Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 181–200 of 694 words

    ဂ

    ဂုဏ်သိရ်

    [ɡoʊn်θìɹ်]
    ဂုဏ်ကျက်သရေ။ အမျိုးမျိုးသော ဂုဏ်ရို့နန့် ထူးကဲသာလွန်ခြင်း
    ဂုဏ်ကျက်သရေ။ အမျိုးမျိုးသော ဂုဏ်တို့ဖြင့် ထူးကဲသာလွန်ခြင်း
    glorious
    နာမ်

    ဂုဏ်သေး

    [ɡoʊn်θé]
    တင့်ရေမြင့်မြတ်သော ဂုဏ်ရို့မှ ယုတ်လျော့သည်
    တင့်တယ်မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်တို့မှ ယုတ်လျော့သည်
    detract
    ကြိယာ

    ဂုံတလိုင်း

    [ɡòʊɴtláɪɴ]
    ဓားပြတ်၊ လှံရှရာမာအရည်ညှစ်၍ ထည့်သော ဆီးဖက်ဝင်ရေ့ အပင်တမျိုး။ ရွက်နုမွေးပါဟိပြီးကေ အဖြူရောင်၊ အပြာနုရောင် အပွင့် ငယ်ပွင့်သော ခြုံရိုင်းပေါင်းပင် တမျိုး။၂၊ အရွက်အစော်နံသော ခြုံပင်တမျိုး
    ဓားရှ၊ လှံရှရာတွင်အရည်ညှစ်၍ ထည့်သော ဆေးဖက်ဝင်သည့် အပင်တစ်မျိုး။ ရွက်နုမွေးပါရှိ၍ အဖြူရောင်၊ အပြာနုရောင် အပွင့် ငယ်ပွင့်သော ချုံရိုင်းပေါင်းပင် တစ်မျိုး။၂၊ အရွက်အစော်နံသော ချုံပင်တစ်မျိုး
    a kind of medicinal plants
    နာမ်

    ဂုတ်ကျ

    [ɡoʊʔt͡ɕ]
    (တခုတရီသော အကြောင်းကြောင့်) အားငယ်ရေအခါ၌ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဥစ္စာဝန် ဆုံးယှုံးရေအခါ၌ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ သီဖို့ခါအခါ၌ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ မည်ကိုလုပ်ရမှန်းမသိ (မကြံတတ်) အခက်အခဲတွေ့သော အခါ၌ ပင်ဖြစ်ဖြစ် ဖြစ်တတ်ရေ အမူအရာ။ အပြုအမူ
    (တစ်စုံတစ်ခုသော အကြောင်းကြောင့်) အားငယ်သောအခါ၌ လည်းကောင်း၊ ဥစ္စာပစ္စည်း ဆုံးရှုံးသောအခါ၌ လည်းကောင်း၊ သေခါနီးအခါ၌ လည်းကောင်း၊ မည်သို့လုပ်ရမှန်းမသိ (မကြံတတ်) အခက်အခဲတွေ့သော အခါ၌ လည်းကောင်း ဖြစ်တတ်သော အမူအရာ။ အပြုအမူ
    gesture
    နာမ်

    ဂုန

    [ɡoʊn]
    ပြောဆိုဖေါ်ပြသော ကာလမရောက်ခင် အခိုက်အတန်မာ။ မကြာသိမ့်ခင် အခိုက်မာ
    ပြောဆိုဖေါ်ပြသော ကာလမတိုင်မီ အခိုက်အတန်တွင်။ မကြာသေးမီ အခိုက်တွင်
    prior-period
    ကြိယာဝိသေသန

    ဂုနိ.

    [ɡoʊnì.]
    ၁၊ မျက်မှောက် ကြုံရဆဲ ကာလ။ ၂၊ ပြောဆို ဖေါ်ပြဆဲ ကာလမာ ကျရောက်သော ရက်။ ဒေနိ။ လှခြင်းကြန်စုံ၊ မေချစ်ပုံမာ၊ ကြုံသည်ဂုနိ (မိုး)။ ဂနိကကျွန်၊ နက်ဖြန်မိုးထ၊ ခါးကိုကိုင်၊ လိုင်ကိုဖက်ကေ၊ ဝင်ကတ်ဖို့ပျာ (တေး)။ ပီးငြားပီးမည်၊ ဂုနိမရုံ၊ ရက်လည်းကုန်ဟု (ရာမ)
    ၁၊ မျက်မှောက် ကြုံရဆဲ ကာလ။ ၂၊ ပြောဆို ဖေါ်ပြဆဲ ကာလ၌ ကျရောက်သော ရက်။ ယနေ့။ လှခြင်းကြန်စုံ၊ မေချစ်ပုံမှာ၊ ကြုံသည်ဂုနိ (မိုး)။ ဂနိကကျွန်၊ နက်ဖြန်မိုးထ၊ ခါးကိုကိုင်၊ လိုင်ကိုဖက်ကေ၊ ဝင်ကတ်ဖို့ပျာ (တေး)။ ပီးငြားပီးမည်၊ ဂုနိမရုံ၊ ရက်လည်းကုန်ဟု (ရာမ)
    present-now
    နာမ်

    ဂုန်းမ

    [ɡóʊɴm]
    ဘုရင်၊ မိဖုရား ရို့၏ အခြံအရံ၊ နန်းမား အမှုလုပ်မမာ့များ။ အကျွန်ိန်းမ။ ခြွီရံတဗျင်းများလွန်း၊ နန်းဝေယံမာ၊ ကျွန်ဂုန်းမရို့၊ ဟိစွအသင့် (ကော်)။ အခွံခွာ၍၊ ဆောင်ကာယူပြီး၊ ဂုန်းမကြီးအား။ ပီးရားအမှန်၊ ဂုန်းမကျွန်လျှင် (အရိန်)
    ဘုရင်၊ မိဖုရား တို့၏ အခြံအရံ၊ နန်းတွင်း အမှုလုပ်မိန်းမများ။ ကျွန်မိန်းမ။ ခြွေရံများလှ၊ နန်းဝေယံမှာ၊ ကျွန်ဂုန်းမတို့၊ ဟိစွအသင့် (ကော်)။ အခွံခွာ၍၊ ဆောင်ကာယူပြီး၊ ဂုန်းမကြီးအား။ ပေးပြီးအမှန်၊ ဂုန်းမကျွန်လျှင် (အရိန်)
    entourage
    နာမ်

    ဂုပိုင်

    [ɡoʊpàɪɴ]
    ဧချင့်ပိုင်။ တူညီချက်ကို နှိုင်းနိူင်းပြသော စကား။ ဂုပိုင်ကား အေချင့်နန့် တူယောင်လုပ်ရဖို့
    ဤကဲ့သို့။ တူညီချက်ကို နှိုင်းယှဉ်ပြသော စကား။ ဂုပိုင်ကား အေချင့်နန့် တူယောင်လုပ်ရဖို့
    compare
    ပစ္စည်း

    ဂုပိုင်ဆိုကေ

    [ɡoʊpàɪɴsʰÒkè]
    မခံချင်သည့် သဘောကို ပြသော စကား။ ဧပိုင်ဆိုကေ (သည်းမခံ နှိုင်ရာ)။ ဂုပိုင်ဆိုကေ၊ မောင့်သက်နှံကို၊ မမြင်ရယာ (ဇမ်း)
    မခံချင်သည့် သဘောကို ပြသော စကား။ ဒီလိုဆိုရင် (သည်းမခံ နိုင်တော့ဘူး)။ ဂုပိုင်ဆိုကေ၊ မောင့်သက်နှံကို၊ မမြင်ရယာ (ဇမ်း)
    intolerable
    ပစ္စည်း

    ဂုပိုင်ရာဆိုကေ

    [ɡoʊpàɪɴɹàsʰÒkè]
    မခံချင်သည့် သဘောကို ပြသော စကား။ ဧပိုင်ဆိုကေ (သည်းမခံ နှိုင်ရာ) ။ ဂုပိုင်ဆိုကေ၊ မောင့်သက်နှံကို၊ မမြင်ရယာ (ဇမ်း)
    မခံချင်သည့် သဘောကို ပြသော စကား။ ဒီလိုဆိုရင် (သည်းမခံ နိုင်တော့ဘူး) ။ ဂုပိုင်ဆိုကေ၊ မောင့်သက်နှံကို၊ မမြင်ရယာ (ဇမ်း)
    intolerable
    ပစ္စည်း

    ဂုံးပေါက်

    [ɡóʊɴpaʊʔ]
    ရွံ့ဗွက်ထဲမာ မြှုပ်၍ နိန်ရေ ရှပ်ကောင်အကြီးစား တမျိုး
    ရွံ့ဗွက်ထဲတွင် မြှုပ်၍ နေသော ရှပ်ကောင်အကြီးစား တစ်မျိုး
    clam
    နာမ်

    ဂုပြီးမှ

    [ɡoʊpɹïm̥]
    ပြစ်တင်လိုက်ရေ့ သဘောကို ပြသော စကား။ (ဂုပြီးမှလာရေ။ ဂုပြီးမှလားရေ။ ဂုပြီးမှစားရေ။ ဂုပြီးမှလုပ်တေ အစဟိစွာ) ဂုပြီးမှ ငါလားမည်၊ ရဲဗိုလ်ပါလည်း၊ မကြာဂုစုံစီဟု၊ ဟ မြွက် သီဆိုရေခါ (ဗမာချီ)
    အပြစ်တင်လိုက်သည့် သဘောကို ပြသော စကား။ (ဂုပြီးမှလာရေ။ ဂုပြီးမှလားရေ။ ဂုပြီးမှစားရေ။ ဂုပြီးမှလုပ်တေ စသည်) ဂုပြီးမှ ငါလားမည်၊ ရဲဗိုလ်ပါလည်း၊ မကြာဂုစုံစီဟု၊ ဟ မြွက် သီဆိုသောခါ (ဗမာချီ)
    censure
    ပစ္စည်း

    ဂုံးဖြူသျှေ

    [ɡóʊɴpʰɹùʃè]
    ဖြူဖြူဖွေး အရောင်အခွံမာ နှစ်ဘက်ဖုံးအုပ်သော ရေကမ်းစ သဲပြင်ရှည်(နုန်းပြင်) အောက်နေ ပင်လယ်ခုံးငယ် တမျိုး
    ဖြူဖြူဖွေး အရောင်အခွံမာ နှစ်ဘက်ဖုံးအုပ်သော ရေကမ်းစပ် သဲသောင်ပြင်(နုန်းပြင်) အောက်နေ ပင်လယ်ခုံးငယ် တစ်မျိုး
    whelk
    နာမ်

    ဂုံမာ

    [ɡòʊɴmà]
    မရွတ် တမျိုး
    ပင်လယ်ခရုကြီး တစ်မျိုး
    sea snail
    နာမ်

    ဂုမြင်ဂုပျောက်

    [ɡoʊmɹɪ̀ɴɡoʊprɔ́ɛʔ]
    (ဥပစါ) အယင့်ယင် ပျက်စီးတတ်ရေ။ တချက်ချေလောင်းာက်ရာ ခံသော
    (ဥပစါ) လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးတတ်သော။ တစ်ခဏမျှသာ ခံသော
    corruptible
    နာမဝိသေသန

    ဂုမြင်ညပျောက်

    [ɡoʊmɹɪ̀ɴɲprɔ́ɛʔ]
    (ဥပစါ) အယင့်ယင် ပျက်စီးတတ်ရေ။ တချက်ချေလောင်းာက်ရာ ခံသော
    (ဥပစါ) လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးတတ်သော။ တစ်ခဏမျှသာ ခံသော
    corruptible
    နာမဝိသေသန

    ဂုလုပ်ဂုစား

    [ɡoʊloʊʔɡoʊsá]
    ယဂုပင် အလုပ်လုပ်ပနာ ရရေငွီနန့် ယဂုပင် ဝယ်ခြမ်း စားသောက်ရရေ အဖြစ်။ ငွီပိုငွီလျှံ မထားနှိုင်ရေ၏ အဖြစ်
    ယခုပင် အလုပ်လုပ်၍ ရသောငွေဖြင့် ယခုပင် ဝယ်ခြမ်း စားသောက်ရသော အဖြစ်။ ငွေပိုငွေလျှံ မထားနိုင်သည်၏ အဖြစ်
    no overcharging
    နာမ်

    ဂုသံခါ

    [ɡoʊθံkʰà]
    မကြာသိမ့်ခင် အခိုက်အတန့်။ ပြောဆိုဖေါ်ပြဆဲ ကာလ။ လက်ငင်း ကာလ။။ သည်းအူရတနာ၊ ငစံဦးကို၊ ဂုသံခါသို့ (ကော်)
    မကြာသေးမီ အခိုက်အတန့်။ ပြောဆိုဖေါ်ပြဆဲ ကာလ။ လက်ငင်း ကာလ။။ သည်းအူရတနာ၊ ငစံဦးကို၊ ဂုသံခါသို့ (ကော်)
    recent
    နာမ်

    ဂုသံခါ၂

    [ɡoʊθံkʰà၂]
    အချိန်ကာလ အလွန် မကုန်ဆုံးခင် အတောအထဲ
    အချိန်ကာလ လွန်စွာ မကုန်ဆုံးခင် အတောအတွင်း
    before the end of the time
    ကြိယာဝိသေသန

    ဂုသံတစ်ခွန်းဂုတစ်ခွန်း

    [ɡoʊθံtɪʔkʰʊ́ɴɡoʊtɪʔkʰʊ́ɴ]
    တချက်ချေမာ သဘောအမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲ ပြုမူ ပြောဆိုရေ
    တခဏချင်းတွင် သဘောအမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲ ပြုမူ ပြောဆိုသည်
    said change of heart
    ကြိယာဝိသေသန