Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,601–1,620 of 1,812 words

    ခ

    ခြောင်းခြောက်

    [kʰɹáʊɴkʰɹɔ́ɛʔ]
    သလိပ်ကောင်းစွာ မရပဲ ခြောင်းဆိုးသော ခြောင်းဆိုးနာ
    သလိပ်ကောင်းစွာ မရပဲ ချောင်းဆိုးသော ချောင်းဆိုးနာ
    cough
    နာမ်

    ခြောင်းခြောင်း

    [kʰɹáʊɴkʰɹáʊɴ]
    လိုင်ခြောင်းမှ ချွဲသလိပ် တခြောင်းခြောင်း မြည်သော အသံ
    လည်ချောင်းမှ ချွဲသလိပ် တခြောင်းခြောင်း မြည်သော အသံ
    cough
    နာမ်

    ခြောင်းခြောင်း၂

    [kʰɹáʊɴkʰɹáʊɴ၂]
    (မာန်မာန၊ ဒေါသအမျက်) ပြင်းထန်စွာ။ ဒေါသအမျက်၊ ခြောင်းခြောင်း ထွက်ပြီးကေ (ရခိုင်ကာ)
    (မာန်မာန၊ ဒေါသအမျက်) ပြင်းထန်စွာ။ ဒေါသအမျက်၊ ခြောင်းခြောင်း ထွက်၍ (ရခိုင်ကာ)
    angry
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြောင်းဆိုး

    [kʰɹáʊɴsʰó]
    ခံမားမှ တွန်းထွက်လှာသော လီကြောင့် လိုင်ခြောင်းမှ ခွပ်ခွပ်ဆိုရေ အသံကို ဖြစ်စီသည်
    ခံတွင်းမှ တွန်းထွက်လာသော လေကြောင့် လည်ချောင်းမှ ခွပ်ခွပ်ဟူသော အသံကို ဖြစ်စေသည်
    cough
    ကြိယာ

    ခြောင်းဆိုးသွီးပါ

    [kʰɹáʊɴsʰóθwïpà]
    ခြောင်းဆိုးရေအခါ သွီးပါလာတတ်ရေ အနာ
    ချောင်းဆိုးသည့်အခါ သွေးပါလာတတ်သော အနာ
    consumption
    နာမ်

    ခြောင့်ဆောင်ထိုင်

    [kʰɹa̰ʊɴsʰàʊɴtʰàɪɴ]
    ၁၊ ခြေဖဝါး နှစ်ဘက်ကို မြေမာချပနာ ခြေသလုံးသားနန့် ပေါင်းရင်းထိကာ ဒူးနှစ်ဘက်ကို စိဗျာယ် ထိုင်ရေ။ ၂၊ (ဥပစာ) ဝန်ဥစ္စာ ပျက်စီး ဆုံးပါးခြင်းသို့ ရောက်ရေ။ ၃၊ နာလန် မထူနိုင် ဖြစ်တေ
    ၁၊ ခြေဖဝါး နှစ်ဘက်ကို မြေတွင်ချ၍ ခြေသလုံးသားနှင့် ပေါင်းရင်းထိကာ ဒူးနှစ်ဘက်ကို စေ့လျက် ထိုင်သည်။ ၂၊ (ဥပစာ) ပစ္စည်းဥစ္စာ ပျက်စီး ဆုံးပါးခြင်းသို့ ရောက်သည်။ ၃၊ နာလန် မထူနိုင် ဖြစ်သည်
    sit
    ကြိယာ

    ခြောင်းနက်

    [kʰɹáʊɴnɛʔ]
    ခဲယဉ်းစွာ ဆိုးရရေ ချောင်း
    ခဲယဉ်းစွာ ဆိုးရသော ချောင်း
    cough
    နာမ်

    ခြောင်းသံ

    [kʰɹáʊɴθံ]
    ခြောင်းဆိုးသော အသံ။ ချောင်းဟန့်သော အသံ
    ချောင်းဆိုးသော အသံ။ ချောင်းဟန့်သော အသံ
    cough
    နာမ်

    ခြောင်းဟက်

    [kʰɹáʊɴhɛʔ]
    လိုင်ခြောင်း အာစေါက်မှ ကပ်နိန်ရေ ချွဲ၊ သလိပ် အစဟိစွာ ထွက်အောင် ခြောင်းဆိုးရေ
    လည်ချောင်း အာစေါက်မှ ကပ်နေသော ချွဲ၊ သလိပ် စသည် ထွက်အောင် ချောင်းဆိုးသည်
    cough
    ကြိယာ

    ခြောင်းဟန့်

    [kʰɹáʊɴhàɴ့]
    ကုဋီဝင်ရေအခါ ဖြစ်စီ၊ တခုတရီ အကြောင်းကိစ္စဖြင့် မထေရ်ကြီးပါးကို သွားရေအခါ ဖြစ်စီ လာမှန်း(လူဟိမှန်း) သိယောင် အဟမ်းအဟမ်း ဆိုရေ (ခြောက်ဟန့်)သော အသံကို ပြုသည်
    ကုဋီဝင်သည့်အခါ ဖြစ်စေ၊ တစ်စုံတစ်ခု အကြောင်းကိစ္စဖြင့် မထေရ်ကြီးထံသို့ သွားသည့်အခါ ဖြစ်စေ လာမှန်း(လူရှိမှန်း) သိအောင် အဟမ်းအဟမ်း ဟူသော (ခြောက်ဟန့်)သော အသံကို ပြုသည်
    hem
    ကြိယာ

    ခြော်

    [kʰɹɔ̀]
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းရွီတွက်နန့်။ ၂၊ တောင့်တင်းမာကျောဗျာယ်
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းသောအားဖြင့်။ ၂၊ တောင့်တင်းမာကျောလျက်
    rude
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြော်ခြော်ငတ်ငတ်

    [kʰɹɔ̀kʰɹɔ̀ŋaʔŋaʔ]
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းခက်မာသော အတွိဟိသော။ ၂၊ တောင့်တင်းမာကျော ခက်ရော်ဟိရေ။ ၃၊ ပျော့ပျောင်းခြင်းမဟိရေ
    ၁၊ ကြမ်းတမ်းခက်မာသော အတွေ့ရှိသော။ ၂၊ တောင့်တင်းမာကျော ခက်ရော်ရှိသော။ ၃၊ ပျော့ပျောင်းခြင်းမရှိသော
    rude
    နာမဝိသေသန

    ခြော်ခြော်ငေါ်ငေါ်

    [kʰɹɔ̀kʰɹɔ̀ŋɔ̀ŋɔ̀]
    ၁၊ နူးညံ့ပျော့ပျောင်း ချောမွတ်ခြင်း ကင်းသော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ခက်ထန်သော
    ၁၊ နူးညံ့ပျော့ပျောင်း ချောမွတ်ခြင်း ကင်းသော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ခက်ထန်သော
    rude
    နာမဝိသေသန

    ခြော်ခြော်ရော်ရော်

    [kʰɹɔ̀kʰɹɔ̀ɹɔ̀ɹɔ̀]
    ၁၊ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်း ချောမွတ်ခြင်း ကင်းသော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ခက်ထန်သော
    ၁၊ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်း ချောမွတ်ခြင်း ကင်းသော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ခက်ထန်သော
    rude
    နာမဝိသေသန

    ခြဲ

    [kʰɹɛ]
    တခုနန့်တခု ကွာလှမ်းရေ။ အကြားကျယ်ရေ။ တခုနှင့်တခု ကြဲအောင် ခြဲရေ
    တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကွာလှမ်းသည်။ အကြားကျယ်သည်။ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကြဲအောင် ခြဲရေ
    distance
    ကြိယာ

    ခြဲ၂

    [kʰɹɛ၂]
    (ကြောက်လန့်ဖွယ် ရုပ်သွင် ပေါ်ယောင် ပစကို) ဖြဲရေ။ တောင်မြောက်စိုင်းပြေး၊ ပစကျယ်ကေ၊ အစွယ်ခေါပျာ၊ လားကတ်ီးခြဲလို့ (ဝိဇယ)
    (ကြောက်လန့်ဖွယ် ရုပ်သွင် ပေါ်အောင် ပါးစပ်ကို) ဖြဲသည်။ တောင်မြောက်စိုင်းပြေး၊ ပစကျယ်ကေ၊ အစွယ်ခေါပျာ၊ သွားကြီးခြဲလို့ (ဝိဇယ)
    tear widen
    ကြိယာ

    ခြဲခြီခြဲခြောက်

    [kʰɹɛkʰɹìkʰɹɛkʰɹɔ́ɛʔ]
    ၁၊ အသားအရီကြုံလှီ၍ အသားနန့်အရိုး ထိစပ်လုသော။ ပိန်ကပ်သော။ ၂၊ စိမ်းလန်းစိုပြေမှု မဟိရေ
    ၁၊ အသားအရေကြုံလှီ၍ အသားနှင့်အရိုး ထိစပ်လုသော။ ပိန်ကပ်သော။ ၂၊ စိမ်းလန်းစိုပြေမှု မရှိသော
    skinny
    နာမဝိသေသန

    ခြဲခြူ

    [kʰɹɛkʰɹù]
    ပင်နာခါချီး။ သလိပ်ဆို့ပိတ်ပနာ အသက်ရှုကျပ်သော ရောဂါ
    ပန်းနာ။ သလိပ်ဆို့ပိတ်၍ အသက်ရှုကျပ်သော ရောဂါ
    asthma
    နာမ်

    ခြဲခြဲခြောက်

    [kʰɹɛkʰɹɛkʰɹɔ́ɛʔ]
    ၁၊ အသားအရီကြုံလှီ၍ အသားနန့်အရိုး ထိစပ်လုသော။ ပိန်ကပ်သော။ ၂၊ စိမ်းလန်းစိုပြေမှု မဟိရေ
    ၁၊ အသားအရေကြုံလှီ၍ အသားနှင့်အရိုး ထိစပ်လုသော။ ပိန်ကပ်သော။ ၂၊ စိမ်းလန်းစိုပြေမှု မရှိသော
    skinny
    နာမဝိသေသန

    ခြဲခြဲခြောက်၂

    [kʰɹɛkʰɹɛkʰɹɔ́ɛʔ၂]
    (ဥပစါ) အစားအသီာက် ယှားပါးရေ။ ငတ်မွတ်ရေ။ ခေါင်းပါးရေ။ ၂၊ လူနီရပ်ကွက်မှ ကဂေါင်းဝီးကွာရေ။ ၃၊ စည်ကားမှု မဟိဖြစ်တေ
    (ဥပစါ) အစားအသောက် ရှားပါးသည်။ ငတ်မွတ်သည်။ ခေါင်းပါးသည်။ ၂၊ လူနေရပ်ကွက်မှ အလွန်ဝေးကွာသည်။ ၃၊ စည်ကားမှု မရှိဖြစ်သည်
    starve
    ကြိယာ