Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 1,121–1,140 of 1,812 words

    ခ

    ချော်တီချော်တော

    [ɕɔ̀tíɕɔ̀tɔ́]
    Arakanese: လိုရာမှ ချော်ထွက် လားရေ။ တလွဲတချော် ရောက်လှားရေ
    Burmese: လိုရာမှ ချော်ထွက် သွားသည်။ တလွဲတချော် ရောက်သွားသည်
    English: glance off
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချော်လဲ

    [ɕɔ̀lɛ]
    Arakanese: ခြေကုပ်မမြဲ၍ တိမ်းလဲရေ
    Burmese: ခြေကုပ်မမြဲ၍ တိမ်းလဲသည်
    English: slip and fail
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချော်သက်

    [ɕɔ̀θɛʔ]
    Arakanese: ခြေကုပ်မမြဲ၍ လဲပြိုသည်
    Burmese: ခြေကုပ်မမြဲ၍ လဲပြိုသည်
    English: slip and fail
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချော်သီချော်သက်

    [ɕɔ̀θíɕɔ̀θɛʔ]
    Arakanese: ခြေကုပ်မမြဲ၍ ဟိုယိုင်သည်ယိုင် ဒယိမ်းဒယိုင် ဖြစ်တေ
    Burmese: ခြေကုပ်မမြဲ၍ ဟိုယိုင်သည်ယိုင် ဒယိမ်းဒယိုင် ဖြစ်သည်
    English: slip and fail
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချဲ့

    [ɕé]
    Arakanese: ကျယ်အောင် လုပ်ရေ။ တဖက်နန့် တဖက် ကွာလှမ်းအောင် လုပ်ရေ
    Burmese: ကျယ်အောင် လုပ်သည်။ တစ်ဘက်နှင့် တစ်ဘက် ကွာလှမ်းအောင် လုပ်သည်
    English: extend
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချဲ့ထွင်

    [ɕétʰwɪ̀ɴ]
    Arakanese: အဆန်းတကြယ် ပြုလုပ်ရေ။ အသစ်အဆန်း ချဲ့ထွင်ရေ။ ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့် အစဟိစွာ
    Burmese: အဆန်းတကြယ် ပြုလုပ်သည်။ အသစ်အဆန်း ချဲ့ထွင်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့် စသည်
    English: extend
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချွတ်

    [ɕwaʔ]
    Arakanese: ၁၊ ဗွက်ထနိန်ရေ မား။ ၂၊ နင်းဖြတ် လားလာမှုကြောင့် ရီအိုင်သော အချိုင့်အခွက်များ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ ဘိတ်ဗွက်အပြင်
    Burmese: ၁၊ ဗွက်ထနေသော တွင်း။ ၂၊ နင်းဖြတ် သွားလာမှုကြောင့် ရေဝပ်သော အချိုင့်အခွက်များ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရွှံ့ဗွက်အပြင်
    English: mud
    Grammar Note: နာမ်

    ချွတ်၂

    [ɕwaʔ၂]
    Arakanese: ၁၊ ညစ်ပေ စွန်းစိမ်းမျက်နိန်ရေ အဝတ်ကို စင်ကြယ်စီရေ။ ၂၊ ဝဠ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက် စီရေ။ မြတ်စွာ ဘုရားသခင်သည် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါ အပေါင်းတိအား ကယ်ချွတ်တော်မူရေ။ ၃၊ ခန္ဓာကိုယ်မှ အဝတ် တန်ဆာကို ကျွတ်စီရေ။ ငြိတွယ်နေစွာကို ထုတ်နှုတ်ရေ။ မင်းတန်ဆာကို ထိုခါလည်းချွ
    Burmese: ၁၊ ညစ်ပေ စွန်းထင်းနေသော အဝတ်ကို စင်ကြယ်စေသည်။ ၂၊ ဝဠ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက် စေသည်။ မြတ်စွာ ဘုရားသခင်သည် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါ အပေါင်းတို့အား ကယ်ချွတ်တော်မူသည်။ ၃၊ ခန္ဓာကိုယ်မှ အဝတ် တန်ဆာကို ကျွတ်စေသည်။ ငြိတွယ်နေသည်ကို ထုတ်နှုတ်သည်။ မင်းတန်ဆာကို ထိုခါလည်းချွ
    English: peel off
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချွတ်၃

    [ɕwaʔ၃]
    Arakanese: ပါလာသမျှသော ဝန်ဝန်တိကို အားလုံးသိမ်းကျုံး၍ (ဝန်ယူရေ။) စျီးသယ်မနှင့်၊ ပါရေဝန်ကို၊ မှန်တပ်တပ်ကေ၊ ချွတ်ဖို့ပြောလို့ (ကင်းရီလား)
    Burmese: ပါလာသမျှသော ဝန်ပစ္စည်းများကို အကုန်သိမ်းကျုံး၍ (ဝန်ယူသည်။) စျီးသယ်မနှင့်၊ ပါသည့်ဝန်ကို၊ မှန်တပ်တပ်ကေ၊ ချွတ်ဖို့ပြောလို့ (ကင်းရီလား)
    English: put away-gather up
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ချွတ်ချော်

    [ɕwaʔɕɔ̀]
    Arakanese: ၁၊ လွဲရေ။ ၂၊ မမှန်ချွတ်လွဲရေ။ ၃၊ ယွင်းမားရေ
    Burmese: ၁၊ လွဲသည်။ ၂၊ မမှန်ချွတ်လွဲသည်။ ၃၊ ယွင်းမှားသည်
    English: incorrect
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချွတ်တွင်း

    [ɕwaʔtwɪ́ɴ]
    Arakanese: ၁၊ ဗွက်ထနိန်ရေ မား။ ၂၊ နင်းဖြတ် လားလာမှုကြောင့် ရီအိုင်သော အချိုင့်အခွက်များ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ ဘိတ်ဗွက်အပြင်
    Burmese: ၁၊ ဗွက်ထနေသော တွင်း။ ၂၊ နင်းဖြတ် သွားလာမှုကြောင့် ရေဝပ်သော အချိုင့်အခွက်များ ဖြစ်ပေါ်နေသော ရွှံ့ဗွက်အပြင်
    English: mud
    Grammar Note: နာမ်

    ချွတ်ထ

    [ɕwaʔtʰ]
    Arakanese: ဗွက်ထရေ။ ဗွက်ဖြစ်တေ
    Burmese: ဗွက်ထသည်။ ဗွက်ဖြစ်သည်
    English: muddy
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချွတ်နင်း

    [ɕwaʔnɪ́ɴ]
    Arakanese: ခြီထောက်တဖက် ကာနာသူ လမ်းလျှောက်ပိုင် (ကျီးထောက်- ကျီးထောက်၊ နိမ့်မြင့်နိမ့်မြင့် လားရေ။
    Burmese: ခြေထောက်တစ်ဘက် မသန်စွမ်းသူ လမ်းလျှောက်သကဲ့သို့ (ထော့ကျိုး- ထော့ကျိုး၊ နိမ့်မြင့်နိမ့်မြင့် သွားသည်။
    English: lame
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ချွတ်ယွင်း

    [ɕwaʔjwɪ́ɴ]
    Arakanese: ၁၊ ဖေါက်ပြန်ရေ။ ၂၊ မမှန်။ မားရေ။ လွဲရေ။ ယွင်းမားရေ
    Burmese: ၁၊ ဖေါက်ပြန်သည်။ ၂၊ မမှန်။ မှားသည်။ လွဲသည်။ ယွင်းမှားသည်
    English: incorrect
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချွတ်လွဲ

    [ɕwaʔlwɛ]
    Arakanese: ၁၊ လွဲရေ။ ၂၊ မမှန်ချွတ်လွဲရေ။ ၃၊ ယွင်းမားရေ
    Burmese: ၁၊ လွဲသည်။ ၂၊ မမှန်ချွတ်လွဲသည်။ ၃၊ ယွင်းမှားသည်
    English: incorrect
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချွန်

    [ɕʊ̀ɴ]
    Arakanese: အဖျား ပပိန်ချေ၍ စူးရှ ဖေါက်ဝင် စီတတ်ရေ အရာ
    Burmese: အဖျား သေးသွယ်၍ စူးရှ ဖေါက်ဝင် စေတတ်သော အရာ
    English: sharp
    Grammar Note: နာမ်

    ချွန်း

    [ɕʊ́ɴ]
    Arakanese: ၁၊ စိကေချေ တိမ်းစောင်းရေ။ ယွန်းရေ။ ၂၊ အစွန်းထက်ရေ။ ၃၊ ရှည်ရေ။ အဂေါင်း ချွန်းတောက်၊ ခေါက်ယာမောက်နှင့်၊ ငဖျောက်ရွာမာ၊ ရှာအံ့ (သိုက်)။ (နခေါင်းချွန်း၊ နှုတ်သီးချွန်း၊ ဂေါင်းချွန်း။ ) ၄၊ (ပစမှ) မဟုတ်ကဟုတ်ကတ် မဖွယ်မရာသော အရာမျိုးရို့ကို ပြောရေ။
    Burmese: ၁၊ အနည်းငယ် တိမ်းစောင်းသည်။ ယွန်းသည်။ ၂၊ အစွန်းထက်သည်။ ၃၊ ရှည်သည်။ ဦးခေါင်း ချွန်းတောက်၊ ခေါက်ယာမောက်နှင့်၊ ငဖျောက်ရွာတွင်၊ ရှာလတ္တံ့ (သိုက်)။ (နှာခေါင်းချွန်း၊ နှုတ်သီးချွန်း၊ ဂေါင်းချွန်း။ ) ၄၊ (ပါးစပ်မှ) မဟုတ်မဟတ် မဖွယ်မရာသော အရာမျိုးတို့ကို ပြောသည်။
    English: tilt tip
    Grammar Note: ကြိယာ

    ချွန်၂

    [ɕʊ̀ɴ၂]
    Arakanese: ၁၊ အဖျားပပိန်ချေ၍ ဖြစ်ရေ။ ၂၊ ဂုဏ်အရည်အခြင်း ထူးကဲသာလွန်သော။ သာသော။ မြတ်သော။ အဆင့်အတန်း မြင့်မြတ်သော
    Burmese: ၁၊ အဖျားသေးသွယ်၍ ဖြစ်သော။ ၂၊ ဂုဏ်အရည်အချင်း ထူးကဲသာလွန်သော။ သာသော။ မြတ်သော။ အဆင့်အတန်း မြင့်မြတ်သော
    English: bright
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    ချွန်း၂

    [ɕʊ́ɴ၂]
    Arakanese: အဆိုးအကောင်း အစဟိစွာရို့မာ သူတိထက် ထူးကဲစွာ ပြုလုပ်တတ်ရေ
    Burmese: အဆိုးအကောင်း စသည်တို့၌ သူများထက် ထူးကဲစွာ ပြုလုပ်တတ်သော
    English: Self-made
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    ချွန်းတောက်

    [ɕʊ́ɴtɔ́ɛʔ]
    Arakanese: ရှည်သော အမင်ါက်ဟိရေ။ ရှည်သော အဂေါင်းဟိရေ
    Burmese: ရှည်သော အမေါက်ရှိသော။ ရှည်သော ဦးခေါင်းရှိသော
    English: crest
    Grammar Note: နာမဝိသေသန