Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 741–760 of 764 words

    င

    ငှက်စုတ်မှို

    [ŋ̊ɛʔsoʊʔm̥Ò]
    မိုဃ်းသီးကျကာလမာ တောင်ပို့မှိုပိုင် ပေါက်သော မှိုမျိုး။ (တချို့နီရာမာ မိုးကျောက်ကျ ပေါက်သော မှိုကို တောင်ပို့မှို ခေါ်ပနာ မိုးနှောင်း ပေါက်သော မှိုကို ငှက်စုတ်မှို၊ ငှက်စိမ်းမှို ခေါ်ရေ။ တချို့ နီရာမာ မိုးနှောင်း ပေါက်သော မှိုကို တောင်ပို့မှို ခေါ်ပနာ မိုဃ်းသီးကျ
    မိုးဦးကာလတွင် တောင်ပို့မှိုကဲ့သို့ ပေါက်သော မှိုမျိုး။ (အချို့နေရာတွင် မိုးဦးကျ ပေါက်သော မှိုကို တောင်ပို့မှို ခေါ်၍ မိုးနှောင်း ပေါက်သော မှိုကို ငှက်စုတ်မှို၊ ငှက်စိမ်းမှို ခေါ်သည်။ အချို့ နေရာတွင် မိုးနှောင်း ပေါက်သော မှိုကို တောင်ပို့မှို ခေါ်၍ မိုးဦး
    mushroom
    နာမ်

    ငှက်ဆိုး

    [ŋ̊ɛʔsʰó]
    ညိအခါမှ ရုန်းရင်းသော အသံဖြင့် အော်မြည် တတ်ရေ ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးဟု ယူဆသော ငှက်ငယ် တမျိုး။ (ခင်ပုပ်၊ လင်းတ၊ တတီတူး အစဟိရေ ငှက်တိကို ငှက်ဆိုးဟု တချို့ ဒေသများမာ သတ်မှတ်ချက် ပြုကတ်တေ။
    ညဉ့်အခါတွင် ရုန်းရင်းသော အသံဖြင့် အော်မြည် တတ်သော ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးဟု ယူဆသော ငှက်ငယ် တစ်မျိုး။ (ခင်ပုပ်၊ လင်းတ၊ တစ်တီတူး စသော ငှက်များကို ငှက်ဆိုးဟု အချို့သော ဒေသများတွင် သတ်မှတ်ချက် ပြုကြသည်။
    screech owl
    နာမ်

    ငှက်တုံးလောင်း

    [ŋ̊ɛʔtóʊɴláʊɴ]
    ပဲ့နိမ့်ပနာ ဦးထောင်ဗျာယ် သစ်တုံး တခုတည်းကို ထွင်းထားရေ သစ်တုံးလောင်း
    ပဲ့နိမ့်၍ ဦးထောင်လျက် သစ်တုံး တစ်ခုတည်းကို ထွင်းထားသော သစ်တုံးလောင်း
    none
    နာမ်

    ငှက်တောက်ကျာ

    [ŋ̊ɛʔtɔ́ɛʔt͡ɕà]
    န-ခေါက်ယာငှက်
    န-ခေါက်ယာငှက်
    none
    နာမ်

    ငှက်နှင်ရုပ်

    [ŋ̊ɛʔn̥ɪ̀ɴɹoʊʔ]
    လယ်ယာ၊ ကိုင်းရို့မာ စပါးစားရန် ကျရောက် လာရေ ငှက်ရို့ မလာဝန့်အောင် လုပ်ထားရေ အရုပ်
    လယ်ယာ၊ ကိုင်းတို့တွင် စပါးစားရန် ကျရောက် လာသော ငှက်တို့ မလာဝန့်အောင် လုပ်ထားသော အရုပ်
    scarecrow
    နာမ်

    ငှက်ပျင်း

    [ŋ̊ɛʔprɪ́ɴ]
    ညိအခါမှ ဖျားနာသူ ကြိုင်း ပိုင် မြည်တတ်ပြီး လိုင်တံတို၍ ဖြူသော အရောင်ဟိရေ၊ နိမိတ် မကောင်းရေ ငှက်ဆိုး တမျိုး
    ညဉ့်အခါတွင် နာမကျန်းသူ ညည်းတွား သကဲ့သို့ မြည်တတ်ပြီး လည်တံတို၍ ဖြူသော အရောင်ရှိသော၊ နိမိတ် မကောင်းသော ငှက်ဆိုး တစ်မျိုး
    screech owl
    နာမ်

    ငှက်ဖင်နီ

    [ŋ̊ɛʔpʰɪ̀ɴní]
    အဂေါင်းမာ အမင်ာက်ပိုင် အမွီးများ ပါဟိပြီးး ဖင်တဝိုက် မာလည်း နီရဲသော အမွီးများ ပါဟိကာ အသံ သာယာစွာ မြည်တတ်ရေ ငှက်ငယ် တမျိုး
    ဦးခေါင်းတွင် အမောက်သဖွယ် အမွေးများ ပါရှိပြီး ဖင်တစ်ဝိုက် တွင်လည်း နီရဲသော အမွေးများ ပါရှိကာ အသံ သာယာစွာ မြည်တတ်သည့် ငှက်ငယ် တစ်မျိုး
    bird
    နာမ်

    ငှက်ဖျားသင့်

    [ŋ̊ɛʔpʰráθɪ̀ɴ့]
    သန္နိပါတ် ဖြစ်တေ။ ငှက်ဖျားမိရေ
    ငှက်ဖျားရောဂါ ဖြစ်သည်။ ငှက်ဖျားမိသည်
    Contract malaria
    နာမ်

    ငှက်မြတ်နား

    [ŋ̊ɛʔmɹaʔná]
    ဘုရားစာတီ၊ ကျောင်း၊ နန်းပြဿဒ် ဆောင်ရို့၏ အမြင့်ဆုံး အချွန် ထိပ်ဖူးမာ ဒက်စွန် ပိုင် ပြုလုပ် ထားရေ အရာ
    ဘုရားစေတီ၊ ကျောင်း၊ နန်းပြဿဒ် ဆောင်တို့၏ အမြင့်ဆုံး အချွန် ထိပ်ဖူးတွင် ကြက်လျှာ သဖွယ် ပြုလုပ် ထားသော အရာ
    vane
    နာမ်

    ငှက်ယုတ်

    [ŋ̊ɛʔjoʊʔ]
    ညိအခါမှ ရုန်းရင်းသော အသံဖြင့် အော်မြည် တတ်ရေ ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးဟု ယူဆသော ငှက်ငယ် တမျိုး။ (ခင်ပုပ်၊ လင်းတ၊ တတီတူး အစဟိရေ ငှက်တိကို ငှက်ဆိုးဟု တချို့ ဒေသများမာ သတ်မှတ်ချက် ပြုကတ်တေ။
    ညဉ့်အခါတွင် ရုန်းရင်းသော အသံဖြင့် အော်မြည် တတ်သော ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးဟု ယူဆသော ငှက်ငယ် တစ်မျိုး။ (ခင်ပုပ်၊ လင်းတ၊ တစ်တီတူး စသော ငှက်များကို ငှက်ဆိုးဟု အချို့သော ဒေသများတွင် သတ်မှတ်ချက် ပြုကြသည်။
    night raven-fishing owl
    နာမ်

    ငှက်ယောက်မ

    [ŋ̊ɛʔjɔ́ɛʔm]
    ပြာမွဲရောင် အဆင်းဟိပြီးး မဲနက်ရေ နှုတ်သီး ဟိရေ ငှက်တမျိုး
    မွဲပြာရောင် အဆင်းရှိပြီး မည်းနက်သော နှုတ်သီး ရှိသော ငှက်တစ်မျိုး
    bird
    နာမ်

    ငှက်ရင်းတွန်း

    [ŋ̊ɛʔɹɪ́ɴtʊ́ɴ]
    ခြေတံနန့် နှုတ်သီးရှည်ပြီး ရေကမ်းစ၌ ကျက်စားလေ့ ဟိရေ ငှက်တမျိုး
    ခြေတံနှင့် နှုတ်သီးရှည်ပြီး ရေကမ်းစပ်၌ ကျက်စားလေ့ ရှိသော ငှက်တစ်မျိုး
    bird
    နာမ်

    ငှက်ဝါသျှေ

    [ŋ̊ɛʔwàʃè]
    အပင်ဖျား များမာ နား၍ သာယာစွာ သီဆို မြည်တတ်ရေ အဆင်း ဝါရေ ငှက်တမျိုး။ (ဧည့်စွာတိ ရောက်ဖို့ဆိုကေ အိမ်နံဖီး ပတ်ဝန်းကျင်မာ မပြတ် မလပ် မြည်လေ့ ဟိရေ။ ယင်းငှက်ကို ဧည့်လာငှက်၊ တြင်းဆော်ငှက်၊ နိမိတ်ဖတ်ငှက် လည်း ဟူ၏။
    သစ်ပင်ဖျား များတွင် နား၍ သာယာစွာ သီဆို မြည်တတ်သော အဆင်း ဝါသည့် ငှက်တစ်မျိုး။ (ဧည့်သည်များ ရောက်မည်ဆိုလျှင် အိမ်အနီး ပတ်ဝန်းကျင်တွင် မပြတ် မလပ် မြည်လေ့ ရှိသည်။ ယင်းငှက်ကို ဧည့်လာငှက်၊ တြင်းဆော်ငှက်၊ နိမိတ်ဖတ်ငှက် လည်း ဟူ၏။
    bird
    နာမ်

    ငှက်သင့်

    [ŋ̊ɛʔθɪ̰ɴ]
    (ဥပစါ) တခုခုသော အကြောင်းကြောင့် မမျှော်လင့်ပဲ တစုံ တရာ မကောင်းရေ အကျိုး ပတ်သက် လာရေ
    (ဥပစါ) တစ်ခုခုသော အကြောင်းကြောင့် မမျှော်လင့်ပဲ တစ်စုံ တစ်ရာ မကောင်းသော အကျိုး ပတ်သက် လာသည်
    none
    ကြိယာ

    ငှက်သရမ်းထ

    [ŋ̊ɛʔθɹáɴtʰ]
    ငှက်ဆိုး ငှက်ယုတ်ရို့၏ ကြမ်းတမ်းစွာ မြည်တွန်သော အသံ
    ငှက်ဆိုး ငှက်ယုတ်တို့၏ ကြမ်းတမ်းစွာ မြည်တွန်သော အသံ
    night raven-fishing owl
    နာမ်

    ငှက်သိုက်

    [ŋ̊ɛʔθaɪʔ]
    ငှက် သတ္တဝါရို့၏ ခိုအောင်း မှီတင်းရာ အဆောက် အအုံ
    ငှက် သတ္တဝါတို့၏ ခိုအောင်း မှီတင်းရာ အဆောက် အအုံ
    nest
    နာမ်

    ငှက်သျှေ

    [ŋ̊ɛʔʃè]
    တက်ရှည်ဖြင့် လောင်းာ်ခတ်သည့် လောင်းငယ် တမျိုး။ သမ္ပန်
    တက်ရှည်ဖြင့် လှော်ခတ်သည့် လှေငယ် တစ်မျိုး။ သမ္ပန်
    sampan
    နာမ်

    ငှါ

    [ŋ̊à]
    (တစုံ တခုသော) ဝတ္တု။ ဝန်
    (တစ်စုံ တစ်ခုသော) ဝတ္တု။ ပစ္စည်း
    object
    နာမ်

    ငှါး

    [ŋ̊àး]
    အခိုက်အတန့် ယူရေ။ အခိုက်အတန့် အသုံးပြုသည်
    အခိုက်အတန့် ယူသည်။ အခိုက်အတန့် အသုံးပြုသည်
    borrow
    ကြိယာ

    ငှါ၂

    [ŋ̊à၂]
    ပြုဖို့ရာ၊ ဖြစ်ဖို့ရာ ဆိုရေ အကျိုးကို မျှော်စပ်၍ ညွှန်ပြသော စကားလုံး
    ပြုတော့မည်၊ ဖြစ်တော့မည် ဟူသော အကျိုးကို မျှော်ကိုး၍ ညွှန်ပြသော စကားလုံး
    for
    သမ္ဗန္တ