Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,561–1,580 of 1,812 words

    ခ

    ခြူခြူခြာခြာ

    [kʰɹùkʰɹùkʰɹàkʰɹà]
    ရောဝင် နှောင့်ယှက်ရေ။ ဗလဗွီသတ်အောင် ဖန်တီးရေ
    ရောဝင် နှောင့်ယှက်သည်။ ရှုပ်ထွေးအောင် ဖန်တီးသည်
    unclear
    ကြိယာ

    ခြူခြူယှက်ယှက်

    [kʰɹùkʰɹùʃɛʔʃɛʔ]
    ငြိတွယ် ခြူသော။ အရောရော နှောနှော ဖြစ်ရေ။ ဗရမ်းဗတာ မကျစုပေါင်း ရောပြွမ်းနိန်ရေ။ မရှင်းမလင်းသော။ အမည်း၊ အဖြူ၊ ဗရမ်းမုတ်ဆွီး၊ နှုတ်ခမ်းမွီးရို့၊ ရောထွီးခြူကေ၊ ရိုက်ကာပင့်သက်(ပန်း)
    ငြိတွယ် ရှုပ်ပွေသော။ အရောရော နှောနှော ဖြစ်သော။ အစီအစဉ်မကျ မကျစုပေါင်း ရောပြွမ်းနေသော။ မရှင်းမလင်းသော။ အမည်း၊ အဖြူ၊ ဗရမ်းမုတ်ဆွီး၊ နှုတ်ခမ်းမွီးတို့၊ ရောထွီးခြူကေ၊ ရိုက်ကာပင့်သက်(ပန်း)
    unclear
    နာမဝိသေသန

    ခြူခြူယှုပ်ယှက်

    [kʰɹùkʰɹùʃoʊʔʃɛʔ]
    ဗရမ်းဗတာ စုပေါင်း ရောပြွမ်းဗျာယ်။ နွယ်ခြုံများ ရှင်းလင်းခြင်းမဟိဘဲ။ ထွေယှက်ရောပြွမ်းသောအနိန်နန့်။ နွယ်ခြုံရစ်အုပ်၊ ဖြူပြာပြာလေ၊ ခြူခြာယှုတ်လို့ (ပန်း)။ ဖြူပြာပြာယှုတ်လို့၊ သစ်ပုပ်ပင်ကြီး၊ တပင်ဟိ၏ (ရာမ)
    အစီအစဉ်မကျ စုပေါင်း ရောပြွမ်းလျက်။ နွယ်ချုံများ ရှင်းလင်းခြင်းမရှိပဲ။ ထွေယှက်ရောပြွမ်းသော အားဖြင့်။ နွယ်ခြုံရစ်အုပ်၊ ဖြူပြာပြာလေ၊ ခြူခြာယှုတ်လို့ (ပန်း)။ ဖြူပြာပြာယှုတ်လို့၊ သစ်ပုပ်ပင်ကြီး၊ တစ်ပင်ဟိ၏ (ရာမ)
    be mixed up
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြူဆောင်း

    [kʰɹùsʰáʊɴ]
    ခြုံနွယ်ပိတ် ပေါင်းထူထပ်သော တောအုံ
    ချုံနွယ်ပိတ် ပေါင်းထူထပ်သော တောအုံ
    jungle
    နာမ်

    ခြူဆောင်း၂

    [kʰɹùsʰáʊɴ၂]
    ဗရမ်းဗတာ ကရားကထား ပြန့်ကျဲနိန်ရေ ဆံပင်စု
    အစီအစဉ်မကျ ဖရိုဖရဲ ပြန့်ကျဲနေသော ဆံပင်စု
    tangled mass of hair
    နာမ်

    ခြူယှက်ထိုး

    [kʰɹùʃɛʔtʰó]
    ဗရမ်းဗတာ ကရားကထား ဗလဗွီသတ် ရောပြွမ်းဗျာယ်
    အစီအစဉ်မကျ ဖရိုဖရဲ ရှုပ်ထွေး ရောပြွမ်းလျက်
    unclear
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြေး

    [kʰɹé]
    အသံကျကျယ်လောင်လောင် အော်မြည်သည်
    အသံကျယ်လောင်စွာ အော်မြည်သည်
    shout loudly
    ကြိယာ

    ခြေး၂

    [kʰɹé၂]
    ကျကျယ်လောင်လောင် အော်မြည်သော အသံ
    ကျယ်လောင်စွာ အော်မြည်သော အသံ
    shout loudly
    နာမ်

    ခြေးခြေး

    [kʰɹékʰɹé]
    ကျကျယ်လောင်လောင် အော်မြည်သော အသံဖြင့် ဟစ်အော်ဗျာယ်။ သံကျော်ခြေးခြေး၊ ကိုယ်တိုင်ပီးပြီးကေ၊ အရီးဇာသို့၊ ဟာလူရို့ဟု၊ မေးမြို့ပြီးရေ် (ကင်းမဟော်)
    ကျယ်လောင်စွာ အော်မြည်သော အသံဖြင့် ဟစ်အော်လျက်။ သံကျော်ခြေးခြေး၊ ကိုယ်တိုင်ပေး၍၊ အရေးဘယ်သို့၊ ဟာလူရို့ဟု၊ မေးမြို့ပြီးသော် (ကင်းမဟော်)
    shout loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြော

    [kʰɹɔ́]
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းရေ။ ၂၊ ဒေါသနန့် ကျကျယ်လောင်လောင် ပြစ်တင်ပြောဆိုရေ။ ကြိမ်းမောင်းရေ။ ၃၊ (နီပူဟိန်ကြောင့်) ခြောက်သွိ မာတောင့်နိန်ရေ
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းသည်။ ၂၊ ဒေါသဖြင့် ကျယ်လောင်စွာ ပြစ်တင်ပြောဆိုသည်။ ကြိမ်းမောင်းသည်။ ၃၊ (နေပူရှိန်ကြောင့်) ခြောက်သွေ့ မာတောင့်နေသည်
    rude
    ကြိယာ

    ခြော့

    [kʰɹɔ̰]
    စကားသံ ကြမ်းတမ်း ခက်မာစွာ။ ငေါက်ဆတ်ဆတ်(စကားပြောရေ။
    စကားသံ ကြမ်းတမ်း ခက်မာစွာ။ ငေါက်ဆတ်ဆတ်(စကားပြောသည်။
    rude
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြော့၂

    [kʰɹɔ̰၂]
    ငါးစစွာကို မီးဖြင့် ဝကင်းမာထည့်၍ ကြွပ်အောင် လုပ်ရေ။ ငါးခြောက်ကို ဝကင်းမာ ကြွပ်အောင်ခြော့သည်
    ငါးစသည်ကို မီးဖြင့် အိုးကင်းတွင်ထည့်၍ ကြွပ်အောင် လုပ်သည်။ ငါးခြောက်ကို အိုးကင်းတွင် ကြွပ်အောင်ခြော့သည်
    smoke fish
    ကြိယာ

    ခြော့၃

    [kʰɹɔ̰၃]
    (မာန) ထောင်လွှား မေါက်မာတတ်သူ။ စကားပြောရေ ကကောင်း ခြော့ရေကာ။
    (မာန) ထောင်လွှား မေါက်မာတတ်သူ။ စကားပြောရေ ကောင်းကောင်း ခြော့ရေကာ။
    ကြိ
    နာမ်

    ခြောက်

    [kʰɹɔ́ɛʔ]
    ငါးနန့် တပေါင်း အရွီအတွက်။ ၆
    ငါးနှင့် တစ်ပေါင်း အရေအတွက်။ ၆
    six
    နာမ်

    ခြောက်၂

    [kʰɹɔ́ɛʔ၂]
    ၁၊ ကြောက်အောင် လုပ်ရေ။ ကြောက်စီရေ။ မေါ်ရုံမြိုင်လေ၊ ဂနိုင်တောမာ၊ ခြောက်တုံပါလည်း၊ ငါရွှီလေးသျှင်၊ ထီမထင်ကေ (ရာမ)။ ကိုယ်သေအံ့ကြောက်၊ ပုဏ္ဏားမာလေ၊ ထပ်ကာခြောက်လို့၊ ခြောက်တိုင်းကိုပါ(နာရဒ)
    ၁၊ ကြောက်အောင် လုပ်သည်။ ကြောက်စေသည်။ မေါ်ရုံမြိုင်လေ၊ ဂနိုင်တောမှာ၊ ခြောက်တုံပါလည်း၊ ငါရွှေလေးသျှင်၊ ထီမထင်ကေ (ရာမ)။ ကိုယ်သေအံ့ကြောက်၊ ပုဏ္ဏားမှာလေ၊ ထပ်ကာခြောက်လို့၊ ခြောက်တိုင်းကိုပါ(နာရဒ)
    scary
    ကြိယာ

    ခြောက်၃

    [kʰɹɔ́ɛʔ၃]
    ၁၊ ညီးကောင်းထမန်း ပျင်းရိငြီးဖွယ် ကောင်းရေ။ စိုပြေ လန်းဆန်းကြည်လင်ခြင်း ကင်းရေ။ ၂၊ စွတ်စိုခြင်းမဟိ ဖြစ်တေ
    ၁၊ စိတ်ပျက်စရာ ပျင်းရိငြီးဖွယ် ကောင်းသည်။ စိုပြေ လန်းဆန်းကြည်လင်ခြင်း ကင်းသည်။ ၂၊ စွတ်စိုခြင်းမရှိ ဖြစ်သည်
    boring
    ကြိယာ

    ခြောက်၄

    [kʰɹɔ́ɛʔ၄]
    ၁၊ ညီးကောင်းထမန်း ပျင်းရိငြီးဖွယ် ကောင်းရေ။ စိုပြေ လန်းဆန်းကြည်လင်ခြင်း ကင်းသော။ ၂၊ စွတ်စိုခြင်းမဟိ ဖြစ်ရေ
    ၁၊ စိတ်ပျက်စရာ ပျင်းရိငြီးဖွယ် ကောင်းသော။ စိုပြေ လန်းဆန်းကြည်လင်ခြင်း ကင်းသော။ ၂၊ စွတ်စိုခြင်းမရှိ ဖြစ်သော
    boring
    နာမဝိသေသန

    ခြောက်ကပ်

    [kʰɹɔ́ɛʔkaʔ]
    ၁၊ အသားအရီ လျော့ပါး ကျုံ့ယုံ့သော။ ပိန်ခြုံးသော။ ၂၊ စွတ်စိုခြင်း မဟိရေ
    ၁၊ အသားအရေ လျော့ပါး ကျုံ့ယုံ့သော။ ပိန်ချုံးသော။ ၂၊ စွတ်စိုခြင်း မရှိသော
    dry
    နာမဝိသေသန

    ခြောက်ကပ်၂

    [kʰɹɔ́ɛʔkaʔ၂]
    ညီးကောင်းထမန်း ပျင်းရိငြီးငွိ့ ဖွယ်ကောင်းရေ။ စိုပြည် လန်းဆန်းကြည်လင်ခြင်း မဟိဖြစ်တေ။ ၂၊ ရေကုန်ခန်း၍ သီရေ။ ၃၊ (ဥပစာ)အစားအသီာက် ချို့တဲ့ရေ။ ခေါင်းပါးရေ။ ပါးရှားသည်
    စိတ်ပျက်စရာ ပျင်းရိငြီးငွေ့ ဖွယ်ကောင်းသည်။ စိုပြည် လန်းဆန်းကြည်လင်ခြင်း မရှိဖြစ်သည်။ ၂၊ ရေကုန်ခန်း၍ သေသည်။ ၃၊ (ဥပစာ)အစားအသောက် ချို့တဲ့သည်။ ခေါင်းပါးသည်။ ပါးရှားသည်
    boring
    ကြိယာ

    ခြောက်ခပ်

    [kʰɹɔ́ɛʔkʰaʔ]
    ၁၊ ရေကုန်ခန်း၍ သီရေ။ ၂၊ ရေစွတ်စိုခြင်းမဟိ ကုန်ပျောက်ရေ။ ၃၊ (ဥပစါ) အစားအသီာက် ချို့တဲ့ရေ။ ခေါင်းပါးရေ။ ပါးရှားသည်
    ၁၊ ရေကုန်ခန်း၍ သေသည်။ ၂၊ ရေစွတ်စိုခြင်းမရှိ ကုန်ပျောက်သည်။ ၃၊ (ဥပစါ) အစားအသောက် ချို့တဲ့သည်။ ခေါင်းပါးသည်။ ပါးရှားသည်
    dry-needy
    နာမဝိသေသန