Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,561–1,580 of 3,186 words

    က

    ကျင်တိုက်

    [t͡ɕɪ̀ɴtaɪʔ]
    တယောက်နှင့် တယောက်ကျင်နပန်း လုံးထွေးစီရေ
    တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက်ကျင်နပန်း လုံးထွေးစေသည်
    fight
    ကြိယာ

    ကျင့်ထုံး

    [t͡ɕɪ̀ɴ့tʰóʊɴ]
    ၁၊ လိုက်နာကြင့်သုံးရန်နည်း။၂၊ စိုင်ဆက်မပြတ် ပြုလုပ်မြဲဖြစ်ရေ ထုံး
    ၁၊ လိုက်နာကျင့်သုံးရန်နည်း။၂၊ စဉ်ဆက်မပြတ် ပြုလုပ်မြဲဖြစ်သော ထုံး
    rule
    နာမ်

    ကျင်းထောင်

    [t͡ɕɪ́ɴtʰàʊɴ]
    ၁၊ ရီစီးကြောင်းမာ မားတူး၍ အနားပတ်ပတ်လည်ဆည်ဖို့ ထားပြီးသား ရီစီးသာရုံ ဖောက်ထားကာ အဝင်သာရပြီးကေ ပြန်ထွက်ပြီးကေ မရယောင် ပြုလုပ်ထားရေ ငါးထောင်နည်းတမျိုး။ ၂၊ ယင်းပိုင်ထောင်သော ကိရိယာ
    ၁၊ ရေစီးကြောင်းတွင် တွင်းတူး၍ အနားပတ်ပတ်လည်ဆည်ဖို့ ထားပြီး ရေစီးသာရုံ ဖောက်ထားကာ အဝင်သာရ၍ ပြန်ထွက်၍ မရအောင် ပြုလုပ်ထားသော ငါးထောင်နည်းတစ်မျိုး။ ၂၊ ယင်းကဲ့သို့ထောင်သော ကိရိယာ
    charmer’s basket
    နာမ်

    ကျင်ဒိုင်

    [t͡ɕɪ̀ɴdàɪɴ]
    ကျင်ကိုင်နပန်း လုံးထွေးရာမာ ကြီးကြပ်ပီးရရေ ပလီကိုင်။ အလယ်ကောင်မာ၊ တောင်မြောက်လားလာ၊ ပွဲမာကိုင်ကေ၊ ကျင်ဒိုင်လားသို့ (နာရဒ)
    ကျင်ကိုင်နပန်း လုံးထွေးရာတွင် ကြီးကြပ်ပေးရသော ဒိုင်လူကြီး။ အလယ်ကောင်မှာ၊ တောင်မြောက်သွားလာ၊ ပွဲမှာကိုင်ကေ၊ ကျင်ဒိုင်လားသို့ (နာရဒ)
    referee
    နာမ်

    ကျင်းပ

    [t͡ɕɪ́ɴp]
    ပွဲလမ်းသဘင်အစဟိစွာ ပြုလုပ်ရေ
    ပွဲလမ်းသဘင်စသည် ပြုလုပ်သည်
    party
    ကြိယာ

    ကျင်ပစ်

    [t͡ɕɪ̀ɴpɪʔ]
    တဦးနှင့်တဦး ကျင်နပန်းလုံးထွေး၍ အနိုင်ရယောင် နင်လားငါလားကုန် တွန်းကန်လွှဲ၍ ပစ်ချရေ။ ခရာသုံးဆယ်၊ မေသုံးပွင့်နှင့်၊ ကျင်ပိုက်လို့သီရဖို့ (တေး)
    တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျင်နပန်းလုံးထွေး၍ အနိုင်ရအောင် တအားကုန် တွန်းကန်လွှဲ၍ ပစ်ချသည်။ ခရာသုံးဆယ်၊ မေသုံးပွင့်နှင့်၊ ကျင်ပိုက်လို့သီရမည် (တေး)
    fight
    ကြိယာ

    ကျင်းပေါက်

    [t͡ɕɪ́ɴpaʊʔ]
    ဒက်ပေါက်သောအနာ၊ ဒက်နာ
    ဒက်ပေါက်သောအနာ၊ ဒက်နာ
    erysipelas
    နာမ်

    ကျင်ပြော

    [t͡ɕɪ̀ɴpɹɔ́]
    ဆီးလွန်ခြင်း။ ဆီးလွန်ရောဂါ။ ကျင်ပြောကေ မကွာစိ ပြောင်းဖူးစိကို လောင်းာ်၍ အမှုန့်ပြုပြီးစားပါက သက်သာပါရေ (ပဉ္စဘုတ်)
    ဆီးလွန်ခြင်း။ ဆီးလွန်ရောဂါ။ ကျင်ပြောလျှင် မကွာစိ ပြောင်းဖူးစေ့ကို လှော်၍ အမှုန့်ပြုပြီးစားပါက သက်သာပါသည် (ပဉ္စဘုတ်)
    enuresis
    နာမ်

    ကျင်ပွဲ

    [t͡ɕɪ̀ɴpwɛ]
    ပျော်ရွှင်ဖွီရာ ကျင်နပန်း လုံးထွေး၍ ကစပ်ပြခြင်း။ ကျင်လုံးကစပ်သောပွဲ။ နပန်းပွဲ
    ပျော်ရွှင်ဖွယ်ရာ ကျင်နပန်း လုံးထွေး၍ ကစားပြခြင်း။ ကျင်လုံးကစားသောပွဲ။ နပန်းပွဲ
    bout
    နာမ်

    ကျင့်မှား

    [t͡ɕɪ̀ɴ့m̥á]
    ကျူးလွန်ယှောက်ခိုးရေ။ အကျူးအလွန်၊ ဖောက်ပြန်ကျင့်မား(သိုက်)
    ကျူးလွန်ဖောက်ပြားသည်။ အကျူးအလွန်၊ ဖောက်ပြန်ကျင့်မှား(သိုက်)
    commit
    နာမ်

    ကျင်ယင်

    [t͡ɕɪ̀ɴjɪ̀ɴ]
    သာမည မပြောပလောက်သော အချေစားကျင်သမား။ နပန်းသမား
    သာမည မပြောပလောက်သော အငယ်စားကျင်သမား။ နပန်းသမား
    wrestler
    နာမ်

    ကျင်ယင်၂

    [t͡ɕɪ̀ɴjɪ̀ɴ၂]
    ကကောင်းလျင် ဖြတ်လတ်သော ကျင်(နပန်း) သမား
    လျင်မြန် ဖျတ်လတ်သော ကျင်(နပန်း) သမား
    wrestler
    နာမ်

    ကျင်ယင်သျှေ

    [t͡ɕɪ̀ɴjɪ̀ɴʃè]
    အချေစားကျင်(နပန်း) သမား
    အငယ်စားကျင်(နပန်း) သမား
    wrestler
    နာမ်

    ကျင့်ရိုး

    [t͡ɕɪ̀ɴ့ɹó]
    အစိုင်ရက်ပြတ် ပြုလုပ်လာမြဲဖြစ်ရီထုံး။ လိုက်နာကြင့်သုံးရန်နည်း။ ပုဏ္ဏားရို့ ရှေးအစိုင်အလာ ကျင့်ရိုးသော်ကား၊ တူရသိန်နှင့် စလွယ်ကို ကိုယ်ကမခွာခြင်း(ကဝိကျော်)
    အစဉ်အဆက်မပြတ် ပြုလုပ်လာမြဲဖြစ်သောထုံး။ လိုက်နာကျင့်သုံးရန်နည်း။ ပုဏ္ဏားတို့ ရှေးအစဉ်အလာ ကျင့်ရိုးသော်ကား၊ တူရသိန်နှင့် စလွယ်ကို ကိုယ်ကမခွာခြင်း(ကဝိကျော်)
    rule
    နာမ်

    ကျင်လည်

    [t͡ɕɪ̀ɴlɛ̀]
    ၁၊ နောက်ထပ်ပြန်ပြန်ပနာမကျဉ်းဖြစ်ပနာ ဖြစ်ပျက်နိန်ရေ။ တဘဝမှတဘဝသို့ ပြောင်းရွိ ဖြစ်ပျက်နိန်ရေ။ ၂၊ လိမ္မာတတ်ကျွမ်းရေ
    ၁၊ တဖန်ပြန်ပြန်လည်၍ ဖြစ်ပျက်နေသည်။ တစ်ဘဝမှတစ်ဘဝသို့ ပြောင်းရွေ့ ဖြစ်ပျက်နေသည်။ ၂၊ လိမ္မာတတ်ကျွမ်းသည်
    good as good
    ကြိယာ

    ကျင်လတ်

    [t͡ɕɪ̀ɴlaʔ]
    အလတ်တန်းစား ကျင်နပန်းသမား
    အလတ်တန်းစား ကျင်နပန်းသမား
    wrestler
    နာမ်

    ကျင်လုံး

    [t͡ɕɪ̀ɴlóʊɴ]
    ၁၊ တယောက်နှင့် တယောက် အယှုံးအနိုင် လုံးထွေးကတ်တေ။ နပန်း လုံးထွေးကတ်တေ။ ၂၊ လုံးထွေး သတ်ပုတ်ကတ်တေ
    ၁၊ တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် အရှုံးအနိုင် လုံးထွေးကြသည်။ နပန်း လုံးထွေးကြသည်။ ၂၊ လုံးထွေး သတ်ပုတ်ကြသည်
    fight
    ကြိယာ

    ကျင့်ဝတ်

    [t͡ɕɪ̀ɴ့waʔ]
    လိုက်နာစောင့်ရှောက်ရဖို့့ ဖြစ်ရေဝတ္တရားကို အသိစိတ်ဓာတ်နန့် တာဝန်အဖြစ် ခံယူချက်။ ကျင့်ထုံး။ လိုက်နာကြင့်သုံးရန်နည်း။ မင်းရို့၏ ကျင့်ဝတ်များနှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက် ကတ်ရဖို့ဖြစ်တေ။ (စကားပြေ)
    လိုက်နာစောင့်ရှောက်ရမည့် ဖြစ်သောဝတ္တရားကို အသိစိတ်ဓာတ်ဖြင့် တာဝန်အဖြစ် ခံယူချက်။ ကျင့်ထုံး။ လိုက်နာကျင့်သုံးရန်နည်း။ မင်းတို့၏ ကျင့်ဝတ်များနှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက် ကြရမည်ဖြစ်သည်။ (စကားပြေ)
    rule
    နာမ်

    ကျင်သန်

    [t͡ɕɪ̀ɴθàɴ]
    ၁၊ ခွန်အားဗလ ကောင်းရေသူ။ သန်မာထွားကျိုင်းသောသူ။ ၂၊ ခွန်အားဗလကောင်းရေ နပန်းသမား
    ၁၊ ခွန်အားဗလ ကောင်းသောသူ။ သန်မာထွားကျိုင်းသောသူ။ ၂၊ ခွန်အားဗလကောင်းသော နပန်းသမား
    wrestler
    နာမ်

    ကျင်သန်ကြီး

    [t͡ɕɪ̀ɴθàɴt͡ɕï]
    ၁၊ အလွန်ခွန်အား ဗလကြီးမားရေသူ။ အလွန်သန်မာ ထွားကျိုင်းသောသူ။ ၂၊ ခွန်အားဗလကြီးမားရေ အကြီးစားနပန်းသမား
    ၁၊ အလွန်ခွန်အား ဗလကြီးမားသောသူ။ အလွန်သန်မာ ထွားကျိုင်းသောသူ။ ၂၊ ခွန်အားဗလကြီးမားသော အကြီးစားနပန်းသမား
    wrestler
    နာမဝိသေသန