဖို့့ အချိန်ပိုင်း
    မျက်စိအောက်တွင် အထင်အရှား။ လက်ငင်းကာလ မြင်တွေ့ရမည့် အချိန်ပိုင်း
    present
    နာမ်

    ကြဲတဲကြင်တင်

    [t͡ɕɛtɛt͡ɕɪ̀ɴtɪ̀ɴ]
    လက်ဟိကာလ မြင်တွိရဖို့့ အချိန်ပိုင်း။ ကိုယ်တိုင်မြင်တွိရဖို့့ အခြင်းအရာ။ လူမျိုးပွဲကို ကြဲတဲကြင်တင်၊ ယဂုပင်လေ၊ မြင်ရပါဖို့ (နရဒ)
    မျက်မှောက်ကာလ မြင်တွေ့ရမည့် အချိန်ပိုင်း။ ကိုယ်တိုင်မြင်တွေ့ရမည့် အခြင်းအရာ။ လူမျိုးပွဲကို ကြဲတဲကြင်တင်၊ ယခုပင်လေ၊ မြင်ရပါမည် (နရဒ)
    present
    နာမ်

    ကြဲတဲကြောင်တောင်

    [t͡ɕɛtɛt͡ɕàʊɴtàʊɴ]
    ၁၊ အပေါင်အကွယ်အဝှက်မဟိဘဲ။ ထင်ထင်မြင်မြင်။ ၂၊ မျက်စိအောက် မြင်ကွင်း။ မြင်နှိုင်ရေ ဝန်းကျင်။ ကြဲတဲကြောင်တောင် လူဟိက ထွတ်တေ (ရိုးရာ)
    ၁၊ အဖုံးအကွယ်အဝှက်မရှိပဲ။ ထင်ထင်မြင်မြင်။ ၂၊ မျက်စိအောက် မြင်ကွင်း။ မြင်နိုင်သော ဝန်းကျင်။ ကြဲတဲကြောင်တောင် လူရှိက နှိုက်တေ (ရိုးရာ)
    seeing
    နာမ်

    ကြဲတဲကြောင်တောင်၂

    [t͡ɕɛtɛt͡ɕàʊɴtàʊɴ၂]
    ၁၊ လူသူမစည်ကားသော ပွဲလမ်းသဘင်။ ၂၊ တခုနှင့်တခုအကြား မစိ အကြားကျယ်သော အရာ။ ၃၊ မောင်းကာ မလုံခြုံရေအရာ
    ၁၊ လူသူမစည်ကားသော ပွဲလမ်းသဘင်။ ၂၊ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုအကြား မစေ့ အကြားကျယ်သော အရာ။ ၃၊ အမိုးအကာ မလုံခြုံသောအရာ
    gap
    ကြိယာ

    ကြဲပြင်

    [t͡ɕɛpɹɪ̀ɴ]
    ပျိုးထောင်၍ စိုက်ပျိုးရန် ပြုလုပ်ထားရေ လယ်ခင်းမဟုတ်ဘဲ စပါးမျိုးစိအတိုင်း ကြဲဖြန်းပက်၍ စိုက်ပျိုးရန် ပြုလုပ်ထားရေ လယ်ခင်း။ လယ်ပြင်
    ပျိုးထောင်၍ စိုက်ပျိုးရန် ပြုလုပ်ထားသော လယ်ခင်းမဟုတ်ပဲ စပါးမျိုးစေ့အတိုင်း ကြဲဖြန်းပက်၍ စိုက်ပျိုးရန် ပြုလုပ်ထားသော လယ်ခင်း။ လယ်ကွင်း
    field
    နာမ်

    ကြွ

    [t͡ɕw]
    ၁၊ တနီရာမှ တနီရာသို့ ရွေ့၍ လှမ်းလားရေ။ သားဖွားကျင်ကေ၊ မီးစင်ခန်းသို့၊ မြန်းကြွရေလေ (နာရဒ)။ ၂၊ မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ် တနီရာသို့ ရွိ့ပြောင်းလားရေ။ မိုးစွတ်မိုးယို၊ မနီလိုကေ၊ ပုဂ္ဂိုလ်သုတ်ခြည်ထပနာ၊ တိုင်းတပါးကြွလှားမေ (မေတ္တာတု)။ ၃၊ တက်ရေ။ ထရေ။
    ၁၊ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရွေ့၍ လှမ်းသွားသည်။ သားဖွားကျင်ကေ၊ မီးစင်ခန်းသို့၊ မြန်းကြွရေလေ (နာရဒ)။ ၂၊ မြင့်မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ် တစ်နေရာသို့ ရွေ့ပြောင်းသွားသည်။ မိုးစွတ်မိုးယို၊ မနေလိုကေ၊ ပုဂ္ဂိုလ်သုတ်ချည်ထ၍၊ တိုင်းတပါးကြွသွားမည် (မေတ္တာတု)။ ၃၊ တက်သည်။ ထသည်။
    aromatic
    ကြိယာ

    ကြွ၂

    [t͡ɕw၂]
    ကြော့ လှပ တင့်ရေသော။ ယိုင်ကျေးဖွယ်ရာသော။ ကောင်းမွန်သော။ ထည်ဝါ ခန်းညားသော။ ငွီတောင်သူလေ၊ နတ်ဖြူလှမာ၊ ဝတ်ကြတန်ဆာ၊ ဒွါဒရာကို၊ ကြည့်ပါတချက် (ဒွေး)
    ကြွကြွရွရွ လှပ တင့်တယ်သော။ ယဉ်ကျေးဖွယ်ရာသော။ ကောင်းမွန်သော။ ထည်ဝါ ခန်းညားသော။ ငွေတောင်သူလေ၊ နတ်ဖြူလှမှာ၊ ဝတ်ကြတန်ဆာ၊ ဒွါဒရာကို၊ ကြည့်ပါတချက် (ဒွေး)
    orotund
    နာမဝိသေသန

    ကြွက်

    [t͡ɕwɛʔ]
    ဝန် ဝန်ဆန်စစွာကို ကိုက်ဖြတ် ဖျက်စီးတတ်ရေ သတ္တဝါ
    ပစ္စည်း ဝန်ဆန်စသည်ကို ကိုက်ဖြတ် ဖျက်စီးတတ်သော သတ္တဝါ
    mouse
    နာမ်

    ကြွက်ကျစ်စာမုန့်

    [t͡ɕwɛʔt͡ɕɪʔsàmo̰ʊ̰ɴ]
    ကြွက်ကျစ်စာနန့် တူသော မုန့်တမျိုး
    ကြွက်ကျစ်စာနှင့် တူသော မုန့်တစ်မျိုး
    a snack
    နာမ်

    ကြွက်ကျဟာ

    [t͡ɕwɛʔt͡ɕhà]
    အရွက်ချွန်း၍ (ဆီးဘက်ဝင်ရေ) ခြုံအပင် တမျိုး။ ကြိတ်မှန်
    အရွက်ချွန်း၍ (ဆေးဘက်ဝင်သည့်) ချုံအပင် တစ်မျိုး။ ကြိတ်မှန်
    common medical plant Eclipta alba
    နာမ်

    ကြွက်ချီးတုံးပင်

    [t͡ɕwɛʔɕïtóʊɴpɪ̀ɴ]
    သဗြီသီးအရောင် အသီးသီးရေ ကြွက်ချီးတုံးနန့် တူသော အပင်တမျိုး
    သပြေသီးအရောင် အသီးသီးသည့် ကြွက်ချေးတုံးနှင့် တူသော အပင်တစ်မျိုး
    a plant
    နာမ်