Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,801–1,820 of 3,186 words

    က

    ကျိပက်လက်ပက်

    [t͡ɕìpɛʔlɛʔpɛʔ]
    ရွံမုန့်ဖို့ကောင်းရေ။ အမြင်မတော်သော။ ရွံကောင်းထမန်း ကောင်းရေ
    ရွံမုန်းစရာကောင်းသော။ အမြင်မတော်သော။ စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာ ကောင်းသော
    bitcy
    နာမဝိသေသန

    ကျိပက်လက်ပက်၂

    [t͡ɕìpɛʔlɛʔpɛʔ၂]
    အိမ်ထဲခန်းတခန်းလုံး စိုရွဲ ကျိချွဲနိန်ရေ
    အိမ်ခန်းတစ်ခန်းလုံး စိုရွဲ ကျိချွဲနေသည်
    slimy: greasy
    ကြိယာ

    ကျိပီကျိပက်

    [t͡ɕìpít͡ɕìpɛʔ]
    ကိုယ့်အလိုသို့ လိုက်သော သူရို့အား စိတ်အနှာင့်အယှက် ဖြစ်စီရေ။ ဆင်ခြင် တွက်ဖော်မှုမဟိ ပစမ်းနရမ်းပြုလွယ်ရေ။ ပက်စက်သည်၊ မထောက်မထား ရိုင်းပြရေ။ သနားဖွယ်ရာ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာချွဲ၍ ပြောဆို ပြုမူရေ။ ရွံမုန်းစရာ ကောင်းရေ
    မိမိအလိုသို့ လိုက်သော သူတို့အား စိတ်အနှာင့်အယှက် ဖြစ်စေသည်။ ဆင်ခြင် စဉ်းစားမှုမရှိ မသပ်မရပ်ပြုလွယ်သည်။ ပက်စက်သည်၊ မထောက်မထား ရိုင်းပျသည်။ သနားဖွယ်ရာ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာချွဲ၍ ပြောဆို ပြုမူသည်။ ရွံမုန်းစရာ ကောင်းသည်
    hate
    ကြိယာ

    ကျိပ်

    [t͡ɕìaʔ]
    လူဆယ်ယောက် တဆယ်ကို ညွှန်ပြသောစကား။ တကျိပ်၊ နှစ်ကျိပ်၊ သုံးကျိပ် အစဟိစွာ
    လူဆယ်ယောက် တစ်ဆယ်ကို ညွှန်ပြသောစကား။ တစ်ကျိပ်၊ နှစ်ကျိပ်၊ သုံးကျိပ် စသည်
    number
    နာမ်

    ကျိရိကျိရိ

    [t͡ɕìɹìt͡ɕìɹì]
    တနီရာတည်း၌ မရပ်မနားပတ်ချာလည်နိန်ရေ။ တနီရာတည်းမာ ရစ်ဝဲနိန်ရေ။ ပတ်၍လည့်၍ လားရေ။ ချာချာ လည်လည်
    တစ်နေရာတည်း၌ မရပ်မနားပတ်ချာလည်နေသည်။ တစ်နေရာတည်းတွင် ရစ်ဝဲနေသည်။ ပတ်၍လည့်၍ သွားသည်။ ချာချာ လည်လည်
    turn
    ကြိယာ

    ကျိလက်ပက်လက်

    [t͡ɕìlɛʔpɛʔlɛʔ]
    ရွံမုန့်ဖို့ကောင်းရေ။ အမြင်မတော်သော။ ရွံကောင်းထမန်း ကောင်းရေ။ ဗရမ်းဗတာ ကရားကထား ကျဲပြန့်ဗျာယ်။ အနှံအပြား ပေကျံဗျာယ်
    ရွံမုန်းစရာကောင်းသော။ အမြင်မတော်သော။ စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာ ကောင်းသော။ အစီအစဉ်မကျ ဖရိုဖရဲ ကျဲပြန့်လျက်။ အနှံအပြား ပေကျံလျက်
    bitcy
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိုး

    [t͡ɕó]
    ၁၊ အချောင်းအတံ အရှည်အလျား အစဟိစွာရို့ နှစ်ပိုင်းသုံးပိုင်း ဖြစ်လှားရေ။ ၂၊ ဒေါသမာန လျော့လားရေ။ အစွယ်ကျိုးသောမြွီ။ မာန်စွယ်ကျိုးသည်
    ၁၊ အချောင်းအတံ အရှည်အလျား စသည်တို့ နှစ်ပိုင်းသုံးပိုင်း ဖြစ်သွားသည်။ ၂၊ ဒေါသမာန လျော့သွားသည်။ အစွယ်ကျိုးသောမြွေ။ မာန်စွယ်ကျိုးသည်
    take down a peg
    ကြိယာ

    ကျိုးကန်း

    [t͡ɕókáɴ]
    လူတိ၏ ကျေးဇုကို မသိမမြင်ဖြစ်တေ။ ပြုဖူးသော ကျေးဇုတရားကို မထောက်မထားပဲ ပြောဆိုပြုမူသည်
    သူတစ်ပါး၏ ကျေးဇူးကို မသိမမြင်ဖြစ်သည်။ ပြုဖူးသော ကျေးဇူးတရားကို မထောက်မထားပဲ ပြောဆိုပြုမူသည်
    ungrateful
    ကြိယာ

    ကျိုက်

    [t͡ɕaɪʔ]
    ၁၊ ရှည်လျားသော မုတ်ဆိတ်များ တခုနှင့်တခု ရစ်ပတ်လိမ်ကျစ်နိန်ရေ။ ၂၊ ရှင်းလင်းခြင်းမဟိ၊ ထွီးယှက်နိန်ရေ။ ကြင်စွယ် မုတ်ဆိတ်၊ ခြူအခြာလေး၊ လိမ်ကာကျိတ်လို့ (ဆန္ဒန်)
    ၁၊ ရှည်လျားသော မုတ်ဆိတ်များ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ရစ်ပတ်လိမ်ကျစ်နေသည်။ ၂၊ ရှင်းလင်းခြင်းမရှိ၊ ထွေးယှက်နေသည်။ ကြင်စွယ် မုတ်ဆိတ်၊ ခြူအခြာလေး၊ လိမ်ကာကျိတ်လို့ (ဆန္ဒန်)
    confuse
    ကြိယာ

    ကျိုက်ကျိုက်ဆူ

    [t͡ɕaɪʔt͡ɕaɪʔsʰù]
    ၁၊ မခံချိ မခံသာ ဆင်းရဲကြီးစွာ ခံစားရရေ။ ထိပ်ထက်၌မူ၊ ကျွတ်ကျွတ်ဆူကေ၊ ရေပူကျသို့(ပန်းဝှက်)။ ၂၊ ရေ တပွတ်ပွတ်ဆူရေ
    ၁၊ မခံချိ မခံသာ ဆင်းရဲကြီးစွာ ခံစားရသည်။ ထိပ်ထက်၌မူ၊ ကျွတ်ကျွတ်ဆူကေ၊ ရေပူကျသို့(ပန်းဝှက်)။ ၂၊ ရေ တပွတ်ပွတ်ဆူသည်
    feel
    ကြိယာ

    ကျိုက်ကျိုက်တက်

    [t͡ɕaɪʔt͡ɕaɪʔtɛʔ]
    ၁၊ ရေပြွက်ပြွက်ဆူပြီးကေ အထက်ကိုလျှံ၍ တက်ရေ။ ၂၊ ဣန္ဒြေ မထိန်းသိမ်းနှိုင်လောက်ယောင် အာသာဆန္ဒပြင်းထန်သည်
    ၁၊ ရေဆူပွက်၍ အထက်သို့လျှံ၍ တက်သည်။ ၂၊ ဣန္ဒြေ မထိန်းသိမ်းနိုင်လောက်အောင် အာသာဆန္ဒပြင်းထန်သည်
    boil
    ကြိယာ

    ကျိုက်ကျိုက်တိုး

    [t͡ɕaɪʔt͡ɕaɪʔtó]
    လူကျိတ်ကျိတ်တိုး စည်ကားရေ။ ကကောင်းများ စည်ကားသည်
    လူကျိတ်ကျိတ်တိုး စည်ကားသည်။ အလွန်များပြား စည်ကားသည်
    thriving
    ကြိယာ

    ကျိုက်ကျိုက်မြည်

    [t͡ɕaɪʔt͡ɕaɪʔmɹɛ]
    ရေပြွက်ပြွက်ဆူပြီးကေ အထက်ကိုလျှံတက်ပြီးး မြည်သောအသံ
    ရေဆူပွက်၍ အထက်သို့လျှံတက်ပြီး မြည်သောအသံ
    boiling water
    နာမ်

    ကျိုးကြတ်နာ

    [t͡ɕót͡ɕaʔnà]
    တခုတရီထိခိုက်၍ အရိုး၏ အလယ်အဆက်အစဟိစွာ၌ ကျိုးလွယ်သောအနာ
    တစ်စုံတစ်ခုထိခိုက်၍ အရိုး၏ အလယ်အဆက်စသည်၌ ကျိုးလွယ်သောအနာ
    breakable disease
    နာမ်

    ကျိုးကြောင်း

    [t͡ɕót͡ɕáʊɴ]
    ကောင်းရာ ကောင်းကြောင်း လမ်းညွှန်ပြရေ။ ကျိုးကြောင်းဖလ၊ မှုကိစ္စကို၊ တစမကျန် (ထွန်းတိ)
    ကောင်းရာ ကောင်းကြောင်း လမ်းညွှန်ပြသည်။ ကျိုးကြောင်းဖလ၊ မှုကိစ္စကို၊ တစ်စမကျန် (ထွန်းတိ)
    guidance on good show
    နာမ်

    ကျိုးကြွတ်နာ

    [t͡ɕót͡ɕwaʔnà]
    တခုတရီထိခိုက်၍ အရိုး၏ အလယ်အဆက်အစဟိစွာ၌ ကျိုးလွယ်သောအနာ
    တစ်စုံတစ်ခုထိခိုက်၍ အရိုး၏ အလယ်အဆက်စသည်၌ ကျိုးလွယ်သောအနာ
    breakable disease
    နာမ်

    ကျိုင်

    [t͡ɕàɪɴ]
    ၁၊ များပြားစွာ တခုတရုံတည်း ဟိနိန်ရေ သက်ဟိ၊ သက်မဲ့။ ၂၊ မကန်မဝှန် အုပ်စုဖွဲ့ပြီးကေနိန်ရေ၌ သုံးသောစကား။ လူတကျိုင်၊ နွားတကျိုင်၊ လူတရွီ၊ နွားတရွီစရေ။ ဆစ္ဆီဗိုလ်ကျိုင်၊ စွဲကိုင်ဓါးလွှား (ကုသလ)
    ၁၊ များပြားစွာ တစ်ခုတစ်ရုံတည်း ရှိနေသော သက်ရှိ၊ သက်မဲ့။ ၂၊ အများအပြား အုပ်စုဖွဲ့၍နေသည်၌ သုံးသောစကား။ လူတစ်ကျိုင်၊ နွားတစ်ကျိုင်၊ လူတစ်အုပ်၊ နွားတစ်အုပ်စသည်။ သရဲဗိုလ်ကျိုင်၊ စွဲကိုင်ဓါးလွှား (ကုသလ)
    number
    နာမ်

    ကျိုင်း

    [t͡ɕáɪɴ]
    မင်းခမ်းမင်းနားမာ ပါ၀င်သော အရိုးရှည် တပ်ဆင်ထားရေ ထီးတမျိုး။ ရွှီရည်လျှံညီး၊ ဝေါတော်စီးပနာ၊ ကျိုင်းကြီးလည်းဆောင်း၊ က လိုက်ကောင်းနှင့်၊ ထီးပေါင်းများစွာ၊ ဝန်ရံကာ၍ (ရခိုင်ကာ)
    မင်းခမ်းမင်းနားတွင် ပါ၀င်သော အရိုးရှည် တပ်ဆင်ထားသော ထီးတစ်မျိုး။ ရွှေရည်လျှံညီး၊ ဝေါတော်စီး၍၊ ကျိုင်းကြီးလည်းဆောင်း၊ က လိုက်ကောင်းနှင့်၊ ထီးပေါင်းများစွာ၊ ဝန်ရံကာ၍ (ရခိုင်ကာ)
    umbrella
    နာမ်

    ကျိုင်၂

    [t͡ɕàɪɴ၂]
    အဆိပ်ဟိရေ ကရင်နီတမျိုး။ ကျိုင်နီ၊ ကျိုင်နက်၊ ကျိုင်ပြာအစဟိစွာ ကွဲပြားရေ။ ယင်းမာ ကျိုင်နီကပိုပြီးကေ အဆိပ်ပြင်းသည်
    အဆိပ်ရှိသော ပရွက်ကြီးတစ်မျိုး။ ကျိုင်နီ၊ ကျိုင်နက်၊ ကျိုင်ပြာစသည် ကွဲပြားသည်။ ယင်းတွင် ကျိုင်နီကသာ၍ အဆိပ်ပြင်းသည်
    pismire
    နာမ်

    ကျိုင်း၂

    [t͡ɕáɪɴ၂]
    ၁၊ တောင့်တင်းနနောင်းသော။ ၂၊ မာကျောသော။ မပျောင်းမညံ့ နနောင်းကျစ်လျစ်သော။ သူရို့ချက်ရာ၊ ထမင်းချိုင့်လည်း၊ ကျိုင်းလှပါကေ (ပဒုမ္မ)။ ၃၊ သန်စွမ်းသော။ ၄၊ ခက်မာသော
    ၁၊ တောင့်တင်းခိုင်မာသော။ ၂၊ မာကျောသော။ မပျောင်းမညံ့ ခိုင်မာကျစ်လျစ်သော။ သူတို့ချက်ရာ၊ ထမင်းချိုင့်လည်း၊ ကျိုင်းလှပါကေ (ပဒုမ္မ)။ ၃၊ သန်စွမ်းသော။ ၄၊ ခက်မာသော
    hard
    နာမ်