Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 41–60 of 764 words

    င

    ငစုတ်ကြီး

    [ŋsoʊʔt͡ɕï]
    စုတ်ပဲ့သော။ ရိုင်းစိုင်းသော။ ပက်စက်သော
    စုတ်ပဲ့သော။ ရိုင်းစိုင်းသော။ ပက်စက်သော
    rude-violent-rough-harsh
    နာမဝိသေသန

    ငစုတ်ကြီး၂

    [ŋsoʊʔt͡ɕï၂]
    စုတ်ပဲ့ရေ။ ရိုင်းစိုင်းရေ။ ပက်စက်သည်
    စုတ်ပဲ့သည်။ ရိုင်းစိုင်းသည်။ ပက်စက်သည်
    rude-violent-rough-harsh
    ကြိယာ

    ငစုတ်ပက်

    [ŋsoʊʔpɛʔ]
    ဆင်ခြင် တွက်ဖော်မှုမဟိ။ ပစမ်းနရမ်း ပြုလွယ်ရေ။ ၂၊ မထောက်မထား ရိုင်းပြရေ။ ပက်စက်သည်
    ဆင်ခြင် စဉ်းစားမှုမရှိ။ မသပ်မရပ် ပြုလွယ်သည်။ ၂၊ မထောက်မထား ရိုင်းပျသည်။ ပက်စက်သည်
    rude-violent-rough-harsh
    ကြိယာ

    ငစောက်ငစောက်

    [ŋsɔ́ɛʔŋsɔ́ɛʔ]
    ဟိုရောက် သည်ရောက်။ ရောက်တတ် ရာရာ။ ငြိမ်သက် တည်ကြည်မှု မဟိဘဲ လားလာ လည်ပတ်ဗျာယ်
    ဟိုရောက် သည်ရောက်။ ရောက်တတ် ရာရာ။ ငြိမ်သက် တည်ကြည်မှု မရှိပဲ သွားလာ လည်ပတ်လျက်
    activity without aim
    ကြိယာဝိသေသန

    ငစောင်း

    [ŋsáʊɴ]
    မျက်စိတဖက် စွေသူ
    မျက်စိတစ်ဖက် စွေသူ
    Boss-eyed
    နာမ်

    ငစောင်း၂

    [ŋsáʊɴ၂]
    တခုတရီသော ဝန်ကို အရယူခိုင်းရာမာ (ဂရုထူ၍ မရှာခဲ့သနန့်) မရခရာမာ သုံးနှုံးသော စကား
    တစ်စုံတစ်ခုသော ပစ္စည်းကို အရယူခိုင်းရာ၌ (ဂရုစိုက်၍ မရှာခဲ့သဖြင့်) မရခဲ့ရာတွင် သုံးနှုံးသော စကား
    none
    နာမ်

    ငစွယ်က

    [ŋswɛ̀k]
    ယတြာ ပြုလုပ်ရေ အကတမျိုး( ဤအကမျိုးကို လက်ဖျစ် တဖြောက်ဖြောက် တီးပြီးကေ ကပြရရေ။ သက္ကရာဇ် ၉၉၉-ခုနှစ်၊ ရခိုင် ဘုရင် သီရိသုဓမ္မရာဇာမင်းကို အမတ်ငကုသလက ယတြာ ပြုလုပ်ရေအခါ ကပြရရေ အကမျိုးဖြစ်တေ။ ဤအကမျိုးကို နန်းမား၌ ကပြခဖူးရာ စွံ ခရေ။
    ယတြာ ပြုလုပ်သော အကတစ်မျိုး( ဤအကမျိုးကို လက်ဖျစ် တဖြောက်ဖြောက် တီး၍ ကပြရသည်။ သက္ကရာဇ် ၉၉၉-ခုနှစ်၊ ရခိုင် ဘုရင် သီရိသုဓမ္မရာဇာမင်းကို အမတ်ငကုသလက ယတြာ ပြုလုပ်သောအခါ ကပြရသော အကမျိုးဖြစ်သည်။ ဤအကမျိုးကို နန်းတွင်း၌ ကပြခဲ့ဖူးရာ လူကြိုက်များ ခဲ့သည်။
    Arakan(Rakhine) traditional dance
    နာမ်

    ငစွယ်ခြင်း

    [ŋswɛ̀kʰɹɪ́ɴ]
    ငစွယ်က ရာမာ သီဆိုအပ်ရေ အခြင်းအရာ တေးခြင်း
    ငစွယ်က ရာတွင် သီဆိုအပ်သော အခြင်းအရာ သီချင်း
    none
    နာမ်

    ငစွယ်ဆရာ

    [ŋswɛ̀sʰɹà]
    ငစွယ်၏ အခြင်းအရာ၊ အမူအရာ အစဟိစွာရို့ကို သီဆိုက ပြတတ်ရေ သူ
    ငစွယ်၏ အခြင်းအရာ၊ အမူအရာ စသည်တို့ကို သီဆိုက ပြတတ်သော သူ
    none
    နာမ်

    ငစွယ်တတ်

    [ŋswɛ̀taʔ]
    ငစွယ်၏ အခြင်းအရာ၊ အမူအရာ အစဟိစွာရို့ကို သီဆိုက ပြတတ်ရေ သူ
    ငစွယ်၏ အခြင်းအရာ၊ အမူအရာ စသည်တို့ကို သီဆိုက ပြတတ်သော သူ
    none
    နာမ်

    ငစွယ်နှိုက်

    [ŋswɛ̀n̥aɪʔ]
    သမိုင်း၊ ပုံပြင်ရို့ကို ရယ်ရွှင်မြူးစရာ ဖွဲ့နွဲ့သီဆို၍ ကပြရေ။ (ဤအကမျိုးကို လက်ဖျစ် တဖြောက်ဖြောက် တီးပြီးကေ သီဆိုကပြရရေ။ လူတယောက်တည်းက အမျိုးမျိုး အခန်းခန်းကို ‘ကွက်စိပ်’ ပိုင် ကပြရရေ။ ဧပိုင်ကပြရာမာ အဂေါင်းမာ ဆင်နှာမောင်းပိုင် တခုလုပ်ပြီး၊ လက်ဆုံ၊
    သမိုင်း၊ ပုံပြင်တို့ကို ရယ်ရွှင်မြူးစရာ ဖွဲ့နွဲ့သီဆို၍ ကပြသည်။ (ဤအကမျိုးကို လက်ဖျစ် တဖြောက်ဖြောက် တီး၍ သီဆိုကပြရသည်။ လူတယောက်တည်းက အမျိုးမျိုး အခန်းခန်းကို ‘ကွက်စိပ်’ သဖွယ် ကပြရသည်။ ဤသို့ကပြရာတွင် ဦးခေါင်းတွင် ဆင်နှာမောင်းကဲ့သို့ တစ်ခုလုပ်ပြီး၊ လက်ဆုံ၊
    like dance for action
    ကြိယာ

    ငစွေရှင်

    [ŋswèʃɪ̀ɴ]
    ဆီးဖက်ဝင်ရေ အပင်တမျိုး။ (ငပြီရှင်၊ သရက်ကမွန်၊ သရက်မြွန်လို့လေ့ ခေါ်ကတ်တေ။) ငစဉ်ရှင်
    ဆေးဖက်ဝင်သော အပင်တစ်မျိုး။ (ငပြီရှင်၊ သရက်ကမွန်၊ သရက်မြွန်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။) ငစဉ်ရှင်
    medicinal plant
    နာမ်

    ငဆ

    [ŋsʰ]
    တစုံ တယောက်သော သူကို နှိမ့်ချ ပုတ်ခတ်၍ ခေါ်သော စကားလုံး
    တစ်စုံ တစ်ယောက်သော သူကို နှိမ့်ချ ပုတ်ခတ်၍ ခေါ်သော စကားလုံး
    none
    နာမ်

    ငဆငယာ

    [ŋsʰŋjà]
    မငြိမ်မသက် ဟိုရောက် သည်ရောက်။ ရောက်တတ် ရာရာ။ လားရောက် လည်ပတ်ဗျာယ်
    မငြိမ်မသက် ဟိုရောက် သည်ရောက်။ ရောက်တတ် ရာရာ။ သွားရောက် လည်ပတ်လျက်
    activity without aim
    ကြိယာဝိသေသန

    ငဆူ

    [ŋsʰù]
    ပင်လယ်ငါးတမျိုး
    ပင်လယ်ငါးတစ်မျိုး
    sea fish
    နာမ်

    ငဆူ၂

    [ŋsʰù၂]
    ဝရေ။ ဝဖြိုးသည်
    ဝသည်။ ဝဖြိုးသည်
    fat
    ကြိယာ

    ငတင်

    [ŋtɪ̀ɴ]
    ဆိုးညစ် ပေတေနီသူ။ ၂၊ တယောက်ယောက်ကို ဖိနှိပ်နှိမ့်ချပနာ ခေါ်ဝေါ်သော စကားလုံး
    ဆိုးသွမ်း ပေတေနေသူ။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ဦးကို ဖိနှိပ်နှိမ့်ချ၍ ခေါ်ဝေါ်သော စကားလုံး
    be bad unruly delinquent
    နာမ်

    ငတပေ

    [ŋtpè]
    မိဖ၊ ဆရာသမား၊ သူတော်ကောင်း သူမြတ်လောင်း၊ ရဟန်း သံဃာတော်ရို့အား မထီလေးစား ပြုမိမား ခခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာကြေ အောင်ထိ ၊ ကမ္ဘာမြီကြီးကို ထမ်းရွက်၍ နီရရေ။ ဆိုရေ(ငစပြေ နာမည်ဟိသော) သူ
    မိဖ၊ ဆရာသမား၊ သူတော်ကောင်း သူမြတ်လောင်း၊ ရဟန်း သံဃာတော်တို့အား မထီမဲ့မြင် ပြုမိမှား ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာကြေ အောင်ထိ ၊ ကမ္ဘာမြေကြီးကို ထမ်းရွက်၍ နေရသည်။ ဆိုသော(ငစပြေ အမည်ရှိသော) သူ
    none
    နာမ်

    ငတိ

    [ŋtì]
    အယူအဆ တမျိုးတည်းကို စွဲလမ်းနေခြင်း။ စွဲလမ်းနီသူ။ တယူသန်
    အယူအဆ တစ်မျိုးတည်းကို စွဲလမ်းနေခြင်း။ စွဲလမ်းနေသူ။ တယူသန်
    dogmatic
    နာမ်

    ငတို

    [ŋtÒ]
    ဘုဒို၍ တိုသောသူ
    အရပ်ပု၍ တိုသောသူ
    short person
    နာမ်