Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,961–1,980 of 3,186 words

    က

    ကျူးကျော်

    [t͡ɕùးt͡ɕɔ̀]
    သာယာသောအသံကို ဖြစ်ပေါ်စီရေ။ ဖိုးခေါင်းကျူးကျော်၊ သံသာသာနှင့်(မျိုးက်)။ ဖိုးခေါင်ကျူးကျော်၊ မ တောင်ရိုးပေါ် (တေး)
    သာယာသောအသံကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဖိုးခေါင်းကျူးကျော်၊ သံသာသာနှင့်(မျောက်)။ ဖိုးခေါင်ကျူးကျော်၊ မ တောင်ရိုးပေါ် (တေး)
    mellifluous
    ကြိယာ

    ကျူးကျော်၂

    [t͡ɕùးt͡ɕɔ̀၂]
    ၁၊ လောက၏ ထုံးထမ်း စဉ်လာကို ကျော်လွန်ဖောက်ဖျက်ရေ။ ၂၊ တပါးသူ၏ ပိုင်နက်မြီကို ဝင်ရောက်ရေ
    ၁၊ လောက၏ ထုံးထမ်း စဉ်လာကို ကျော်လွန်ဖောက်ဖျက်သည်။ ၂၊ တစ်ပါးသူ၏ ပိုင်နက်မြေကို ဝင်ရောက်သည်
    commit
    ကြိယာ

    ကျူထောက်ကျူနွယ်

    [t͡ɕùtʰɔ́ɛʔt͡ɕùnwɛ̀]
    ပန်းတူလုပ်ရာမာ ကောင်းဘီယက်သော သစ်တမျိုး
    ဆေးတံလုပ်ရာတွင် အကောင်းဆုံးသော သစ်တစ်မျိုး
    briar
    နာမ်

    ကျူးရင့်

    [t͡ɕùးɹɪ̀ɴ့]
    သာယာစွာသော အသံနန့် သီဆိုမြည်တွန်ရေ။ ကျူးရင့်သံသာ၊ တစါစါနန့်၊ မြည်တွန်လတ်၊ ပင်တလတ်မာ (လွမ်း)
    သာယာစွာသော အသံဖြင့် သီဆိုမြည်တွန်သည်။ ကျူးရင့်သံသာ၊ တစါစါဖြင့်၊ မြည်တွန်လတ်၊ ပင်တလတ်တွင် (လွမ်း)
    mellifluous
    ကြိယာ

    ကျူးလွန်

    [t͡ɕùးlʊ̀ɴ]
    ၁၊ ကျော်လွန်ရေ။ သုံးပိုကေကျူးလွန်၊ ညည့်သိုင်ယံမာ၊ ပျံကာမေထက် ဝဲ၍ (မေတ္တာတု)။ ၂၊ ပြစ်မားရေ။ လင်သားဧကန်၊ ကျူးလွန်ခလည်း၊ သည်းသည်းခံပျာ၊ ပြန်ပါလိုကြောင့်(ရာမ)
    ၁၊ ကျော်လွန်သည်။ သုံးပိုကေကျူးလွန်၊ ညည့်သိုင်ယံမှာ၊ ပျံကာမေထက် ဝဲ၍ (မေတ္တာတု)။ ၂၊ ပြစ်မှားသည်။ လင်သားဧကန်၊ ကျူးလွန်ခဲ့လည်း၊ သည်းသည်းခံပျာ၊ ပြန်ပါလိုကြောင့်(ရာမ)
    commit
    ကြိယာ

    ကျူလှည်း

    [t͡ɕùɬɛ́]
    ဆားပျာရည် မှီရာမာပေါက်သည့် ၃တောင် ၄တောင်ခန့်ရှည်သော မြက်တမျိုး
    ဆားငံရည် မှီရာတွင်ပေါက်သည့် ၃တောင် ၄တောင်ခန့်ရှည်သော မြက်တစ်မျိုး
    grass grow in salty place
    နာမ်

    ကျူးဟိတ်

    [t͡ɕùးheɪʔ]
    ရွတ်ဆိုမြွက်ဟရေ။ ရွက်ဖတ်ရေ။ သရဇ္ဈာယ်ရေ။ မည်မှန်းပရိတ်၊ ကျူးဟိတ်ရွတ်ဘိ၊ ဘုမ္မိမကြွင်း၊ ပရိတ်မင်းက၊ နာခြင်း အံအာ၊ ဘိဓမ္မာနှင့် (ပါရာ)
    ရွတ်ဆိုမြွက်ဟသည်။ ရွက်ဖတ်သည်။ သရဇ္ဈာယ်သည်။ မည်မှန်းပရိတ်၊ ကျူးဟိတ်ရွတ်ဘိ၊ ဘုမ္မိမကြွင်း၊ ပရိတ်မင်းက၊ နာခြင်း အံအာ၊ ဘိဓမ္မာနှင့် (ပါရာ)
    read
    ကြိယာ

    ကျူအီး

    [t͡ɕùʔï]
    နားခံသာယောင် သာယာစွာ သီဆိုမြွက်ကြားရေ
    နားခံသာအောင် သာယာစွာ သီဆိုမြွက်ကြားသည်
    mellifluous
    ကြိယာ

    ကျူအီး၂

    [t͡ɕùʔï၂]
    သာယာစွာ သီဆိုမြွက်ကြားသော အသံ
    သာယာစွာ သီဆိုမြွက်ကြားသော အသံ
    mellifluous sound
    နာမ်

    ကျေးကိုင်

    [t͡ɕékàɪɴ]
    ၁၊ ငွီ၊ ကြီး၊ ဘဏ်ရုံး၊ ဆိုက်ကနားအစဟိစွာရို့မာ စာရင်းအင်းကိုင်ခြင်း၊ လိုအပ်ချက်တိကို ရီးသားခြင်းအစဟိရေ လုပ်ငန်း ဆိုင်ရာရို့ကို ဆောင်ရွက်ရရေ အမှုထမ်း။ ၂၊ ရပ်ရွာမာ အကြီးအကဲ။ ၃၊ ကျေးရွာနယ်မြီ ဒေသဆိုင်ရာကို သတ်မှတ်ပြုပနာ အခွန်ဘဏ္ဍာများ ကောက်ခံစားသုံးပိုင်ခွင်
    ၁၊ ငွေ၊ ကြေး၊ ဘဏ်ရုံး၊ ဆိုက်ကနားစသည်တို့တွင် စာရင်းအင်းကိုင်ခြင်း၊ လိုအပ်ချက်များကို ရေးသားခြင်းစသော လုပ်ငန်း ဆိုင်ရာတို့ကို ဆောင်ရွက်ရသော အမှုထမ်း။ ၂၊ ရပ်ရွာတွင် အကြီးအကဲ။ ၃၊ ကျေးရွာနယ်မြေ ဒေသဆိုင်ရာကို သတ်မှတ်ပြု၍ အခွန်ဘဏ္ဍာများ ကောက်ခံစားသုံးပိုင်ခွင်
    headman
    နာမ်

    ကျေကုန်

    [t͡ɕèkòʊɴ]
    ၁၊ အခဲမကျီ မသင့်မတင့်ဟိရေ အကြောင်းအရာများ စိတ်များ အားလုံးအီးငြိမ်း လားရေ။ ကျီအီးရေ။ ၂၊ အမှုအခင်း ပြီးပြေသည်
    ၁၊ မကျေမနပ် မသင့်မတင့်ရှိသော အကြောင်းအရာများ စိတ်များ အကုန်အေးငြိမ်း သွားသည်။ ကျေအေးသည်။ ၂၊ အမှုအခင်း ပြီးပြေသည်
    reconciliation
    ကြိယာ

    ကျေးကြီး

    [t͡ɕét͡ɕï]
    ဈီးနှုန်းမြင့်မားရေ။ စျီးခက်ရေ။ တန်ဖိုးတိစွာ။ တန်ဖိုးကြီးရေ
    ဈေးနှုန်းမြင့်မားသည်။ ဈေးကြီးသည်။ တန်ဖိုးများသည်။ တန်ဖိုးကြီးသည်
    expensive
    ကြိယာ

    ကျေးခက်

    [t͡ɕékʰɛʔ]
    ပြုဖူးသောကျေးဇုကို မထောက်ထားပဲ ပြောဆိုပြုမူရေ။ ကျေးဇုကန်းရေ။ ကျေးစွပ်ရေ။ ကျေးဇုသျှင်ကို ကျေးခက်နန့်သတ် (ရိုးရာ)
    ပြုဖူးသောကျေးဇူးကို မထောက်ထားပဲ ပြောဆိုပြုမူသည်။ ကျေးဇူးကန်းသည်။ ကျေးစွပ်သည်။ ကျေးဇူးသျှင်ကို ကျေးခက်နန့်သတ် (ရိုးရာ)
    thankless
    ကြိယာ

    ကျေးစုံ

    [t͡ɕésòʊɴ]
    နှစ်ခု။ နှစ်မြွာ။ နို့သီးအစုံ၊ စနီမာကေ၊ ရွှီရင်ဖတ်မာ၊ နို့သီးကျေးစုံ ရာမ
    နှစ်ခု။ နှစ်မြွာ။ သားမြတ်အစုံ၊ စနေတွင်ကေ၊ ရွှေရင်ဖတ်မှာ၊ သားမြတ်ကျေးစုံ ရာမ
    bi
    နာမ်

    ကျေဆပ်

    [t͡ɕèsʰaʔ]
    ဒါဒေါင်အငမ်း အားလုံး ဆပ်ပြီးသည်
    အကြွေးအငမ်း အကုန် ဆပ်ပြီးသည်
    convenient
    ကြိယာ

    ကျေးဆပ်

    [t͡ɕésʰaʔ]
    ချီးယူခရေငွီကို ပြန်ပနာပီးဆပ်ရေ။ ဥပစာ ၂၊ အပြစ်ယှာရေ။ ၃၊ ကျေးဇုကန်းသည်
    ချေးယူခဲ့သောငွေကို ပြန်လည်ပေးဆပ်သည်။ ဥပစာ ၂၊ အပြစ်ရှာသည်။ ၃၊ ကျေးဇူးကန်းသည်
    unthank
    ကြိယာ

    ကျေးဇူး

    [t͡ɕézùး]
    တဦးထက်မာ တဦးက ပြုအပ်ရေကောင်းမှု။ ဂုဏ်၊ အစွမ်း၊ သတ္တိ။ အကျိုးတရား
    တစ်ဦးပေါ်တွင် တစ်ဦးက ပြုအပ်သောကောင်းမှု။ ဂုဏ်၊ အစွမ်း၊ သတ္တိ။ အကျိုးတရား
    thankful
    နာမ်

    ကျေးဇူး၂

    [t͡ɕézùး၂]
    အကြောင်းအမျိုးမျိုး။ အကြောင်းကိစ္စ အထွီထွီ။ အကြောင်းကြောင့်။ ရောက်မမောင်၊ ငမျိုးက်တောင် ကျေးဇုကြောင့်၊ အမှုထူထပ်၊ ရတ္တိယာ၊ သိုင်ခေါင်အခါမာ၊ ကကောင်းပင်လည်း မအိပ်ရ (ငစွေ)
    အကြောင်းအမျိုးမျိုး။ အကြောင်းကိစ္စ အထွေထွေ။ အကြောင်းကြောင့်။ ရောက်မမောင်၊ ငမျောက်တောင် ကျေးဇူးကြောင့်၊ အမှုထူထပ်၊ ရတ္တိယာ၊ သိုင်ခေါင်အခါမှာ၊ ကောင်းကောင်းပင်လည်း မအိပ်ရ (ငစွေ)
    matters
    နာမ်

    ကျေးဇူးကန်း

    [t͡ɕézùးkáɴ]
    လူတိက ပြုဖူးသောကျေးဇုကို မသိမမြင်ဖြစ်တေ။ ထောက်ထားငဲ့ညှာမှုမဟိဘဲ ပြောဆိုပြုမူသည်
    သူတစ်ပါးက ပြုဖူးသောကျေးဇူးကို မသိမမြင်ဖြစ်သည်။ ထောက်ထားငဲ့ညှာမှုမရှိပဲ ပြောဆိုပြုမူသည်
    thankless
    ကြိယာ

    ကျေးဇူးခံ

    [t͡ɕézùးkʰံ]
    လူတိက ပြုဖူးသော ကျေးဇုကို ခံယူသူ
    သူတစ်ပါးက ပြုဖူးသော ကျေးဇူးကို ခံယူသူ
    be in somebody’s debt
    နာမ်