Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 121–140 of 3,186 words

    က

    ကင်းလုံး

    [kɪ́ɴlóʊɴ]
    အခွံမာပနာ မြင်းခွာပုံ ကိုယ်ဟိပြီးး စူးပိုင်ယှောင်ပတုံးနန့် ထောက်ကန်လားတတ်ရေ ရီသတ္တဝါတမျိုး
    အခွံမာ၍ မြင်းခွာပုံ ကိုယ်ရှိပြီး ဆူးကဲ့သို့သောအမြီးဖြင့် ထောက်ကန်သွားတတ်သော ရေသတ္တဝါတစ်မျိုး
    type of crab
    နာမ်

    ကင်းလွတ်

    [kɪ́ɴlwaʔ]
    အနှောင်အဖွဲ့ အချုပ်အချယ်၊ ဖီးအန္တရာယ် စကပင် ကင်းရှင်း လွတ်မြောက်သည်
    အနှောင်အဖွဲ့ အချုပ်အချယ်၊ ဘေးအန္တရာယ် စသည်မှ ကင်းရှင်း လွတ်မြောက်သည်
    be detached or freed of - be devoid of - be exempt
    ကြိယာ

    ကင်းလွတ်ခွင့်

    [kɪ́ɴlwaʔkʰwɪ̀ɴ့]
    အခွန်ပီးဆောင်ရခြင်းရို့မှ လွတ်ငြိမ်းသော အခွင့်အရီး
    အခွန်ပေးဆောင်ရခြင်းတို့မှ လွတ်ငြိမ်းသော အခွင့်အရေး
    exemption - freedom from restriction - tax-free
    နာမ်

    ကင်းဝီး

    [kɪ́ɴwï]
    မဟိ။ ဝီးကွာရေ။ ပပျောက်သည်
    မရှိ။ ဝေးကွာသည်။ ပပျောက်သည်
    be free from without (as in ဆင်ခြင်~-) keep away from - stay away from - disengage
    ကြိယာ

    ကင်းဝှက်

    [kɪ́ɴʍɛʔ]
    ရန်သူလာမည့် လမ်းတနီရာရာက လျှို့ဝှက်စွာ စောင့်နီသူ
    ရန်သူလာမည့် လမ်းတစ်နေရာရာက လျှို့ဝှက်စွာ စောင့်နေသူ
    reconnoiter
    နာမ်

    ကင်းဝှက်၂

    [kɪ́ɴʍɛʔ၂]
    ရန်သူလာမည့် လမ်းတနီရာရာက လျှို့ဝှက်စွာ စောင့်ကြည့်နိန်ရေ
    ရန်သူလာမည့် လမ်းတစ်နေရာရာက လျှို့ဝှက်စွာ စောင့်ကြည့်နေသည်
    stand guard
    ကြိယာ

    ကင်းသမား

    [kɪ́ɴθmá]
    ကင်းစောင့်သောသူ
    ကင်းစောင့်သောသူ
    patrol - guard - picket outpost post for collecting custom duties
    နာမ်

    ကင်သာ

    [kɪ̀ɴθà]
    ခြောက်ဆယ်ချေကျပ်သားဟိရေ အလီးချိန်
    ခြောက်ဆယ်လေးကျပ်သားရှိသော အလေးချိန်
    .lb
    နာမ်

    ကင်သာ၂

    [kɪ̀ɴθà၂]
    စိကေချေ အနှမ်းဘဲ ရူးနှမ်းနှမ်း။ ပကတိစိတ် ယွင်းမားဖောက်ပြန်ဗျာယ်။ စိတ်မငြိမ်ဘဲ ပေါ့တန်တန် ပြောဆိုဗျာယ်
    အနည်းငယ် စိတ်မနှံ့ဘဲ ရူးနှမ်းနှမ်း။ ပကတိစိတ် ယွင်းမှားဖောက်ပြန်လျက်။ စိတ်မငြိမ်ဘဲ ပေါ့တန်တန် ပြောဆိုလျက်
    mad
    ကြိယာဝိသေသန

    ကင်္ကာ

    [kŋ̇kaà]
    မျက်စိအောက် မြင်ကွင်း။ မြင်နှိုင်ရေ ၀န်းကျင်။ ထင်းထင်းကြီး။ မြင်တွိနိန်ရရေ အချိန်ပိုင်း။ လက်ဟိဘ၀ကာလ
    မျက်စိအောက် မြင်ကွင်း။ မြင်နိုင်သော ၀န်းကျင်။ ထင်ထင်ရှားရှား။ မြင်တွေ့နေရသော အချိန်ပိုင်း။ လက်ရှိဘ၀ကာလ
    [arch.] here and now
    နာမ်

    ကံစ

    [kံs]
    ရှေးက ကောင်းမှုပြုဘူးသော အကျိုး
    ရှေးက ကောင်းမှုပြုဘူးသော အကျိုး
    destiny
    နာမ်

    ကစက်ကတက်

    [ksɛʔktɛʔ]
    ခိုက်ရန် ဖြစ်ပွားဗျာယ်။ စကား ငြင်းခုံသော အနိန်နန့်။ မသင့်မတင့်သည် ဖြစ်ပနာ
    ခိုက်ရန် ဖြစ်ပွားလျက်။ စကား ငြင်းခုံသော အားဖြင့်။ မသင့်မတင့်သည် ဖြစ်၍
    clash occurred
    ကြိယာဝိသေသန

    ကစက်ကတောက်

    [ksɛʔktɔ́ɛʔ]
    အမျက် ဒေါသ ထွက်ခြင်း။ ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်ခြင်း
    အမျက် ဒေါသ ထွက်ခြင်း။ ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်ခြင်း
    wrath
    နာမ်

    ကစက်ကတောက်၂

    [ksɛʔktɔ́ɛʔ၂]
    အမျက် ဒေါသ ထွက်ခြင်း။ ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်ခြင်း
    အမျက် ဒေါသ ထွက်ခြင်း။ ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်ခြင်း
    wrath
    ကြိယာဝိသေသန

    ကစက်ကရက်

    [ksɛʔkɹɛʔ]
    အမျက် ဒေါသ ထွက်ခြင်း။ ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်ခြင်း
    အမျက် ဒေါသ ထွက်ခြင်း။ ခိုက်ရန် ဒေါသ ဖြစ်ခြင်း
    wrath
    ကြိယာဝိသေသန

    ကစက်ကရင်း

    [ksɛʔkɹɪ́ɴ]
    ဗရမ်းဗတာ ဖွာကြဲဗျာယ်။ ကရားကထား
    အစီအစဉ်မကျ ပြန့်ကြဲလျက်။ ဖရိုဖရဲ
    derange
    ကြိယာဝိသေသန

    ကစင်းကရောက်

    [ksɪ́ɴkɹɔ́ɛʔ]
    သီသပ်ခြင်း မဟိဘဲ။ စည်းကမ်း မဟိဘဲ။ ပရမ်းပတာ
    သေသပ်ခြင်း မရှိပဲ။ စည်းကမ်း မရှိပဲ။ ပရမ်းပတာ
    without order - chaos
    ကြိယာဝိသေသန

    ကစင်းကလယား

    [ksɪ́ɴkljá]
    အကွဲကွဲ အပြားပြား။ သီသပ်ခြင်း မဟိဘဲ။ စည်းကမ်း မဟိဘဲ။ ပရမ်းပတာ
    အကွဲကွဲ အပြားပြား။ သေသပ်ခြင်း မရှိဘဲ။ စည်းကမ်း မရှိဘဲ။ ပရမ်းပတာ
    without order - chaos
    ကြိယာဝိသေသန

    ကစပ်

    [ksaʔ]
    တော၊ တောင်၊ ရေ။ ဥယျာဉ်၊ ခြံမြီ အစဟိစွာရို့မာ မြူးတူးပျော်ပါးရေ။ ယိမ်းယိုင် လှုပ်ရှားရေ။ မတိုင်းယောင် လှုပ်ရှားစီရေ။ ဗြီးခုန်ခြင်းအစဟိစွာရို့နန့် ကိုယ်လက် လှုပ်ရှား ပျော်ပါးရေ။ ကစပ်တေ။ ကြီစပ်ရေ။ ဈီး ကစပ်တေ
    တော၊ တောင်၊ ရေ။ ဥယျာဉ်၊ ခြံမြေ စသည်တို့၌ မြူးတူးပျော်ပါးသည်။ ယိမ်းယိုင် လှုပ်ရှားသည်။ မတည်ငြိမ်အောင် လှုပ်ရှားစေသည်။ ပြေးခုန်ခြင်းစသည်တို့ဖြင့် ကိုယ်လက် လှုပ်ရှား ပျော်ပါးသည်။ ကစားသည်။ ကျီစယ်သည်။ ဈေး ကစားသည်
    play - take part in games (football volleyball etc.) gamble (in a game of chance) tease See also ကျီစပ် (of mind position etc.) be unstable [as in စိတ်~] - have some amount of play [as in ဆိုက်ကယ် ရှေ့တာယာ~] speculate [as in ဈီး~]
    ကြိယာ

    ကံစပ်

    [kံsaʔ]
    ကုသိုလ်ကံချင်းအခွင့်ပေး တိုက်ဆိုင်ရေ။ သူရို့နှစ်ဦး ကံစပ်၍ တတူနီထိုင်ကတ်သည်
    ကုသိုလ်ကံချင်းအခွင့်ပေး တိုက်ဆိုင်သည်။ သူတို့နှစ်ဦး ကံစပ်၍ အတူနေထိုင်ကြသည်
    cross somebody’s path - be partners in luck
    ကြိယာ