Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 501–520 of 764 words

    င

    ငါးပါးသီလ

    [ŋàးpàးθíl]
    စောင့်ထိန်းခြင်း တရားငါးမျိုး။ (၁၊ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းက ယှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ၂၊ လူများ ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း။ ၃၊ သူတပါး သားမယားကို ကျူးလွန်ခြင်းက ယှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ၄၊ မဟုတ် မမှန်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်းက ယှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ၅၊ ယစ်မူး စီတတ်ရေ သီရည် သေရက
    စောင့်ထိန်းခြင်း တရားငါးမျိုး။ (၁၊ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ၂၊ သူတစ်ပါး ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း။ ၃၊ သူတပါး သားမယားကို ကျူးလွန်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ၄၊ မဟုတ် မမှန်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ၅၊ မူးယစ် စေတတ်သော သေရည် သေရက
    five morals-precepts
    နာမ်

    ငါးပျံ

    [ŋàးprံ]
    ခပ်ဝိုင်းဝိုင်း စူးတောင်များ ပါ၍ ရီပြင်ထက်မာ ခုန်ပျံနှိုင်ရေ ပင်လယ် ငါးငယ်တမျိုး
    ခပ်ဝိုင်းဝိုင်း ဆူးတောင်များ ပါ၍ ရေပြင်ပေါ်တွင် ခုန်ပျံနိုင်သော ပင်လယ် ငါးငယ်တစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးပျက်သဲ့

    [ŋàးprɛʔθé]
    ကပျက်ကလျော် အရသာ ဟိရေ ငါးတမျိုး
    ပေါ့ပျက်ပျက် အရသာ ရှိသော ငါးတစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးပျားသလက်

    [ŋàးpráθlɛʔ]
    မျက်စိ ခပ်နီနီ စိမ်းစိမ်း အရောင် ငါးတမျိုး
    မျက်စိ ခပ်နီနီ စိမ်းစိမ်း အရောင် ငါးတစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးပျို့

    [ŋàးpro̰]
    ညံ့သက်၍ ပါးလွှာသော ငါးတမျိုး
    ညံ့သက်၍ ပါးလွှာသော ငါးတစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးပြင်းခတ်

    [ŋàးpɹɪ́ɴkʰaʔ]
    အဂေါင်း၊ ပစ ပိပြား၍ မြီးဖျား သွယ်သွယ် ဟိရေ ရီငန် ငါးတမျိုး
    ဦးခေါင်း၊ ပါးစပ် ပိပြား၍ မြီးဖျား သွယ်သွယ် ရှိသော ရေငန် ငါးတစ်မျိုး
    sea fish
    နာမ်

    ငါးပြီ

    [ŋàးpɹì]
    ငါးပြီ
    ငါးပြေမ
    fish
    နာမ်

    ငါးပြီစုတ်

    [ŋàးpɹìsoʊʔ]
    ပစ နှုတ်သီး ချွန်ချွန် သဲထဲမာ တိုးနေ တတ်ရေ ငါးတမျိုး
    ပါးစပ် နှုတ်သီး ချွန်ချွန် သဲထဲတွင် တိုးနေ တတ်သော ငါးတစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးပြောင်း

    [ŋàးpɹáʊɴ]
    ပင်လယ်ငါးကြီး တမျိုး
    ပင်လယ်ငါးကြီး တစ်မျိုး
    sea fish
    နာမ်

    ငါးဖင်ထောင်

    [ŋàးpʰɪ̀ɴtʰàʊɴ]
    ကိုယ် စိကေချေ ပြား၍ ပတုံး ပပိန်ချေဟိပြီးး လားရေအခါ ပတုံး ဖင်ထောင်ဗျာယ် လားတတ်ရေ ငါးငယ် တမျိုး
    ကိုယ် အနည်းငယ် ပြား၍ အမြီး သေးသွယ်ရှိပြီး သွားတဲ့အခါ အမြီး ဖင်ထောင်လျက် သွားတတ်သော ငါးငယ် တစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးဖယုံ

    [ŋàးpʰjòʊɴ]
    ကိုယ်ပု၍ ခေါင်းကြီးပြီး မဲနက်ရေ အဆင်းဟိရေ ငါးတမျိုး
    ကိုယ်ပု၍ ခေါင်းကြီးပြီး မည်းနက်သော အဆင်းရှိသော ငါးတစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးဖလောက်

    [ŋàးpʰlɔ́ɛʔ]
    အဂေါင်းငယ်ပနာ ပတုံး သေးသွီပြီးကေ ကိုယ်ပိထိုင် ငါးတမျိုး
    ဦးခေါင်းသေး၍ အမြီး သေးသွယ်ပြီး ကိုယ်ပုသော ငါးတစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးဖလောင်း

    [ŋàးpʰláʊɴ]
    အဂေါင်းငယ်ပနာ ပတုံး သေးသွီပြီးကေ ကိုယ်ပိထိုင် ငါးတမျိုး
    ဦးခေါင်းသေး၍ အမြီး သေးသွယ်ပြီး ကိုယ်ပုသော ငါးတစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးဖသွင်

    [ŋàးpʰθwɪ̀ɴ]
    ပျိုင်းတွဲပြီးကေ အဖြူရောင် လေအိပ်ပါရေ ငါးငယ် တမျိုး
    ပျဉ်းတွဲ၍ အဖြူရောင် လေအိပ်ပါသော ငါးငယ် တစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးဖေးမ

    [ŋàးpʰém]
    ကိုယ်မာ ပြားပြား ချပ်ချပ်ဟိပြီးကေ ဝမ်းပါးလွှာပြီး အဖြူရောင် ငါးတမျိုး
    ကိုယ်မှာ ပြားပြား ချပ်ချပ်ရှိ၍ ဝမ်းပါးလွှာပြီး အဖြူရောင် ငါးတစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးဖျဉ်း

    [ŋàးpʰrɪ́ɴ]
    ငါးလက်ခွါ၊ ငါးဆားဖာ၊ ငပါ့သွင် အစဟိရေ ငါးရို့၏ ဝမ်းမား၌ တွိရရေ ပျိုင်းတွဲသော အဖြူရောင် လေအိပ်။ ငါးစည်ဖေါင်း
    ငါးလက်ခွါ၊ ငါးဆားဖာ၊ ငါးပုတ်သင် စသော ငါးတို့၏ ဝမ်းတွင်း၌ တွေ့ရသော ပျဉ်းတွဲသော အဖြူရောင် လေအိပ်။ ငါးစည်ဖေါင်း
    singlass
    နာမ်

    ငါးဖြူတောင်း

    [ŋàးpʰɹùtáʊɴ]
    ကိုယ်ထည် ဖြူဖွေး၍ ရီချို ငါးငယ် တမျိုး
    ကိုယ်ထည် ဖြူဖွေး၍ ရေချို ငါးငယ် တစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ငါးဖွဲကေ

    [ŋàးpʰwɛkè]
    ငါးပိထောင်းရေ အလွန် ငယ်ရေ ငါးသေးငါးဖွဲ့ အချေ
    ငါးပိထောင်းသည့် အလွန် သေးငယ်သော ငါးသေးငါးဖွဲ့ ကလေး
    fish
    နာမ်

    ငါးဖွဲ့ကေသျှေ

    [ŋàးpʰwékèʃè]
    ငါးပိထောင်းရေ အလွန် ငယ်ရေ ငါးသေးငါးဖွဲ့ အချေ
    ငါးပိထောင်းသည့် အလွန် သေးငယ်သော ငါးသေးငါးဖွဲ့ ကလေး
    fish
    နာမ်

    ငါးဗကျင်း

    [ŋàးbt͡ɕɪ́ɴ]
    (ကိုယ်မာ စူးများဟိပြီးကေ) ကိုယ်ကို လေဖြင့် ဖေါင်းပွအောင် လုပ်တတ်ရေ ငါးတမျိုး။ ပဂျင်း။ (ကျားဗကျင်း၊ ဗကျင်းဝါ၊ ဗကျင်းပြောက် အစဟိစွာအနိန်နန့် အမျိုးမျိုး ဟိကတ်တေ။ ဗကျင်းဥကို စားပနာ သေကတ်တေ။
    (ကိုယ်တွင် ဆူးများရှိ၍) ကိုယ်ကို လေဖြင့် ဖေါင်းပွအောင် လုပ်တတ်သော ငါးတစ်မျိုး။ ငါးပူတင်း။ (ကျားဗကျင်း၊ ဗကျင်းဝါ၊ ဗကျင်းပြောက် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။ ဗကျင်းဥကို စား၍ သေကြသည်။
    fish
    နာမ်