Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,621–1,640 of 1,812 words

    ခ

    ခြဲခြဲခြောက်ခြောက်

    [kʰɹɛkʰɹɛkʰɹɔ́ɛʔkʰɹɔ́ɛʔ]
    ၁၊ အသားအရီကြုံလှီ၍ အသားနန့်အရိုး ထိစပ်လုသော။ ပိန်ကပ်သော။ ၂၊ စိမ်းလန်းစိုပြေမှု မဟိရေ
    ၁၊ အသားအရေကြုံလှီ၍ အသားနှင့်အရိုး ထိစပ်လုသော။ ပိန်ကပ်သော။ ၂၊ စိမ်းလန်းစိုပြေမှု မရှိသော
    skinny
    နာမဝိသေသန

    ခြဲခြဲခြောက်ခြောက်၂

    [kʰɹɛkʰɹɛkʰɹɔ́ɛʔkʰɹɔ́ɛʔ၂]
    (ဥပစါ) အစားအသီာက် ယှားပါးရေ။ ငတ်မွတ်ရေ။ ခေါင်းပါးရေ။ ၂၊ လူနီရပ်ကွက်မှ ကဂေါင်းဝီးကွာရေ။ ၃၊ စည်ကားမှု မဟိဖြစ်တေ
    (ဥပစါ) အစားအသောက် ရှားပါးသည်။ ငတ်မွတ်သည်။ ခေါင်းပါးသည်။ ၂၊ လူနေရပ်ကွက်မှ အလွန်ဝေးကွာသည်။ ၃၊ စည်ကားမှု မရှိဖြစ်သည်
    starve
    ကြိယာ

    ခြဲခြဲမွိန့်

    [kʰɹɛkʰɹɛmwèɪɴ့]
    ၁၊ ခက်ရေ။ မလွယ်။ ငြိုငြင်ဖွယ်ဖြစ်တေ။ ခဲယဉ်းရေ။ ၂၊ ဇာပိုင် လုပ်ရဖို့ကိုမသိပနာ ဝီခွဲမရနှိုင်ယောင် ဖြစ်တေ။ များစွာသော အခက်အခဲနန့် ဟိဆိုင် တွိရရေ။ လားလီရာ၊ ရက်ချုပ်တောမာ၊ ခြဲခြဲရာမွိန့်လို့ (ဇမ်း)
    ၁၊ ခက်သည်။ မလွယ်။ ငြိုငြင်ဖွယ်ဖြစ်သည်။ ခဲယဉ်းသည်။ ၂၊ မည်ကဲ့သို့ လုပ်ရမည်ကိုမသိ၍ ဝေခွဲမရနိုင်အောင် ဖြစ်သည်။ များစွာသော အခက်အခဲနှင့် ရင်ဆိုင် တွေ့ရသည်။ လားလီရာ၊ ဇာတာတောမှာ၊ ခြဲခြဲရာမွိန့်လို့ (ဇမ်း)
    meet with trouble
    ကြိယာ

    ခြွ

    [kʰWɹ]
    ၁၊ ဒေါသနန့် ကျကျယ်လောင်လောင် ပြစ်တင် ပြောဆိုရေ။ ကြိမ်းမောင်းရေ။ ငေါက်ငမ်းရေ။ ၂၊ ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောဆိုရေ။ စကားပြောရေ ကကောင်းခြွရေကာ။ ၃၊ကျကျိုင်းခက်ထန်သည်
    ၁၊ ဒေါသဖြင့် ကျယ်လောင်စွာ ပြစ်တင် ပြောဆိုသည်။ ကြိမ်းမောင်းသည်။ ငေါက်ငမ်းသည်။ ၂၊ ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောဆိုသည်။ စကားပြောရေ ကောင်းကောင်းခြွရေကာ။ ၃၊ မာကျော ခက်ထန်သည်
    rude-violent-rough-harsh
    ကြိယာ

    ခြွ၂

    [kʰWɹ၂]
    ချောမွိ့ခြင်း မဟိရေ။ ညက်ညော ပြေပြစ်ခြင်း မဟိရေ။ နူးညံ့ချောမွိ့ခြင်း ကင်းသော
    ချောမွေ့ခြင်း မရှိသော။ ညက်ညော ပြေပြစ်ခြင်း မရှိသော။ နူးညံ့ချောမွေ့ခြင်း ကင်းသော
    rude-violent-rough-harsh
    နာမဝိသေသန

    ခြွ၃

    [kʰWɹ၃]
    ၁၊ မာတောင့်ရေ။ ၂၊ ရုန့်ရင်း ခက်ထန်ရေ။ ၃၊ ကြွစေ၊ ဖူးရွစီရေ။ ၄၊ ငါးခြောက်ကို ဝကင်းမာထည့်ပနာ မီးကျီးဖြင့် ကျက်စီရေ။ ငါးခြောက်ကို မီးကျီးမာ ခြွရေ။ ၅၊ (နှုတ်ခမ်း) သွိခြောက်ရေ။ တင်းမာရေ။ ဆောင်းလအခါ နှုတ်ခမ်း ခြွရေ
    ၁၊ မာတောင့်သည်။ ၂၊ ရုန့်ရင်း ခက်ထန်သည်။ ၃၊ ကြွစေ၊ ဖူးရွစေသည်။ ၄၊ ငါးခြောက်ကို အိုးကင်းတွင်ထည့်၍ မီးကျီးဖြင့် ကျက်စေသည်။ ငါးခြောက်ကို မီးကျီးမှာ ခြွရေ။ ၅၊ (နှုတ်ခမ်း) သွေ့ခြောက်သည်။ တင်းမာသည်။ ဆောင်းလအခါ နှုတ်ခမ်း ခြွရေ
    broil
    ကြိယာ

    ခြွ၄

    [kʰWɹ၄]
    ဆိုနှိုင်ခက်ခဲဗျာယ်။ ပြောရဆိုရခက်ခဲဗျာယ်။ မောက်ကြွား မာန်တင်းသော အသွင်ပေါ် ဗျာယ်
    ဆိုနိုင်ခက်ခဲလျက်။ ပြောရဆိုရခက်ခဲလျက်။ မောက်ကြွား မာန်တင်းသော အသွင်ပေါ် လျက်
    haughty
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြွခြွ

    [kʰWɹkʰWɹ]
    (စကားသံ) ကြမ်းတမ်း ခက်မာစွာ။ ယင်းတိုင်သျှင် စကားပြောရေ ကကောင်းခြွခြွ
    (စကားသံ) ကြမ်းတမ်း ခက်မာစွာ။ ယင်းသူ စကားပြောရေ ကောင်းကောင်းခြွခြွ
    rude-violent-rough-harsh
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြွခြွတက်တက်

    [kʰWɹkʰWɹtɛʔtɛʔ]
    ၁၊ မာတောင့်သော။ တင်းမာသော။ ၂၊ သွိခြောက်လွန်းသော။ ၃၊ ကြွရွသော။ ၄၊ နူးညံ့ ချောမွိ့ခြင်း ကင်းသော။ ၅၊ ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော။ ၆၊ အလွန်မာကျောသော။ ၇၊ စွတ်စိုခြင်း မဟိရေ
    ၁၊ မာတောင့်သော။ တင်းမာသော။ ၂၊ သွေ့ခြောက်လွန်းသော။ ၃၊ ကြွရွသော။ ၄၊ နူးညံ့ ချောမွေ့ခြင်း ကင်းသော။ ၅၊ ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော။ ၆၊ အလွန်မာကျောသော။ ၇၊ စွတ်စိုခြင်း မရှိသော
    rude-violent-rough-harsh
    နာမဝိသေသန

    ခြွခြွတင်းတင်း

    [kʰWɹkʰWɹtɪ́ɴtɪ́ɴ]
    ၁၊ မာတောင့်သော။ တင်းမာသော။ ၂၊ သွိခြောက်လွန်းသော။ ၃၊ ကြွရွသော။ ၄၊ နူးညံ့ ချောမွိ့ခြင်း ကင်းသော။ ၅၊ ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော။ ၆၊ အလွန်မာကျောသော။ ၇၊ စွတ်စိုခြင်း မဟိရေ။ ၈၊ အဖုအပိမ့် ထသော။ ၉၊ အသားအရီ ချောမွိ့ခြင်း မဟိရေ။ ခြွခြွတင်းတင်း၊ တသျှပ်ချင်းကေ၊ ပွီး
    ၁၊ မာတောင့်သော။ တင်းမာသော။ ၂၊ သွေ့ခြောက်လွန်းသော။ ၃၊ ကြွရွသော။ ၄၊ နူးညံ့ ချောမွေ့ခြင်း ကင်းသော။ ၅၊ ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော။ ၆၊ အလွန်မာကျောသော။ ၇၊ စွတ်စိုခြင်း မရှိသော။ ၈၊ အဖုအပိမ့် ထသော။ ၉၊ အသားအရေ ချောမွေ့ခြင်း မရှိသော။ ခြွခြွတင်းတင်း၊ တသျှပ်ချင်းကေ၊ ပွီး
    rude-violent-rough-harsh
    နာမဝိသေသန

    ခြွခြွရွရွ

    [kʰWɹkʰWɹɹwɹw]
    ၁၊ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းမှု မဟိရေ။ မာကြမ်း ခက်ထန်ရော်သော
    ၁၊ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းမှု မရှိသော။ မာကြမ်း ခက်ထန်ရော်သော
    rude-violent-rough-harsh
    နာမဝိသေသန

    ခြွင်း

    [kʰWɹɪ́ɴ]
    ကျန်စီရေ။ ကြွင်းစီရေ
    ကျန်စေသည်။ ကြွင်းစေသည်
    remain
    ကြိယာ

    ခြွင်းချက်

    [kʰWɹɪ́ɴɕɛʔ]
    စိသားကိုက် ကိန်းသီမဟုတ်ဘဲ လိုအပ်ပိုင် ဆောင်ရွက်ပြုလုပ်ဖို့ အချက်
    တိတိကျကျ ကိန်းသေမဟုတ်ပဲ လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်ပြုလုပ်ရန် အချက်
    exception
    နာမ်

    ခြွင်းချန်

    [kʰWɹɪ́ɴɕàɴ]
    လစ်လပ်နိန်ရေ။ လိုနိန်ရေ။ ကြွင်းကျန်စီရေ
    လစ်လပ်နေသည်။ လိုနေသည်။ ကြွင်းကျန်စေသည်
    exception
    ကြိယာ

    ခြွတက်

    [kʰWɹtɛʔ]
    ၁၊ (အထက်ကို) ဖေါင်းကြွသော။ ပွကားသော။ ၂၊ မာတင်းသော
    ၁၊ (အပေါ်သို့) ဖေါင်းကြွသော။ ပွကားသော။ ၂၊ မာတင်းသော
    swell up
    နာမဝိသေသန

    ခြွတ်

    [kʰWɹaʔ]
    တိန်း့ ညည့်အခါ (ခြွတ်ခနဲ) ကြားရရေ အသံ
    တိတ်ဆိတ်သည့် ညည့်အခါ (ခြွတ်ခနဲ) ကြားရသော အသံ
    beep at night
    နာမ်

    ခြွတ်ခြွတ်

    [kʰWɹaʔkʰWɹaʔ]
    ဆက်ကာဆက်ကာ တခြွတ်ခြွတ် ခြောင်းဆိုးသော အသံ
    ဆက်ကာဆက်ကာ တခြွတ်ခြွတ် ချောင်းဆိုးသော အသံ
    beep at night
    နာမ်

    ခြွန်

    [kʰWɹàɴ]
    ၁၊ ကိုယ့် ဂုဏ်ကို ကျယ်သော အသံဖြင့် ထုတ်ဖေါ်မြွက်ဟ ပြောဆိုရေ။ ၂၊ အသံဖြင့် ကြောက်စီရေ။ လန့်စီရေ။ လှန့်ရေ။ ခြွမ်းခြောက်ရေ။ ၃၊ အပြစ်ဆို၍ မြည်တွန်သည်
    ၁၊ မိမိ၏ ဂုဏ်ကို ကျယ်သော အသံဖြင့် ထုတ်ဖေါ်မြွက်ဟ ပြောဆိုသည်။ ၂၊ အသံဖြင့် ကြောက်စေသည်။ လန့်စေသည်။ လှန့်သည်။ ခြွမ်းခြောက်သည်။ ၃၊ အပြစ်ဆို၍ မြည်တွန်သည်
    frighten
    ကြိယာ

    ခြွန်း

    [kʰWɹáɴ]
    ၁၊ ချိတ်စရာ သံကောက်။ သစ်သီးကို ဆွဲငင် ဆွတ်ခူးရရေ ချိတ်။ ခြွန်းလာမှန်း ကဏန်းမသိ (ပုံ)။ သံကုန်မောင်းလည်း၊ သံခြွန်းပမာ၊ ငှက်ခြီသည်းမာ၊ တွဲလွဲပါသို့ (ပဠါ)။ ၂၊ ဆင်ကို ပေါက်ချိတ်၍ ခိုင်းစီရန် အဖျားမာ သံစူးကောက် တပ်ထားရေ့ အချောင်း။ ဆင်ဖိုးထက် ခြွန်းဖိုးကြ
    ၁၊ ချိတ်စရာ သံကောက်။ သစ်သီးကို ဆွဲငင် ဆွတ်ခူးရသော ချိတ်။ ခြွန်းလာမှန်း ကဏန်းမသိ (ပုံ)။ သံကုန်မောင်းလည်း၊ သံခြွန်းပမာ၊ ငှက်ခြေသည်းမှာ၊ တွဲလွဲပါသို့ (ပဠါ)။ ၂၊ ဆင်ကို ပေါက်ချိတ်၍ စေခိုင်းရန် အဖျားတွင် သံဆူးကောက် တပ်ထားသည့် အချောင်း။ ဆင်ဖိုးထက် ခြွန်းဖိုးကြ
    iron hook
    နာမ်

    ခြွန်၂

    [kʰWɹàɴ၂]
    အများ ကြားသိယောင် ကျွီးပြီး (ခဲဝါကောင် လာပါစီဟု) ခြိမ်းမောင်း ပြောဆိုခြင်းကို ပြုဗျာယ်
    အများ ကြားသိအောင် အော်ဟစ်ပြီး (ခွေးအကောင် လာပါစေဟု) ခြိမ်းမောင်း ပြောဆိုခြင်းကို ပြုလျက်
    frighten
    ကြိယာဝိသေသန