Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,821–1,840 of 3,186 words

    က

    ကျိုင်၃

    [t͡ɕàɪɴ၃]
    အဆစ်ပါရေဝါးကို ပြုလုပ်ထားရေ တဖက်ပိတ် ထည့်စရာတမျိုး
    အဆစ်ပါသောဝါးကို ပြုလုပ်ထားသော တစ်ဖက်ပိတ် ထည့်စရာတစ်မျိုး
    bamboo
    နာမ်

    ကျိုင်း၃

    [t͡ɕáɪɴ၃]
    ထွန်ချအပြီးမာ မြီစိုင်ခဲရို့ကို ကြီညက်ညီလားလီရန် နွား၊ ကျွဲရို့နန့် တိုက်ဆွဲရရေ သစ်တုံး။ မောင်ချစ်သက်နှံ၊ ကျိုင်းပေါက်ကျွံ၍၊ ကျောက်ကန်မနိုင် (ထွန်းတိ)
    လယ်ထွန်အပြီးတွင် မြေစိုင်ခဲတို့ကို ကြေညက်ညီသွားစေရန် နွား၊ ကျွဲတို့နှင့် တိုက်ဆွဲရသော သစ်တုံး။ မောင်ချစ်သက်နှံ၊ ကျိုင်းပေါက်ကျွံ၍၊ ကျောက်ကန်မနိုင် (ထွန်းတိ)
    log of which the teeth of harrow are attached
    နာမ်

    ကျိုင်၄

    [t͡ɕàɪɴ၄]
    ၁၊ ထုံသည်၊ ကျဉ်ဆာရေ။ ၂၊ အထိုင်များသနန့်သွီးပိုင်အလာ မမှန်အတွက်နန့် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အအီးလွန်ကဲသနန့် ပင်ဖြစ်ဖြစ် တဖျဉ်းဖျဉ်းဖြစ်တေ
    ၁၊ ထုံသည်၊ ထုံကျင်သည်။ ၂၊ အထိုင်များသဖြင့် သွေးအသွားအလာ မမှန်သောကြောင့် လည်းကောင်း၊ အအေးလွန်ကဲသဖြင့် လည်းကောင်း တဖျဉ်းဖျဉ်းဖြစ်သည်
    numb
    ကြိယာ

    ကျိုင်း၄

    [t͡ɕáɪɴ၄]
    ၁၊ ရောဂါကင်းရေ။ ကျမ္မာရေ။ နေကောင်းရေ။ သံယောင်ကားကျိုင်း၊ ရီယောင်ချိုင်းယောင်၊ မှန်း၍ပြီးခါ(ကော်)။ ၂၊ ခိုင်မြဲရေ။ ၃၊ မပျောင်းမပျော့ဖြစ်တေ။ ခက်မာရေ။ ၄၊ တောင့်တင်းသန်မာရေ
    ၁၊ ရောဂါကင်းသည်။ ကျန်းမာသည်။ နေကောင်းသည်။ သံယောင်ကားကျိုင်း၊ ရီယောင်ချိုင်းယောင်၊ မှန်း၍ပြီးခါ(ကော်)။ ၂၊ ခိုင်မြဲသည်။ ၃၊ မပျောင်းမပျော့ဖြစ်သည်။ ခက်မာသည်။ ၄၊ တောင့်တင်းသန်မာသည်
    health
    ကြိယာ

    ကျိုင်၅

    [t͡ɕàɪɴ၅]
    စားပနာ ထမင်း၊ ဟင်း၊ ငါး အစဟိစွာ အိုးထံ၌ ကြွင်းကျန်ဟိနီသိရေ။ ကျန်ဟိနီရေ။ ကောင်းရာရာကို၊ ရွီးကာနှက်လို့၊ မသက်မသာ၊ မဝပါကေ၊ အိုးမာကျိုင်သိ၊ စိတ်ဟိစိတ်ထင်၊ စားလိုချင်သော် (ငါး)
    စား၍ ထမင်း၊ ဟင်း၊ ငါး စသည် အိုးထံ၌ ကြွင်းကျန်ရှိနေသေးသည်။ ကျန်ရှိနေသည်။ ကောင်းရာရာကို၊ ရွီးကာနှက်လို့၊ မသက်မသာ၊ မဝပါကေ၊ အိုးမှာကျိုင်သိ၊ စိတ်ဟိစိတ်ထင်၊ စားလိုချင်သော် (ငါး)
    Rice or fish curry remaining
    ကြိယာ

    ကျိုင်၆

    [t͡ɕàɪɴ၆]
    နွားချီး၊ မြေညက်အစဟိစွာနန့် မြေတလင်းကို ပြန်ညီယောင် သုတ်လူးရေ။ နှိမ်းရေ။ တလင်းကျိုင်အစဟိစွာ
    နွားချေး၊ မြေညက်စသည်ဖြင့် မြေတလင်းကို ပြန်ညီအောင် သုတ်လိမ်းသည်။ လိမ်းကျံသည်။ တလင်းကျိုင်စသည်
    plain bare ground
    ကြိယာ

    ကျိုင်းကျိုင်း

    [t͡ɕáɪɴt͡ɕáɪɴ]
    ၁၊ တောင့်တင်းရေ။ ခိုင်မြဲသည်
    ၁၊ တောင့်တင်းသည်။ ခိုင်မြဲသည်
    firm
    ကြိယာ

    ကျိုင်းကျိုင်း၂

    [t͡ɕáɪɴt͡ɕáɪɴ၂]
    ခိုင်မြဲသော။ တောင့်တင်းသော
    ခိုင်မြဲသော။ တောင့်တင်းသော
    strong
    နာမဝိသေသန

    ကျိုင်းကျိုင်းခေါက်ခေါက်

    [t͡ɕáɪɴt͡ɕáɪɴkʰaʊʔkʰaʊʔ]
    နူးညံခြင်းမဟိဘဲ ပျိုင်းတွဲတင်းတောင့်ဗျာယ်။ မာခေါက်ခေါက်
    နူးညံခြင်းမရှိပဲ ပျဉ်းတွဲတင်းတောင့်လျက်။ မာခေါက်ခေါက်
    hard
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိုင်းကျိုင်းမာမာ

    [t͡ɕáɪɴt͡ɕáɪɴmàmà]
    ၁၊ အနာရောဂါ ကင်းရှင်းရေ။ ၂၊ ခိုင်မြဲတင်းတောင့်သော
    ၁၊ အနာရောဂါ ကင်းရှင်းသော။ ၂၊ ခိုင်မြဲတင်းတောင့်သော
    health
    နာမဝိသေသန

    ကျိုင်းခံ့

    [t͡ɕáɪɴkʰံ့]
    သန်မာ တောင့်တင်းရေ။ အီသာရေ။ ကျန်းခံ့သည်
    သန်မာ တောင့်တင်းသည်။ အီသာသည်။ ကျန်းခံ့သည်
    strong
    ကြိယာ

    ကျိုင်းခတ်

    [t͡ɕáɪɴkʰaʔ]
    မြီစိုင်ခဲရို့ကို ကြီညက် လားလီရန် ညီလားလီရန် ကျိုင်းတုံးကို ကျွဲ၊ နွားရို့နန့် ရုန်းကန်တိုက်ဆွဲစီရေ။ နီပူလည်းသတ်၊ ကျွဲတသျှဉ်းနှင့်၊ ကျိုင်းလည်းခတ်၍ (ရာသီ)
    မြေစိုင်ခဲတို့ကို ကြေညက် သွားစေရန် ညီသွားစေရန် ကျိုင်းတုံးကို ကျွဲ၊ နွားတို့ဖြင့် ရုန်းကန်တိုက်ဆွဲစေသည်။ နီပူလည်းသတ်၊ ကျွဲတသျှဉ်းနှင့်၊ ကျိုင်းလည်းခတ်၍ (ရာသီ)
    none
    ကြိယာ

    ကျိုင်းခိုင်

    [t͡ɕáɪɴkʰàɪɴ]
    ၁၊ ခိုင်ခံ့တောင်းတင်း သိပ်သည်းရေ။ ၂၊ တောင့်တင်းရေ။ ၃၊ သန်စွမ်းသည်
    ၁၊ ခိုင်ခံ့တောင်းတင်း သိပ်သည်းသည်။ ၂၊ တောင့်တင်းသည်။ ၃၊ သန်စွမ်းသည်
    strong
    ကြိယာ

    ကျိုင်းစီး

    [t͡ɕáɪɴsï]
    မြီစိုင်ခဲရို့ကို ကြီညက်လားလီရန် ကျိုင်းတုံးပေါ်တက်စီးပနာ ကျွဲ၊ နွားရို့ကို ရုန်းကန်တိုက်ဆွဲစီရေ။ နွီရာသီ၌ ဂါရီတိုက်၊ မိုးခါသား နောက်ထပ်၊ ထွန်ချ၊ ကျိုင်းစီး (ကျွဲမင်း)
    မြေစိုင်ခဲတို့ကို ကြေညက်သွားစေရန် ကျိုင်းတုံးပေါ်တက်စီး၍ ကျွဲ၊ နွားတို့ကို ရုန်းကန်တိုက်ဆွဲစေသည်။ နွီရာသီ၌ လှည်းတိုက်၊ မိုးရာသီ တဖန်၊ လယ်ထွန်၊ ကျိုင်းစီး (ကျွဲမင်း)
    like plough (a field)
    ကြိယာ

    ကျိုင်းတီကျိုင်းတောက်

    [t͡ɕáɪɴtít͡ɕáɪɴtɔ́ɛʔ]
    ၁၊ ပျိုင်းတွဲတောင့်တင်းဗျာယ်။ မာဆတ်ဆတ်။ ၂၊ မာခေါက်ခေါက်
    ၁၊ ပျဉ်းတွဲတောင့်တင်းလျက်။ မာဆတ်ဆတ်။ ၂၊ မာခေါက်ခေါက်
    hard
    ကြိယာဝိသေသန

    ကျိုင်းတီကျိုင်းတောက်ကြီး

    [t͡ɕáɪɴtít͡ɕáɪɴtɔ́ɛʔt͡ɕï]
    ၁၊ ပြုတ်မနူး၍ မပျောင်းမညံ့အထဲထဲမာ ဆတ်ဆတ်ဖြစ်ရေ။ ၂၊ ပျိုင်းတွဲတောင့်တင်း၍နိန်ရေ
    ၁၊ ပြုတ်မနူး၍ မပျောင်းမညံ့အတွင်းထဲမှာ ဆတ်ဆတ်ဖြစ်သော။ ၂၊ ပျဉ်းတွဲတောင့်တင်း၍နေသော
    hard
    နာမဝိသေသန

    ကျိုင်းတုံး

    [t͡ɕáɪɴtóʊɴ]
    ထွန်ချရာမာ မြီစိုင်ခဲရို့ကို ကြီညက်အောင် သစ်တုံးပတ်ပတ်လည်မာ တထွာ၊ တမိုက်ခန့် သစ်သားစူးတပ်ထားရေ အရာ။ စူးတပ်ထားရေ ဒလိမ့်တုံး
    လယ်ထွန်ရာတွင် မြေစိုင်ခဲတို့ကို ကြေညက်အောင် သစ်တုံးပတ်ပတ်လည်တွင် တစ်ထွာ၊ တစ်မိုက်ခန့် သစ်သားဆူးတပ်ထားသော အရာ။ ဆူးတပ်ထားသော ဒလိမ့်တုံး
    log of which the teeth of harrow are attached
    နာမ်

    ကျိုင်တောက်

    [t͡ɕàɪɴtɔ́ɛʔ]
    ရေအစဟိစွာသယ်ယူရန်၊ တနည်း တခုတရီထည့်ရန် ပြုလုပ်ထားရေ တဖက်ပိတ် ဝါးကျည်။ ခွီးကျားခွီးကြောင်၊ ခွီးနှစ်ကောင်ကို၊ ဟိဆောင်ခေါ်မြောက်၊ မြှားကျိန်တောက်ကို၊ နောက်မာလည်းလွယ် (ကော်)။ လူ့ပြည်ရပ်မာ၊ ထိုဆရာထံ၊ ဗူးကျိန်တောက်နှင့်၊ သောက်စားရန်ကို၊ နည်းခံပြီးထွ
    ရေစသည်သယ်ယူရန်၊ သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ခုထည့်ရန် ပြုလုပ်ထားသော တစ်ဖက်ပိတ် ဝါးကျည်။ ခွီးကျားခွီးကြောင်၊ ခွီးနှစ်ကောင်ကို၊ ရှိဆောင်ခေါ်မြောက်၊ မြှားကျိန်တောက်ကို၊ နောက်မှာလည်းလွယ် (ကော်)။ လူ့ပြည်ရပ်မှာ၊ ထိုဆရာထံ၊ ဗူးကျိန်တောက်နှင့်၊ သောက်စားရန်ကို၊ နည်းခံပြီးထွ
    short length bamboo closed at one end
    နာမ်

    ကျိုင်းတောက်ကြီး

    [t͡ɕáɪɴtɔ́ɛʔt͡ɕï]
    ၁၊ ပြုတ်မနူး၍ မပျောင်းမညံ့အထဲထဲမာ ဆတ်ဆတ်ဖြစ်ရေ။ ၂၊ ပျိုင်းတွဲတောင့်တင်း၍နိန်ရေ
    ၁၊ ပြုတ်မနူး၍ မပျောင်းမညံ့အတွင်းထဲမှာ ဆတ်ဆတ်ဖြစ်သော။ ၂၊ ပျဉ်းတွဲတောင့်တင်း၍နေသော
    hard
    နာမဝိသေသန

    ကျိုင်းတောက်ခရော်

    [t͡ɕáɪɴtɔ́ɛʔkʰɹɔ̀]
    ၁၊ မပျောင်းမညံ့သော။ ၂၊ နူးညံ့ခြင်းမဟိရေ။ ၃၊ မာကျောခက်ထန်သော။ ၄၊ ရုန်ရင်းခက်မာသော
    ၁၊ မပျောင်းမညံ့သော။ ၂၊ နူးညံ့ခြင်းမရှိသော။ ၃၊ မာကျောခက်ထန်သော။ ၄၊ ရုန်ရင်းခက်မာသော
    hard
    နာမဝိသေသန