Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 121–140 of 694 words

    ဂ

    ဂို့ဂြင်ဂြင်

    [ɡo̰dʑɪ̀ɴdʑɪ̀ɴ]
    မာကျောသော အရာနှစ်ခုကို တီးခတ်၍ မြည်သော အသံ
    မာကျောသော အရာနှစ်ခုကို တီးခတ်၍ မြည်သော အသံ
    clatter
    နာမ်

    ဂိုင်

    [ɡàɪɴ]
    လက်နန့် ထိုးလှိမ့်ရရေ ခုံညင်း။ (ခုံညင်း ကစပ်ရာမာ ဂိုင် မ ဆိုပနာ နှစ်မျိုးဟိရေ။ အတန်းလိုက် ခွင်ရာ၍ စိုက်ထားရေ ခုံညင်းကို မ ခေါ်ပနာ၊ လက်နန့် ထိုးလှိမ့်သော ခုံညင်းကို ဂိုင် ဟုခေါ်ကတ်တေ။
    လက်ဖြင့် ထိုးလှိမ့်ရသော ခုံညင်း။ (ခုံညင်း ကစားရာတွင် ဂိုင် မ ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ အတန်းလိုက် ခွင်ရာ၍ စိုက်ထားသော ခုံညင်းကို မ ခေါ်၍၊ လက်ဖြင့် ထိုးလှိမ့်သော ခုံညင်းကို ဂိုင် ဟုခေါ်ကြသည်။
    game
    နာမ်

    ဂိုင်၂

    [ɡàɪɴ၂]
    ခဲ၊ သံ၊ ကြီးပြား စစွာကို အဝိုင်းငယ် ပြုလုပ်ထားရေ အရာ။ (ဖေသာမားပစ် ကစပ်ရာမာ ဖေသာကို ထိမှန်ယောင် ထိုးရရေ အပိုင်းငယ်)
    ခဲ၊ သံ၊ ကြေးပြား စသည်ကို အဝိုင်းငယ် ပြုလုပ်ထားသော အရာ။ (ပိုက်ဆံတွင်းပစ် ကစားရာတွင် ပိုက်ဆံကို ထိမှန်အောင် ထိုးရသော အပိုင်းငယ်)
    none
    နာမ်

    ဂိုင်၃

    [ɡàɪɴ၃]
    (ဥပစါ) ကြီးကဲသော။ ဗိုလ်ကျသော။ သူ့ထက်ငါကဲ၊ ငါ့ထက်သူကဲ ဖြစ်ကတ်သော။ (တပ်သား (လုပ်မည့်လူ) မဟိ အားလုံးဗိုလ်ဂျေးရာ ဆိုရေပိုင် အားလုံး (ဂိုင်) ဂျေးရာ (မ) မဟိ။
    (ဥပစါ) ကြီးကဲသော။ ဗိုလ်ကျသော။ သူ့ထက်ငါကဲ၊ ငါ့ထက်သူကဲ ဖြစ်ကြသော။ (တပ်သား (လုပ်မည့်လူ) မရှိ အားလုံးဗိုလ်ချည်းပဲ ဆိုသကဲ့သို့ အားလုံး (ဂိုင်) ချည်းပဲ (မ) မရှိ။
    bully
    နာမဝိသေသန

    ဂိုင်ကျ

    [ɡàɪɴt͡ɕ]
    လူတိကိုမာ နိုင်လိုမတ်ထက် အသာရယောင် ပြုမူရေ။ ဗိုလ်ကျရေ
    သူတစ်ပါး အပေါ်တွင် နိုင်လိုမင်းထက် အသာရအောင် ပြုမူသည်။ ဗိုလ်ကျသည်
    bully
    ကြိယာ

    ဂိုင်ညာ

    [ɡàɪɴɲà]
    ကျွန်းသားဟု နှိမ့်ချပနာ ခေါ်သော စကားလုံး
    တောသားဟု နှိမ့်ချ၍ ခေါ်သော စကားလုံး
    humble called
    နာမ်

    ဂိုင်းရွှ

    [ɡáɪɴɹW̯]
    လောင်းးကိုင်းပုံ လက်ကိုင်မာ လောင်းးကြိုးပိုင် တပ်ထားရေ လွှ။ ဒိုင်းလွှ
    လေးကိုင်းပုံ လက်ကိုင်တွင် လေးကြိုးသဖွယ် တပ်ထားသော လွှ။ ဒိုင်းလွှ
    shields on
    နာမ်

    ဂိုဏ်း

    [ɡÒn်း]
    ၁၊ အရည်အခြင်းတူ အဆင့်အတန်း အရည်အခြင်းတူ အမျိုးအစား။ ၂၊ အဖွဲ့။ အသင်း။ အုပ်စု
    ၁၊ အရည်အချင်းတူ အဆင့်အတန်း အရည်အချင်းတူ အမျိုးအစား။ ၂၊ အဖွဲ့။ အသင်း။ အုပ်စု
    group team
    နာမ်

    ဂိုဏ်းကျောက်

    [ɡÒn်းt͡ɕɔ́ɛʔ]
    ၁၊ ရိုသေလေးစားအပ်၊ လေးစားထိုက်သည်ရို့ကို ပြစ်မားမိအတွက်နန့် ဖီးဖြစ်တေ။ ၂၊ တွန်းအနိန်နန့် ပြင်သို့ တွန်းကန် ဖယ်ယှားသည်
    ၁၊ ရိုသေလေးစားအပ်၊ လေးစားထိုက်သည်တို့ကို ပြစ်မှားမိသောကြောင့် ဘေးဖြစ်သည်။ ၂၊ တွန်းအားဖြင့် ပြင်သို့ တွန်းကန် ဖယ်ရှားသည်
    propulsion is removed
    ကြိယာ

    ဂိုဏ်းကွဲ

    [ɡÒn်းkwɛ]
    တဂိုဏ်းနှင့် တဂိုဏ်း အမည်မတူစွာ၏ အဖြစ်။ သုဓမ္မဂိုဏ်း၊ ရွှီကျင်ဂိုဏ်း၊ ဒွါရဂိုဏ်း စရေ။ (ဝါဒချင်း၊ အယူချင်း မတူစွာလေ့ ဟိကတ်သိမ့်ရေ။
    တစ်ဂိုဏ်းနှင့် တစ်ဂိုဏ်း အမည်မတူသည်၏ အဖြစ်။ သုဓမ္မဂိုဏ်း၊ ရွှေကျင်ဂိုဏ်း၊ ဒွါရဂိုဏ်း စသည်။ (ဝါဒချင်း၊ အယူချင်း မတူသည်လည်း ရှိကြသေးသည်။
    different group
    နာမ်

    ဂိုဏ်းချုပ်

    [ɡÒn်းɕoʊʔ]
    ဂိုဏ်းကို အုပ်ထိန်းသော ဆရာတော်ရို့၏ အကြီးအကဲ။ ဝါဒချင်း တူညီကတ်တေ ရဟန်းရို့၏ အကြီးအကဲ
    ဂိုဏ်းကို အုပ်ထိန်းသော ဆရာတော်တို့၏ အကြီးအကဲ။ ဝါဒချင်း တူညီကြသော ရဟန်းတို့၏ အကြီးအကဲ
    archbishop
    နာမ်

    ဂိုဏ်းခွဲ

    [ɡÒn်းkʰwɛ]
    ပင်ကိုဟိအရင်းခံ ဂိုဏ်းမှ ခွဲထွက်ပြီးကေ သီးသန့်ဂိုဏ်း တည်ထောင်သည်
    ပင်ကိုရှိအရင်းခံ ဂိုဏ်းမှ ခွဲထွက်၍ သီးခြားဂိုဏ်း တည်ထောင်သည်
    separatism
    ကြိယာ

    ဂိုဏ်းဆရာ

    [ɡÒn်းsʰɹà]
    တပည့်တပန်း နောက်လိုက်နောက်ပါ မကန်မဝှန်ဟိရေ သူ
    တပည့်တပန်း နောက်လိုက်နောက်ပါ အများအပြားရှိသော သူ
    prelacy
    နာမ်

    ဂိုဏ်းတူ

    [ɡÒn်းtù]
    ၁၊ တဂိုဏ်းတည်း၊ ဂိုဏ်းချင်းတူစွာ ၂၊ အမျိုးအစား၊ အသွင်၊ သဏ္ဍာန်၊ စိတ်သဘောတရား အစဟိစွာရို့ မကွဲမပြားဖြစ်တေ။ အနိန်အထား မကွဲမကွာဖြစ်တေ။ ၃၊ တသင်းတည်း၊ တဖဲ့တည်း၊ တရွီမှ ဖြစ်တေ။ ၄၊ တူမျှသော အယူဟိရေ
    ၁၊ တစ်ဂိုဏ်းတည်း၊ ဂိုဏ်းချင်းတူသည်။ ၂၊ အမျိုးအစား၊ အသွင်၊ သဏ္ဍာန်၊ စိတ်သဘောတရား စသည်တို့ မကွဲမပြားဖြစ်သည်။ အနေအထား မကွဲမကွာဖြစ်သည်။ ၃၊ တစ်သင်းတည်း၊ တစ်ဖဲ့တည်း၊ တစ်အုပ်မှ ဖြစ်သည်။ ၄၊ တူမျှသော အယူရှိသည်
    same group
    ကြိယာ

    ဂိုဏ်းတူ၂

    [ɡÒn်းtù၂]
    မဟာဒွါရဂိုဏ်းမှ ဆက်နွယ်၍ ဖြစ်လှာခြင်း
    မဟာဒွါရဂိုဏ်းမှ ဆက်နွယ်၍ ဖြစ်လာခြင်း
    same group
    နာမ်

    ဂိုဏ်းထောက်

    [ɡÒn်းtʰɔ́ɛʔ]
    ဂိုဏ်းအုပ် ဆရာတော်ကြီး၏ လက်အောက်ဖြစ်ရေ ဆရာတော်
    ဂိုဏ်းအုပ် ဆရာတော်ကြီး၏ လက်အောက်ဖြစ်သော ဆရာတော်
    archdeacon
    နာမ်

    ဂိုဏ်းသင့်

    [ɡÒn်းθɪ̀ɴ့]
    ၁၊ ရိုသေလေးစားအပ်၊ လေးစားထိုက်သည်ရို့ကို ပြစ်မားမိအတွက်နန့် ဖီးဖြစ်တေ။ ၂၊ တွန်းအနိန်နန့် ပြင်သို့ တွန်းကန် ဖယ်ယှားရေ။။ ၂၊ တဂိုဏ်းနန့် တဂိုဏ်း သင့်တင့် ညီညွတ်မှု ဟိရေ
    ၁၊ ရိုသေလေးစားအပ်၊ လေးစားထိုက်သည်တို့ကို ပြစ်မှားမိသောကြောင့် ဘေးဖြစ်သည်။ ၂၊ တွန်းအားဖြင့် ပြင်သို့ တွန်းကန် ဖယ်ရှားသည်။။ ၂၊ တစ်ဂိုဏ်းနှင့် တစ်ဂိုဏ်း သင့်တင့် ညီညွတ်မှု ရှိသည်
    propulsion is removed
    ကြိယာ

    ဂိုဏ်းအုပ်

    [ɡÒn်းʔoʊʔ]
    ကိုယ်ရို့၏ ဂိုဏ်းလုံးဆိုင်ရာ (ဂိုဏ်းချုပ်၊ ဂိုဏ်းထောက်) ရို့၏ အကြီးအကဲ
    မိမိတို့၏ ဂိုဏ်းလုံးဆိုင်ရာ (ဂိုဏ်းချုပ်၊ ဂိုဏ်းထောက်) တို့၏ အကြီးအကဲ
    bishop
    နာမ်

    ဂိုးရင်သီး

    [ɡóɹɪ̀ɴθï]
    ဂေါ်ယိုင်သီး
    မာလကာသီး
    guava fruit
    နာမ်

    ဂိုလတ်

    [ɡÒlaʔ]
    ကိုယ့် အစ်ကို အလတ်သူကို ခေါ်သော စကားလုံး
    မိမိ၏ အစ်ကို အလတ်သူကို ခေါ်သော စကားလုံး
    brother
    နာမ်