Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 341–360 of 1,812 words

    ခ

    ခိ.

    [kʰì.]
    တခိ. ခိ.ရယ်ရေ
    တခိ. ခိ.ရယ်သည်
    laugh
    ကြိယာ

    ခိ.၂

    [kʰì.၂]
    (အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်) ကာလသုံးပါး ဆိုင်ရာ ကြိယာရို့၏ အနက်ကို လီးနက်စီရေ စကားလုံး
    (အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်) ကာလသုံးပါး ဆိုင်ရာ ကြိယာတို့၏ အနက်ကို လေးနက်စေသော စကားလုံး
    tense
    ပစ္စည်း

    ခို

    [kʰÒ]
    သက်ရာမှု ယှာရေ။ သူတိနည်းတူ အပင်ပန်းမခံပဲ သက်သာယောင် နိန်ရေ။ အရိပ်အထဲထဲကို ဝင်ကပ်ရေ။ တန့်နားရေ။ အားကိုးရေ။ မှီခို အောင်းသည်
    သက်သာမှု ရှာသည်။ သူများနည်းတူ အပင်ပန်းမခံပဲ သက်သာအောင် နေသည်။ အရိပ်အတွင်းထဲသို့ ဝင်ကပ်သည်။ တန့်နားသည်။ အားကိုးသည်။ မှီခို အောင်းသည်
    shirk
    ကြိယာ

    ခို့

    [kʰo̰]
    မနှစ်မသက် မနှစ်လိုဖွယ်ဖြစ်ရေ အမူအရာကို ပြရေ။ မာန တက်ကြွမှုကို ပြရေ။ မာန်စောင်နိန်ရေ။ တယောက်ယောက် မလိုလား၍ ဆန့်ကျင် ဖီဆန်သောအနိန်နန့် အတိုက်အခံပြုပနာ အခွင့် စောင့်သည်
    မနှစ်မသက် မနှစ်လိုဖွယ်ဖြစ်သော အမူအရာကို ပြသည်။ မာန တက်ကြွမှုကို ပြသည်။ မာန်စောင်နေသည်။ တစ်စုံတစ်ဦး မလိုလား၍ ဆန့်ကျင် ဖီဆန်သော အားဖြင့် အတိုက်အခံပြု၍ အခွင့် စောင့်သည်
    damning
    ကြိယာ

    ခိုး

    [kʰó]
    နည်းယူ မှတ်သားရေ။ အတုယူရေ။ ပိုင်သျှင်မပီးရေ အရာဝတ္တုတခုခုကို မသိယောင် တတိန်းချေ ယူရေ
    နည်းယူ မှတ်သားသည်။ အတုယူသည်။ ပိုင်ရှင်မပေးသော အရာဝတ္တုတစ်ခုခုကို မသိအောင် တိတ်တဆိတ် ယူသည်
    steal
    ကြိယာ

    ခို့၂

    [kʰo̰၂]
    မနှစ်မသက် မနှစ်လိုဖွယ်ဖြစ်ရေ အမူအရာ။ မာနတက် တက်ကြွမှုကို ပြသော အမူအရာ။ လူတိကိုတုပြိုင်၍ ဖြစ်ပွားသော မောက်မာစိတ်
    မနှစ်မသက် မနှစ်လိုဖွယ်ဖြစ်သော အမူအရာ။ မာနတက် တက်ကြွမှုကို ပြသော အမူအရာ။ သူတစ်ပါးကို တုပြိုင်၍ ဖြစ်ပွားသော မောက်မာစိတ်
    damning
    နာမ်

    ခိုကတ်

    [kʰÒkaʔ]
    အပင်ပန်းမခံပဲ သက်သာကြောင်းကို ရှာပြီးကေ လွှတ်ရာသို့ လွှဲဖယ်နိန်ရေ
    အပင်ပန်းမခံပဲ သက်သာကြောင်းကို ရှာ၍ လွှတ်ရာသို့ လွှဲဖယ်နေသည်
    shirk
    ကြိယာ

    ခိုကပ်

    [kʰÒkaʔ]
    ချိုင်းကပ် မှီခိုသည်
    ချဉ်းကပ် မှီခိုသည်
    depend
    ကြိယာ

    ခိုကိုး

    [kʰÒkó]
    မှီခိုအားထားရေ
    မှီခိုအားထားသည်
    depend
    ကြိယာ

    ခိုက်

    [kʰaɪʔ]
    စည်း (တခုတရီသော ကိစ္စနန့် အခန့်သင့်တွိဆုံ၊ တိုက်ဆိုင်ရေ) ခဏအချိန်ကာလကို ညွှန်ပြသောစကားလုံး
    စည်း (တစ်စုံတစ်ခုသော ကိစ္စနှင့် အခန့်သင့်တွေ့ဆုံ၊ တိုက်ဆိုင်သော) ခဏအချိန်ကာလကို ညွှန်ပြသောစကားလုံး
    moment
    နာမ်

    ခိုက်၂

    [kʰaɪʔ၂]
    အမြင့်သို့ရောက်ရေ။ ထိတွိရေ။ ထိပါး ပုတ်ခတ် ပြောဆိုရေ။ စောင်းခပ်မြောင်းခပ် ပြောဆိုရေ။ ဖီးဒဏ် ထိရေ။ ဖီးဒဏ် ကျရောက်ရေ
    အမြင့်သို့ရောက်သည်။ ထိတွေ့သည်။ ထိပါး ပုတ်ခတ် ပြောဆိုသည်။ စောင်းမြောင်း ပြောဆိုသည်။ ဘေးဒဏ် ထိသည်။ ဘေးဒဏ် ကျရောက်သည်
    slander
    ကြိယာ

    ခိုက်ခိုက်တုန်

    [kʰaɪʔkʰaɪʔtòʊɴ]
    တကိုယ်လုံး ဆတ်ဆတ်ခါ လှုပ်သည်
    တစ်ကိုယ်လုံး ဆတ်ဆတ်ခါ လှုပ်သည်
    shake-shiver
    ကြိယာ

    ခိုက်ရန်

    [kʰaɪʔɹàɴ]
    အမျက်ဒေါသ။ ရန်ဖြစ်ခြင်း
    အမျက်ဒေါသ။ ရန်ဖြစ်ခြင်း
    fight
    နာမ်

    ခိုးကြောင်

    [kʰót͡ɕàʊɴ]
    hide
    hide
    ကြိယာဝိသေသန

    ခိုးကြောင်မြွီ

    [kʰót͡ɕàʊɴmWɹí]
    ကြက်ဥနှင် ငှက်ဥရို့ကို မျိုတတ်ရေ မြွီတမျိုး။ ကျိုင်းခေါင်းမြွီ
    ကြက်ဥနှင် ငှက်ဥတို့ကို မျိုတတ်သော မြွေတစ်မျိုး။ ကျိုင်းခေါင်းမြွေ
    snake
    နာမ်

    ခိုးကြောင်ဝှက်ကြောင်

    [kʰót͡ɕàʊɴʍɛʔt͡ɕàʊɴ]
    hide
    hide
    ကြိယာဝိသေသန

    ခိုးချ

    [kʰóɕ]
    လူများ ရီးသားစွာကို ကိုယ့် ရီးသားလေဟန် ပြုလုပ်ရေ
    သူတစ်ပါး ရေးသားသည်ကို မိမိ ရေးသားလေဟန် ပြုလုပ်သည်
    copy
    ကြိယာ

    ခိုခွက်

    [kʰÒkʰwɛʔ]
    စုန်း၊ ဖုတ်၊ ဆစ္ဆီ၊ သဆီ အစဟိရေ မကောင်း ဆိုးဝါးရို့ကို အစာထည့် ကျွေးရရေ အကွက်ကျဲကျဲ ခြင်းငယ်။ ခေါခွက်
    စုန်း၊ ဖုတ်၊ တစ္ဆေ စသော မကောင်း ဆိုးဝါးတို့ကို အစာထည့် ကျွေးရသော အကွက်ကျဲကျဲ ခြင်းငယ်။ ခေါခွက်
    spirit food (offered in basket to placate evil spirits)
    နာမ်

    ခိုခွက်တောင်းပြန်

    [kʰÒkʰwɛʔtáʊɴpɹàɴ]
    စုန်း၊ ဖုတ်၊ ဆစ္ဆီ၊ သဆီ အစဟိရေ မကောင်းဆိုးဝါးရို့ကို အစာထည့် ကျွေးရရေ အခြီပါရေ ခေါပန်းတောင်း
    စုန်း၊ ဖုတ်၊ တစ္ဆေ စသော မကောင်းဆိုးဝါးတို့ကို အစာထည့် ကျွေးရသော အခြေပါသော ခေါပန်းတောင်း
    spirit food (offered in basket to placate evil spirits)
    နာမ်

    ခိုင်

    [kʰàɪɴ]
    မြဲရေ။ တည်တံ့ရေ။ စွဲမြဲသည်
    မြဲသည်။ တည်တံ့သည်။ စွဲမြဲသည်
    endure
    ကြိယာ