Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,721–1,740 of 3,186 words

    က

    ကျားယင်

    [t͡ɕájɪ̀ɴ]
    တဦးနှင့်တဦး အယှုံးအနိုင် အားစမ်းကစပ်ကတ်ခြင်း
    တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အရှုံးအနိုင် အားပြိုင်ကစားကြခြင်း
    compete
    နာမ်

    ကျားလယာ

    [t͡ɕáljà]
    သံ၊ သစ်သားရို့ကို တိုက်စားရရေ ကြမ်းသော၊ (မျက်နှာပြင် ပြားသော) တင်းစိုင်အကြီးတမျိုး
    သံ၊ သစ်သားတို့ကို တိုက်စားရသော ကြမ်းသော၊ (မျက်နှာပြင် ပြားသော) တံစဉ်အကြီးတစ်မျိုး
    Reaping-hook
    နာမ်

    ကျားသားငလဝါ

    [t͡ɕáθáŋlwà]
    ကျားနှင့်ယင်းနည်းပိုင် သားစားကတ်ူးသော သားရဲတိရိစ္ဆာန်စစွာကို ခြုံ၍ခေါ်သောစကား
    ကျားနှင့်အလားတူ သားစားကြူးသော သားရဲတိရိစ္ဆာန်စသည်ကို ခြုံ၍ခေါ်သောစကား
    tiger
    နာမ်

    ကျားဟုန်

    [t͡ɕáhòʊɴ]
    ၁၊ ပျောင်းချောကျိသော။ ကျိချွဲသော။ ၂၊ များရေ (ပိုင်အလာများရေအတွက် လူခြီရာတိ ကျိတီရေ။ ငန်းရောဂါကြောင့် ခံမားက ကျားပိုင် မြည်သော ရောဂါတမျိုး။ ကျားသည် တခုတရီကို ရန်ရှာသပိုင်ယှောင် အသံ
    ၁၊ စေးကပ်ချောကျိသော။ ကျိချွဲသော။ ၂၊ များပြားသော (အလားအလာများရေအတွက် လူခြီရာတိ ကျိတီရေ။ ငန်းရောဂါကြောင့် ခံတွင်းက ကျားကဲ့သို့ မြည်သော ရောဂါတစ်မျိုး။ ကျားသည် တစ်စုံတစ်ခုကို ရန်ရှာသကဲ့သို့သော အသံ
    Tigers like to find something that sounds
    နာမ်

    ကျာအာသီး

    [t͡ɕàʔθï]
    မှည့်လျှင်အသီး နီရဲသော နွယ်ပင်အသီးတမျိုး
    မှည့်လျှင်အသီး နီရဲသော နွယ်ပင်အသီးတစ်မျိုး
    fruit
    နာမ်

    ကျိ

    [t͡ɕì]
    ပျောင်းချောကျိသော၊ ကျိချွဲသော၊ များရေ
    စေးကပ်ချောကျိသော၊ ကျိချွဲသော၊ များပြားသော
    glutinous
    နာမဝိသေသန

    ကျိ၂

    [t͡ɕì၂]
    အဝှမ်းပေကျိုင်ရေ။ အခန်းတခန်းလုံး ငါးရည်ဟင်းရည် ကျိနီရေ
    အနှံ့အပြားပေကျံသည်။ အခန်းတစ်ခန်းလုံး ငါးရည်ဟင်းရည် ကျိနီရေ
    dirty
    နာမဝိသေသန

    ကျိ၃

    [t͡ɕì၃]
    ကိုယ့်အလိုသို့လိုက်သော သူရို့အား စိတ်အနှာင့်အယှက် ဖြစ်စီရေ။ နွဲ့ဆိုးဆိုးရေ။ စကားချွဲ၍ ပွတ်ချီပွတ်ချက်ပြောဆို ပြောမှုသည်
    မိမိအလိုသို့လိုက်သော သူတို့အား စိတ်အနှာင့်အယှက် ဖြစ်စေသည်။ နွဲ့ဆိုးဆိုးသည်။ စကားချွဲ၍ တီတီတာတာပြောဆို ပြောမှုသည်
    wheedle like a child
    ကြိယာ

    ကျိကျက်

    [t͡ɕìt͡ɕɛʔ]
    တနီရာမှတနီရာသို့ ခေါက်တုံခေါက်ပြန် လားလာဗျာယ်။ လူများလားလာ စည်ကားရွီတွက်နန့်၊ ကျီရောင်ဘာရောင်၊ ရောလုံးဗလဗွီသတ်
    တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ ခေါက်တုံခေါက်ပြန် သွားလာလျက်။ လူများသွားလာ စည်ကားသောအားဖြင့်၊ ဆူညံစွာ၊ ရောလုံးရှုပ်ထွေးလျက်
    thriving
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိကျက်ကျိကျက်

    [t͡ɕìt͡ɕɛʔt͡ɕìt͡ɕɛʔ]
    တနီရာမှ တနီရာသို့ ခေါက်တုံခေါက်ပြန် လားလာဗျာယ်။ လူများ လားလာစည်ကားသောအနိန်နန့်၊ ကျီရောင်ဘာရောင်၊ ရောလုံးဗလဗွီသတ်။ ပျစ် စည်ကားဗျာယ်
    တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခေါက်တုံခေါက်ပြန် သွားလာလျက်။ လူများ သွားလာစည်ကားသော အားဖြင့်၊ ဆူညံစွာ၊ ရောလုံးရှုပ်ထွေးလျက်။ ကြိတ်ကြိတ်တိုး စည်ကားလျက်
    thriving
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိကျက်ခတ်

    [t͡ɕìt͡ɕɛʔkʰaʔ]
    အလွန်အလွန်၊ များပြားစွာ။ ထွီးလုံးရောနှော
    အလွန်အလွန်၊ များပြားစွာ။ ထွေးလုံးရောနှော
    plenty
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိကျက်ခဲ

    [t͡ɕìt͡ɕɛʔkʰɛ]
    အလွန်အလွန်၊ များပြားစွာ။ ထွီးလုံးရောနှော
    အလွန်အလွန်၊ များပြားစွာ။ ထွေးလုံးရောနှော
    plenty
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိကျိ

    [t͡ɕìt͡ɕì]
    များရေ။ (သန်းကျိကျိ၊ လောက်ကျိကျိ၊ အနာကျိကျိ၊ ဝဲကျိကျိစရေ။
    များပြားသော။ (သန်းကျိကျိ၊ လောက်ကျိကျိ၊ အနာကျိကျိ၊ ဝဲကျိကျိစသည်။
    plenty
    ကြိယာ

    ကျိကျိ၂

    [t͡ɕìt͡ɕì၂]
    ကော်ရည်ပိုင် ပျောင်းချောကျိသော
    ကော်ရည်ကဲ့သို့ စေးကပ်ချောကျိသော
    glutinous
    နာမဝိသေသန

    ကျိကျိကိုက်

    [t͡ɕìt͡ɕìkaɪʔ]
    တကောင်နန့် တကောင် အလျှော့မပီးဘဲ အကြိတ်အနယ်ကိုက်ကတ်တေ
    တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် အလျှော့မပေးပဲ အကြိတ်အနယ်ကိုက်ကြသည်
    fight
    ကြိယာ

    ကျိကျိခတ်

    [t͡ɕìt͡ɕìkʰaʔ]
    တနီရာမှတနီရာသို့ ခေါက်တုံခေါက်ပြန် လားလာနီရေ။ မျက်စိရှုပ်စရာ ရည်ရွယ်ချက်မဟိဘဲ လှုပ်ရှားလားလာနီရေ။ မငြိမ်မသက် ယောက်ယက်ခတ်နိန်ရေ။ ကျွတ်ကျွတ်ဆူ။ မထိန်းနိုင် မသိမ်းနှိုင်လောက်ယောင် အာသာဆန္ဒပြင်းထန် နိန်ရေ
    တစ်နေရာမှတစ်နေရာသို့ ခေါက်တုံခေါက်ပြန် သွားလာနေသည်။ မျက်စိရှုပ်စရာ ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ လှုပ်ရှားသွားလာနေသည်။ မငြိမ်မသက် ယောက်ယက်ခတ်နေသည်။ ဆူညံသည်။ မထိန်းနိုင် မသိမ်းနိုင်လောက်အောင် အာသာဆန္ဒပြင်းထန် နေသည်
    turbulent
    ကြိယာ

    ကျိကျိချောချော

    [t͡ɕìt͡ɕìɕɔ́ɕɔ́]
    ကျိချွဲအတွက်နန့်ဖြစ်စီ၊ မာကျောအတွက်နန့်ဖြစ်စီ၊ ခြေလက်ကုပ်မရ၊ ဆုပ်မရဖြစ်ရေ၊ ချွာလဲစီတတ်ရေ
    ကျိချွဲသောကြောင့်ဖြစ်စေ၊ မာကျောသောကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ခြေလက်ကုပ်မရ၊ ဆုပ်မရဖြစ်သော၊ ချော်လဲစေတတ်သော
    slip
    နာမဝိသေသန

    ကျိကျိတက်

    [t͡ɕìt͡ɕìtɛʔ]
    အကျင့်ဖေါက်ပြန် လျပ်ပေါ်အားဖြင့်။ ဣန္ဒြေမထိန်းနှိုင်လောက်ယောင် အာသာဆန္ဒ ပြင်းထန်ဗျာယ်။ ငမ်းငမ်းတက်မျှဖြစ်ရေအနိန်နန့်
    အကျင့်ဖေါက်ပြန် လျပ်ပေါ်အားဖြင့်။ ဣန္ဒြေမထိန်းနိုင်လောက်အောင် အာသာဆန္ဒ ပြင်းထန်လျက်။ ငမ်းငမ်းတက်မျှဖြစ်သော အားဖြင့်
    voracity
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိကျိထွီး

    [t͡ɕìt͡ɕìtʰwï]
    အရောရောအနှောနှော။ အယှက်ယှက်အတင်တင်။ ထွီးရောနှောတင်ဗျာယ်။ အလူးတလဲ။ လူရှင်စည်ကား များပြားဗျာယ်
    အရောရောအနှောနှော။ အယှက်ယှက်အတင်တင်။ ထွေးရောနှောတင်လျက်။ အရောတဝင်။ လူရှင်စည်ကား များပြားလျက်
    shuffle
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိကျိနယ်

    [t͡ɕìt͡ɕìnɛ̀]
    မုန့်မုန့်ညက်ညက် ကြေမွအောင်ပြုဗျာယ်။ ရောပြွန်းတီးဗျာယ်။ အလူးတလဲဖြစ်ရွီတွက်နန့်
    မုန့်မုန့်ညက်ညက် ကြေမွအောင်ပြုလျက်။ ရောပြွန်းတီးလျက်။ အရောတဝင်ဖြစ်သောအားဖြင့်
    with familiarity
    ကြိယာဝိသေသန