Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,261–1,280 of 1,812 words

    ခ

    ခြတက်

    [kʰɹtɛʔ]
    အကျင့်ဖေါက်ပြန် လျှပ်ပေါ်သော။ အကျင့်ဖောက်ပြန်ပနာ စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်းမှုမဟိရေ
    အကျင့်ဖေါက်ပြန် လျှပ်ပေါ်သော။ အကျင့်လော်မာ၍ စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်းမှုမရှိသော
    corruption
    နာမဝိသေသန

    ခြံတပ်

    [kʰɹံtaʔ]
    အိမ်ဝင်း ၊ ကျောင်းဝင်း အစဟိစွာရို့ကို ပတ်ဝန်းထားရေ အကာအရံ
    အိမ်ဝင်း ၊ ကျောင်းဝင်း စသည်တို့ကို ပတ်ဝန်းထားသော အကာအရံ
    fence
    နာမ်

    ခြံတိုင်

    [kʰɹံtàɪɴ]
    ပိုက်ချသော ခြံများ ဖို့လဲရယောင် စိုက်ထားရေ သစ်သားချောင်း
    ငါးဖမ်းသော ခြံများ မလဲရအောင် စိုက်ထားသော သစ်သားချောင်း
    catch for fish pole
    နာမ်

    ခြတ်

    [kʰɹaʔ]
    ၁၊ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းခြင်း မဟိရေ။ ၂၊ ကြမ်းတမ်းသော။ ၃၊ မာကျောသော။ ၄၊ အဖုအသီးထသော
    ၁၊ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းခြင်း မရှိသော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်းသော။ ၃၊ မာကျောသော။ ၄၊ အဖုအပိမ့်ထသော
    rough
    နာမဝိသေသန

    ခြတ်ခြတ်

    [kʰɹaʔkʰɹaʔ]
    ခြတ်ခြတ်ဟု မာကျောသော အရာမာထိသော အသံ
    ခြတ်ခြတ်ဟု မာကျောသော အရာ၌ထိသော အသံ
    none
    နာမ်

    ခြတ်ခြတ်ခြောက်

    [kʰɹaʔkʰɹaʔkʰɹɔ́ɛʔ]
    ၁၊ စွတ်စိုခြင်း ကင်းရေ။ ရီခန်း၍ ခြောက်လားရေ။ ၂၊ စိုပြည် သာယာခြင်း ကင်းရေ။ ပျင်းရိ ငြီးငွိ့ ဖွယ်ကောင်းရေ။ ၃၊ မွဲခြောက်ရေ။ ၄၊ အစားအသီာက် ခေါင်းပါးရေ။ ယှားပါးရေ။ မားဖျက်ငဟောက်၊ ရွာမတန်ကေ၊ ဆွမ်းခံဖျက်ပျာ၊ ခြတ်ခြတ်ကေ ခြောက်လို့ (အခင်းပြော)
    ၁၊ စွတ်စိုခြင်း ကင်းသည်။ ရေခန်း၍ ခြောက်သွားသည်။ ၂၊ စိုပြည် သာယာခြင်း ကင်းသည်။ ပျင်းရိ ငြီးငွေ့ ဖွယ်ကောင်းသည်။ ၃၊ မွဲခြောက်သည်။ ၄၊ အစားအသောက် ခေါင်းပါးသည်။ ရှားပါးသည်။ တွင်းဖျက်ငဟောက်၊ ရွာမတန်ကေ၊ ဆွမ်းခံဖျက်ပျာ၊ ခြတ်ခြတ်ကေ ခြောက်လို့ (အခင်းပြော)
    dry up
    ကြိယာ

    ခြံထွက်

    [kʰɹံtʰwɛʔ]
    ကိုယ့်ခြံမှ ထွက်သော ဝန်။ ဟင်းသီး ဟင်းရွက် စရေ သီးနှံများ
    မိမိခြံမှ ထွက်သော ပစ္စည်း။ ဟင်းသီး ဟင်းရွက် စသည့် သီးနှံများ
    home-grown
    နာမ်

    ခြပိုးတက်

    [kʰɹpótɛʔ]
    ဣန္ဒြေမရရေ မျက်နှာဟိရေ။ မျက်နှာပိုးမသီရေ အမူအရာဟိသော။ စောင့်စည်းမှုနန့် အရှက်တရား နည်းပါးစွာ ပြုတတ်ရေ။ လျှပ်ပေါ်၍ မတည်ကြည်သော။ ဖလိဖလာ၊ ရောက်ပြန်လှာသည်၊ မျက်နှာခြပိုးတက်နန့် (ကုသတု)
    ဣန္ဒြေမရသော မျက်နှာရှိသော။ မျက်နှာပိုးမသေသော အမူအရာရှိသော။ စောင့်စည်းမှုနှင့် အရှက်တရား နည်းပါးစွာ ပြုတတ်သော။ လျှပ်ပေါ်၍ မတည်ကြည်သော။ ဖလိဖလာ၊ ရောက်ပြန်လှာသည်၊ မျက်နှာခြပိုးတက်နှင့် (ကုသတု)
    not put on a straight face
    နာမဝိသေသန

    ခြံပုပ်

    [kʰɹံpoʊʔ]
    မြစ်ကမ်းတလျောက်မာ ကမ်းနန့်ပြိုင်ဗျာယ် အမြဲတမ်း ကာရံချထားရေ ဝါးခြမ်းထရံတိနန့် ပြုလုပ်ထားရေ ပိုက်ချကိရိယာ
    မြစ်ကမ်းတစ်လျောက်တွင် ကမ်းနှင့်ပြိုင်လျက် အမြဲတမ်း ကာရံချထားသော ဝါးခြမ်းထရံများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ငါးဖမ်းကိရိယာ
    fish net trap
    နာမ်

    ခြံပေါက်

    [kʰɹံpaʊʔ]
    ကိုယ့်မွီးစပ်ထားရေ ကျွဲ၊ နွား။ ခြံထဲက ပေါက်သော ကျွဲ၊ နွား အစဟိစွာ
    မိမိမွေးစားထားသော ကျွဲ၊ နွား။ ခြံထဲမှ ပေါက်သော ကျွဲ၊ နွား စသည်
    born and bred on own farm
    နာမ်

    ခြမည်း

    [kʰɹmɛ́]
    ရိုးရိုးခြထက် စိကေချေကြီးပြီးကေ အနက်ရောင်ဟိရေ ခြတမျိုး
    ရိုးရိုးခြထက် အနည်းငယ်ကြီး၍ အနက်ရောင်ရှိသော ခြတစ်မျိုး
    termite
    နာမ်

    ခြမ်း

    [kʰɹáɴ]
    ၁၊ တူညီစွာ ခွဲရေ။ ထက်ဝက်ခွဲရေ။ ၂၊ အထူးမဟုတ် သာမညအားဖြင့် ခွဲစိတ်ရေ။ ၃၊ အမြွာမြွာ ခွဲစိတ်သည်
    ၁၊ တူညီစွာ ခွဲသည်။ ထက်ဝက်ခွဲသည်။ ၂၊ အထူးမဟုတ် သာမညအားဖြင့် ခွဲစိတ်သည်။ ၃၊ အမြွာမြွာ ခွဲစိတ်သည်
    dissect
    ကြိယာ

    ခြမ်း၂

    [kʰɹáɴ၂]
    အစိတ်။ အပိုင်း။ အဖဲ့။ အဝက်။ အိုးခြမ်းကွဲ။ အိုးခြမ်းပဲ့
    အစိတ်။ အပိုင်း။ အဖဲ့။ အဝက်။ အိုးခြမ်းကွဲ။ အိုးခြမ်းပဲ့
    part
    နာမ်

    ခြမ်းကွဲ

    [kʰɹáɴkwɛ]
    ဖေ့သာတခတ်၏ လေးဖို့တဖို့(ဖေသာ)
    ပိုက်ဆံတစ်ပြား၏ လေးဖို့တစ်ဖို့(ပိုက်ဆံ)
    quarter a kyat
    နာမ်

    ခြမ်းစိ

    [kʰɹáɴsì]
    ဖေ့သာတခတ်၏ နှစ်ဖို့တဖို့(ဖေသာ)
    ပိုက်ဆံတစ်ပြား၏ နှစ်ဖို့တစ်ဖို့(ပိုက်ဆံ)
    half a kyat
    နာမ်

    ခြယ်မ

    [kʰɹɛ̀m]
    ၁၊ မယား၏ ညီမ။ ၂၊ ညီ၏ မယား။ ခယ်မ။ ညီငယ်မောင်လှ၊ ငါ့ခြယ်မလျင်၊ တောကလိုက်လာ (ပန်း)။ သမီးကြာညို၊ ရစ်ကာဆို၊ နာလိုဖို့လား၊ ခြယ်မချေ (တေး)
    ၁၊ မယား၏ ညီမ။ ၂၊ ညီ၏ မယား။ ခယ်မ။ ညီငယ်မောင်လှ၊ ငါ့ခြယ်မလျင်၊ တောကလိုက်လာ (ပန်း)။ သမီးကြာညို၊ ရစ်ကာဆို၊ နာလိုမည်လား၊ ခြယ်မချေ (တေး)
    Sister-in-law
    နာမ်

    ခြံရံ

    [kʰɹံɹံ]
    ၁၊ နံဖီးအနား တဝိုက်မာ တည်ဟိရေ။ ၂၊ ဝင်းခြံ အကာအရံ ပြုလုပ်ရေ
    ၁၊ အနီးအနား တစ်ဝိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၊ ဝင်းခြံ အကာအရံ ပြုလုပ်သည်
    enclose
    ကြိယာ

    ခြသံ

    [kʰɹθံ]
    ခြသတ္တဝါများ ပြုလုပ်ထားရေ တောင်ပို့ထဲကရရေ သံသတ္တု
    ခြသတ္တဝါများ ပြုလုပ်ထားသော တောင်ပို့ထဲမှရသော သံသတ္တု
    metal from ant-hill
    နာမ်

    ခြာ

    [kʰɹà]
    ခြာကောင်။ အချေသူမာ၊ ပန်းမူမရ၊ ခြပိုးအုံလျင်၊ ပုံပြတ်ကျလို့ (ဆဒ္ဒန်)။ ချစ်ရီးထူးဟန်၊ ငါ၏ပါးကာ၊ ပန်းမာလ်ကိုထား၊ ခြာအုံထုပ်ကို၊ လှုပ်ချငြားလို့ (ယင်း)
    ခါချဉ်ကောင်။ အငယ်သူမှာ၊ ပန်းမူမရ၊ ခြပိုးအုံလျင်၊ ပုံပြတ်ကျလို့ (ဆဒ္ဒန်)။ ချစ်ရေးထူးဟန်၊ ငါ၏ထံမှာ၊ ပန်းမာလ်ကိုထား၊ ခြာအုံထုပ်ကို၊ လှုပ်ချငြားလို့ (၎င်း)
    red ant
    နာမ်

    ခြား

    [kʰɹá]
    ၁၊ မတူ။ ကွဲပြားရေ။ ၂၊ ခွဲကန့်ရေ။ သီးသန့်ဖြစ်စီသည်
    ၁၊ မတူ။ ကွဲပြားသည်။ ၂၊ ခွဲကန့်သည်။ သီးသန့်ဖြစ်စေသည်
    different
    ကြိယာ