Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,661–1,680 of 1,812 words

    ခ

    ခြွာခြွာငေါ်ငေါ်

    [kʰWɹàkʰWɹàŋɔ̀ŋɔ̀]
    ၁၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့ခြင်း မဟိရေ။ သိမ်မွေ့ ညက်ညောခြင်း မဟိရေ။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ခက်မာသော
    ၁၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့ခြင်း မရှိသော။ သိမ်မွေ့ ညက်ညောခြင်း မရှိသော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ခက်မာသော
    rude-violent-rough-harsh
    နာမဝိသေသန

    ခြွာခြွာရော်ရော်

    [kʰWɹàkʰWɹàɹɔ̀ɹɔ̀]
    ၁၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့ခြင်း မဟိရေ။ သိမ်မွေ့ ညက်ညောခြင်း မဟိရေ။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ခက်မာသော
    ၁၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့ခြင်း မရှိသော။ သိမ်မွေ့ ညက်ညောခြင်း မရှိသော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ခက်မာသော
    rude-violent-rough-harsh
    နာမဝိသေသန

    ခြွီ

    [kʰWɹí]
    အဝန်းအဝိုင်းဖြစ် ဟိတည်နိန်ရေ အရာ။ အဝန်းအဝိုင်းဖြစ်ယောင် လုပ်ထားရေ အရာ။ ခွေ
    အဝန်းအဝိုင်းဖြစ် ရှိတည်နေသော အရာ။ အဝန်းအဝိုင်းဖြစ်အောင် လုပ်ထားသော အရာ။ ခွေ
    rim
    နာမ်

    ခြွီ၂

    [kʰWɹí၂]
    အရွီအတွက်မာ ပါဝင်ရေ စကားလုံး။ ကြိုးတခြွီ နှစ်ခြွီ အစဟိစွာ
    အရေအတွက်တွင် ပါဝင်သော စကားလုံး။ ကြိုးတစ်ခြွီ နှစ်ခြွီ စသည်
    counting rope
    ပစ္စည်း

    ခြွီ၃

    [kʰWɹí၃]
    ၁၊ ရစ်ပတ်အပုံလိုက်၍ ခွေနိန်ရေ။ ပတ်ပတ်ခြွီ၊ မြွီလည်းဟောက် (ပန်းဝှက်)။ ၂၊ အဝန်းအဝိုင်းပြုပနာ ခွေထားရေ။ ကျွဲကြိုးတခြွီ၊ ကျွဲတရွီနန့် (ကျီးဖြူ)။ ဆိတ်ကြိုးတခြွီ၊ ဆိတ်တရွီနန့် (လိပ်ကမ္ဘာ)။ ၃၊ ထင်းကို ရှာဖွီ စုဆောင်းရေ။ ရှာငြားဖွီဖွီ၊ ထင်းရောင်းခြွီကေ (ကင်းရီလား)
    ၁၊ ရစ်ပတ်စုပုံ၍ ခွေနေသည်။ ပတ်ပတ်ခြွီ၊ မြွီလည်းဟောက် (ပန်းဝှက်)။ ၂၊ အဝန်းအဝိုင်းပြု၍ ခွေထားသည်။ ကျွဲကြိုးတစ်ခြွီ၊ ကျွဲတရွီနန့် (ကျီးဖြူ)။ ဆိတ်ကြိုးတစ်ခြွီ၊ ဆိတ်တရွီနန့် (လိပ်ကမ္ဘာ)။ ၃၊ ထင်းကို ရှာဖွေ စုဆောင်းသည်။ ရှာငြားဖွီဖွီ၊ ထင်းရောင်းခြွီကေ (ကင်းရီလား)
    tired
    ကြိယာ

    ခြွီ၄

    [kʰWɹí၄]
    ပင်ပန်းနွမ်းလျ ခွေယိုင်ဗျာယ်
    ပင်ပန်းနွမ်းလျ ခွေယိုင်လျက်
    tired
    ကြိယာဝိသေသန

    ခြွီခြွီ

    [kʰWɹíkʰWɹí]
    ပျော့ပျောင်း ခွေလျသော။ နွမ်းရိ ပျော့ခွေသော
    ပျော့ပျောင်း ခွေလျသော။ နွမ်းရိ ပျော့ခွေသော
    be worn-out
    နာမဝိသေသန

    ခြွီခြွီသီ

    [kʰWɹíkʰWɹíθí]
    ၁၊ ခွေ၍ သီရေ။ ၂၊ အားအင်ကုန်ခန်း ပင်ပန်း နွမ်းရိသနန့် မလှုပ်မရှားနိုင်ပဲ အိပ်ရာမာ ခွေနိန်ရေ
    ၁၊ ခွေ၍ သေသည်။ ၂၊ အားအင်ကုန်ခန်း ပင်ပန်း နွမ်းနယ်သဖြင့် မလှုပ်မရှားနိုင်ပဲ အိပ်ရာတွင် ခွေနေသည်
    sleep
    ကြိယာ

    ခြွီမ

    [kʰWɹím]
    သား၏ မယား၊ ခြုပ်မ။။ မွီးမိတော်မင်းခြွီမ၊ ချီ၍လာခါ၊ ဂဗ္ဘသာလျင်၊ ဝမ်းမာသန္ဓေနှင့်တည်း (ဗမာချီ)
    သား၏ မယား၊ ချွေးမ။။ မွီးမိတော်မင်းခြွီမ၊ ချီ၍လာခါ၊ ဂဗ္ဘသာလျင်၊ ဝမ်းမှာသန္ဓေနှင့်တည်း (ဗမာချီ)
    Daughter-in-law
    နာမ်

    ခွ

    [kʰw]
    ၁၊ ပင်မမှ အခက်နှစ်ခု၊ သုံးခု ခွဲထွက်သော အရာ။ ၂၊ လမ်းနှစ်ခု၊ သုံးခုအစဟိစွာ ဖြာထွက်သော အရပ်။ ၃၊ စပါးအမျိုးအမည် တခု။ ၄၊ ဟိုမရောက် သည်မရောက် ဖြစ်ရရေ အခြီအရဲ။ ၅၊ ဆန့်ကျင် ဖီဆန်ခြင်း။ ကန့်လန့်ဖီလာဖြစ်ခြင်း
    ၁၊ ပင်မမှ အခက်နှစ်ခု၊ သုံးခု ခွဲထွက်သော အရာ။ ၂၊ လမ်းနှစ်ခု၊ သုံးခုစသည် ဖြာထွက်သော အရပ်။ ၃၊ စပါးအမျိုးအမည် တစ်ခု။ ၄၊ ဟိုမရောက် သည်မရောက် ဖြစ်ရသော အခြေအနေ။ ၅၊ ဆန့်ကျင် ဖီဆန်ခြင်း။ ကန့်လန့်ဖီလာဖြစ်ခြင်း
    do not fit
    နာမ်

    ခွံ

    [kʰwံ]
    သစ်သီး၊ အပင်၊ သားငါး၊ တိရိစ္ဆာန်အစဟိစွာရို့၏ အသားကို အပေါ်မှ လွှမ်းခြုံ ဖုံးအုပ်ထားရေ အပြင်အလွှာထပ်
    သစ်သီး၊ သစ်ပင်၊ သားငါး၊ တိရိစ္ဆာန်စသည်တို့၏ အသားကို အပေါ်မှ လွှမ်းခြုံ ဖုံးအုပ်ထားသော အပြင်အလွှာထပ်
    peel-skin
    နာမ်

    ခွံ့

    [kʰwံ့]
    အစားအစာကို ဖြစ်စီ၊ တခြားအရာကို ဖြစ်စီ ပစထဲကို ထည့်သွင်းပီးရေ။ စာခွံ့တုံရွှင် နှစ်လို၊ တကူးထွေလာ၊ သူ့ဘာသာသည်၊ လူပိုင်မကို၊ နှုတ်နှင့်ရို့၍ (သုဝဏ္ဏ)
    အစားအစာကို ဖြစ်စေ၊ တစ်ခြားအရာကို ဖြစ်စေ ပါးစပ်ထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးသည်။ စာခွံ့တုံရွှင် နှစ်လို၊ တကူးထွေလာ၊ သူ့ဘာသာသည်၊ လူလိုမကို၊ နှုတ်နှင့်တို့၍ (သုဝဏ္ဏ)
    feed
    ကြိယာ

    ခွ၂

    [kʰw၂]
    ပင်မမှ အကိုင်း၊ အခက်၊ အလက် နှစ်ခုသုံးခု အစဟိစွာခွဲထွက်ရေ။ ၂၊ လမ်းနှစ်ခု သုံးခု အစဟိစွာ ဖြာထွက်သည်
    ပင်မမှ အကိုင်း၊ အခက်၊ အလက် နှစ်ခုသုံးခု စသည်ခွဲထွက်သည်။ ၂၊ လမ်းနှစ်ခု သုံးခု စသည် ဖြာထွက်သည်
    hedge
    ကြိယာ

    ခွ၃

    [kʰw၃]
    အလွန်အကျွံ။ (ထမင်းစားရေ။
    အလွန်အမင်း။ (ထမင်းစားသည်။
    extreme
    ကြိယာဝိသေသန

    ခွက်

    [kʰwɛʔ]
    ၁၊ ချိုင့်နိန်ရေ အရာ။ ၂၊ အထဲကို ချိုင့်၍ လုပ်ထားရေ ထည့်စရာ။ ငါးခွက်။ ဟင်းခွက် အစဟိစွာ
    ၁၊ ချိုင့်နေသော အရာ။ ၂၊ အတွင်းသို့ ချိုင့်၍ လုပ်ထားသော ထည့်စရာ။ ငါးခွက်။ ဟင်းခွက် စသည်
    cup
    နာမ်

    ခွက်ချင်းစင်

    [kʰwɛʔɕɪ́ɴsɪ̀ɴ]
    (ဆီး) တခွက်တိုက်ခြင်းနန့် သီခြင်းအဆုံးသို့ ရောက်ရေ
    (ဆေး) တစ်ခွက်တိုက်ခြင်းဖြင့် သေခြင်းအဆုံးသို့ ရောက်သည်
    A drink be death
    ကြိယာ

    ခွက်ချင်းပြီး

    [kʰwɛʔɕɪ́ɴpɹï]
    (ဥပစါ) (ဆီးတခွက်တည်းဖြင့် သီခြင်းအဆုံးသို့ ရောက်ရေ
    (ဥပစါ) (ဆေးတစ်ခွက်တည်းဖြင့် သေခြင်းအဆုံးသို့ ရောက်သည်
    A drink be death
    ကြိယာ

    ခွက်ချင်းလန်

    [kʰwɛʔɕɪ́ɴlàɴ]
    (ဆီး) တခွက်တိုက်ခြင်းနန့် သီခြင်းအဆုံးသို့ ရောက်ရေ
    (ဆေး) တစ်ခွက်တိုက်ခြင်းဖြင့် သေခြင်းအဆုံးသို့ ရောက်သည်
    A drink be death
    ကြိယာ

    ခွက်ချေမုန့်

    [kʰwɛʔɕèmòʊɴ့]
    ဆန်ကို ညက်အောင် ထောင်းထားရေ မုန့်မှုန်ဖြင့် ခွက်မာထည့်ပနာ ပေါင်းအိုးအထက်မာ တင်ကာ ပေါင်းထားရေ စားစရာ မုန့်တမျိုး
    ဆန်ကို ညက်အောင် ထောင်းထားသော မုန့်မှုန်ဖြင့် ခွက်တွင်ထည့်၍ ပေါင်းအိုးအထက်၌ တင်ကာ ပေါင်းထားသော စားစရာ မုန့်တစ်မျိုး
    steamed rice cake
    နာမ်

    ခွက်ခွင်း

    [kʰwɛʔkʰwɪ́ɴ]
    ကြီးပြားဝိုင်း နှစ်ချပ်၏ အလယ်ခွက်မာ ကြိုးတပ်ပြီးကေ အချင်းချင်း ခတ်တီးရရေ တူရိယာတမျိုး။ သံသာခွက်ခွင်း၊ ခရုသင်းသည်၊ ဒုံမင်းထမ်းပိုး၊ သံပြိုင်နှိုးဗျာယ် (ရခိုင်ကာ)
    ကြေးပြားဝိုင်း နှစ်ချပ်၏ အလယ်ခွက်တွင် ကြိုးတပ်၍ အချင်းချင်း ခတ်တီးရသော တူရိယာတစ်မျိုး။ သံသာခွက်ခွင်း၊ ခရုသင်းသည်၊ ဒုံမင်းတံပိုး၊ သံပြိုင်နှိုးလျက် (ရခိုင်ကာ)
    type of instruments
    နာမ်