Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,741–1,760 of 3,186 words

    က

    ကျိကျိနွဲ့နွဲ့

    [t͡ɕìt͡ɕìnwénwé]
    နွဲ့နှောင်းပျော့ပျောင်းရေ (အမူအရာဖြင့်)
    နွဲ့နှောင်းပျော့ပျောင်းသော (အမူအရာဖြင့်)
    girlish
    နာမဝိသေသန

    ကျိကျိနွဲ့နွဲ့၂

    [t͡ɕìt͡ɕìnwénwé၂]
    သနားဖွယ်ရာ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာချွဲ၍ ပြောဆိုပြုမူသည်
    သနားဖွယ်ရာ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာချွဲ၍ ပြောဆိုပြုမူသည်
    wheedle like a child
    ကြိယာ

    ကျိကျိပက်ပက်

    [t͡ɕìt͡ɕìpɛʔpɛʔ]
    မထောက်မထား ရိုင်းပြရေ။ အဆင်အခြင်အစိုင်းအစားမဟိ ပစမ်းနရမ်းပြုလွယ်ရေ၊ ပက်စက်ရေ။ တဖက်သား ကသိကအောက်ဖြစ်ယောင် လုပ်ရေ။ စုတ်ပဲ့ရေ
    မထောက်မထား ရိုင်းပြသည်။ အဆင်အခြင်အစဉ်းအစားမရှိ မသပ်မရပ်ပြုလွယ်သည်၊ ပက်စက်သည်။ တစ်ဖက်သား ကသိကအောက်ဖြစ်အောင် လုပ်သည်။ ညစ်ပတ်သည်
    insult
    ကြိယာ

    ကျိကျွတ်

    [t͡ɕìt͡ɕwaʔ]
    (ထမင်းအရည်မဝင်ပဲ) ပျော့ညံ့နူးညံ့၍ ပျောင်းနိန်ရေ (ထမင်း)
    (ထမင်းအရည်မဝင်ပဲ) ပျော့ညံ့နူးညံ့၍ စေးကပ်နေသော (ထမင်း)
    glutinous
    နာမဝိသေသန

    ကျိကျွတ်၂

    [t͡ɕìt͡ɕwaʔ၂]
    (စကား) ဝေ့လည်လည်။ လိုရင်းသို့ မရောက်ပဲ
    (စကား) ဝေ့လည်လည်။ လိုရင်းသို့ မရောက်ပဲ
    excursive
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိကျွတ်နွယ်

    [t͡ɕìt͡ɕwaʔnwɛ̀]
    ပျော့ပျောင်းမာတောင့်၍ ချိုင်နှောင်ရာမာ အသုံးပြုရရေ နွယ်တမျိုး။ (ယင်းနွယ်ပင်၏ အသီးချေငယ် နှစ်ဖက်ချွန်၊ အသီးမာ အမွီးဟိပြီးး ရေနန့်ပြုတ်ပနာအသီးကို စားကတ်တေ။
    ပျော့ပျောင်းမာတောင့်၍ ချည်နှောင်ရာတွင် အသုံးပြုရသော နွယ်တစ်မျိုး။ (ယင်းနွယ်ပင်၏ အသီးငယ်ငယ် နှစ်ဖက်ချွန်၊ အသီးတွင် အမွေးရှိပြီး ရေနှင့်ပြုတ်၍အသီးကို စားကြသည်။
    bine
    နာမ်

    ကျိစ္စ

    [t͡ɕìsɪ́sə]
    ပြုသင့်ပြုအပ်ရေအမှု။ ပြုလုပ်ဖို့အမှု
    ပြုသင့်ပြုအပ်သောအမှု။ ပြုလုပ်ရန်အမှု
    matter
    နာမ်

    ကျိတ်

    [t͡ɕeɪʔ]
    ၁၊ ရှည်လျားသော မုတ်ဆိတ်များ တခုနှင့်တခု ရစ်ပတ်လိမ်ကျစ်နိန်ရေ။ ၂၊ ရှင်းလင်းခြင်းမဟိ၊ ထွီးယှက်နိန်ရေ။ ကြင်စွယ် မုတ်ဆိတ်၊ ခြူအခြာလေး၊ လိမ်ကာကျိတ်လို့ ဆန္ဒန်
    ၁၊ ရှည်လျားသော မုတ်ဆိတ်များ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ရစ်ပတ်လိမ်ကျစ်နေသည်။ ၂၊ ရှင်းလင်းခြင်းမရှိ၊ ထွေးယှက်နေသည်။ ကြင်စွယ် မုတ်ဆိတ်၊ ခြူအခြာလေး၊ လိမ်ကာကျိတ်လို့ ဆန္ဒန်
    confuse
    ကြိယာ

    ကျိတ်၂

    [t͡ɕeɪʔ၂]
    တယောက်နှင့်တယောက် အကျိတ်အနယ်လုံးထွေးကတ်တေ။ လူနှစ်ယောက် ကျိတ်ကတ်တေ
    တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် အကျိတ်အနယ်လုံးထွေးကြသည်။ လူနှစ်ယောက် ကျိတ်ကတ်တေ
    fight
    ကြိယာ

    ကျိတ်၃

    [t͡ɕeɪʔ၃]
    ၁၊ ရေကိုသောက်မျိုရေ။ ရီကိုမျိုကျိတ်တေ။ ၂၊ ခါးဆစ်ထက်တင်ပနာ သားကို ရွက်ရွက်ရေ။ ညှပ်ထားရေ။ တပြည်ကလာ ကုလားမ၊ သားကိုကျိတ်တေ နံကိုင်းက (ပန်းဝှက်)။ ၃၊ ကိုယ့်သို့ပါယောင်လုပ်ရေ။ လောင်းကိုကမ်းနားသို့ ကျိတ်ယူရေ။ ၄၊ လူမသိယောင် သိုသိပ်ဝှက်ထားရေ။ ချွေတာစီစပ်ရေ။ ကိုယ
    ၁၊ ရေကိုသောက်မျိုသည်။ ရီကိုမျိုကျိတ်တေ။ ၂၊ ခါးဆစ်ထက်တင်၍ သားကို ရွက်ချီသည်။ ညှပ်ထားသည်။ တပြည်ကလာ ကုလားမ၊ သားကိုကျိတ်တေ နံကိုင်းက (ပန်းဝှက်)။ ၃၊ မိမိသို့ပါအောင်လုပ်သည်။ လောင်းကိုကမ်းနားသို့ ကျိတ်ယူရေ။ ၄၊ လူမသိအောင် သိုသိပ်ဝှက်ထားသည်။ ချွေတာစေ့စပ်သည်။ ကိုယ
    drinking
    ကြိယာ

    ကျိတ်၄

    [t͡ɕeɪʔ၄]
    ၁၊ သိပ်သည်းသော။ ကျစ်လျစ်သော။ အကြားအလပ်မဟိအောင် မြီကို ဖိနင်းပီးရေ။၂၊ သေဝပ်ပိပြားသော။ ပိရိသော။ ၃၊ အခဲအစု ဖြစ်ရေ။ ကိုယ့်အထုပ်သျှေကို ကျိတ်ပါအောင် ထုပ်ထားရေ
    ၁၊ သိပ်သည်းသော။ ကျစ်လျစ်သော။ အကြားအလပ်မရှိအောင် မြေကို ဖိနင်းပေးသည်။၂၊ သေဝပ်ပိပြားသော။ ပိရိသော။ ၃၊ အခဲအစု ဖြစ်သော။ ကိုယ့်အထုပ်သျှေကို ကျိတ်ပါအောင် ထုပ်ထားရေ
    density
    နာမဝိသေသန

    ကျိတ်၅

    [t͡ɕeɪʔ၅]
    ၁၊ ပုကွကြုံလှီသော။ ပုပျပ်သော။ ၂၊ သန်မာထွားကျိုင်းသည်မဟုတ်ရေ။ လူကျိတ်သျှေ လူကျစ်အချေ
    ၁၊ ပုကွကြုံလှီသော။ ပုပျပ်သော။ ၂၊ သန်မာထွားကျိုင်းသည်မဟုတ်သော။ လူကျိတ်သျှေ လူကျစ်ကလေး
    thin
    နာမဝိသေသန

    ကျိတ်၆

    [t͡ɕeɪʔ၆]
    ခါးဝတ်ခတောင်း၏အစကို ပေါင်ကြားမှနောက်ကို လျှိုသွင်းယူပနာ နနောင်း ညှပ်ထားရေ။ ခါးတောင်းကျိတ်။ အောက်ထက်ကျိတ်။ လောကျိတ် အစဟိစွာ
    ခါးဝတ်ပုဆိုး၏အစကို ပေါင်ကြားမှနောက်သို့ လျှိုသွင်းယူ၍ မြဲမြံစွာ ညှပ်ထားသည်။ ခါးတောင်းကျိတ်။ အောက်ပေါ်ကျိတ်။ လောကျိတ် စသည်
    gird one’s loins
    ကြိယာ

    ကျိတ်ကျက်ကျိတ်ကျက်

    [t͡ɕeɪʔt͡ɕɛʔt͡ɕeɪʔt͡ɕɛʔ]
    လူများထူထပ်စွာ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန်လားလာ မစဲဖြစ်ဗျာယ်
    လူများထူထပ်စွာ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန်သွားလာ မစဲဖြစ်လျက်
    thriving
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိတ်ကျက်ခတ်

    [t͡ɕeɪʔt͡ɕɛʔkʰaʔ]
    လူများပိုင်အလာမစဲ ရောယှက်ထွေးဗျာယ်
    လူများအသွားအလာမစဲ ရောယှက်ထွေးလျက်
    thriving
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိတ်ကျက်ခဲ

    [t͡ɕeɪʔt͡ɕɛʔkʰɛ]
    ကကောင်းများတွက်နန့် ကျိတ်ကျတ်တိုးမျှ
    အလွန်များပြား၍ ကျိတ်ကျတ်တိုးမျှ
    thriving
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိတ်ကျက်တိုး

    [t͡ɕeɪʔt͡ɕɛʔtó]
    လူသူအလွန် များပြားစည်ကားသည်
    လူသူအလွန် များပြားစည်ကားသည်
    thriving
    ကြိယာ

    ကျိတ်ကျက်ထွီး

    [t͡ɕeɪʔt͡ɕɛʔtʰwï]
    လူသူအလွန် များပြားစည်ကားသည်
    လူသူအလွန် များပြားစည်ကားသည်
    thriving
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိတ်ကျိတ်

    [t͡ɕeɪʔt͡ɕeɪʔ]
    သူလျင်ငါမရ လုယက်။ ငမ်းငမ်းတက်မျှ
    သူလျင်ငါမရ လုယက်။ ငမ်းငမ်းတက်မျှ
    voracity
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိတ်ကျိတ်

    [t͡ɕeɪʔt͡ɕeɪʔ]
    လူသူကကောင်းများ စည်ကားသည်
    လူသူအလွန်များပြား စည်ကားသည်
    thriving
    ကြိယာ