Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 341–360 of 1,587 words

    စ

    စဉ့်

    [sɪ̀ɴ့]
    Arakanese: မြီထည် အစဟိစွာတိကို သုတ်လူးရန် ချော်ရည် တမျိုး
    Burmese: မြေထည် စသည်များကို သုတ်လိမ်းရန် ချော်ရည် တစ်မျိုး
    English: slip
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ်း

    [sɪ́ɴ]
    Arakanese: အချိန် ကာလ။ ၂၊ အချက်အချာ ကျသော နီရာ။ ပဓါန ဖြစ်ရေ အရာ
    Burmese: အချိန် ကာလ။ ၂၊ အချက်အချာ ကျသော နေရာ။ ပဓါန ဖြစ်သော အရာ
    English: period
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ်၂

    [sɪ̀ɴ၂]
    Arakanese: ဟိနီာက် စီတန်း နိန်ရေ။ အဆက် မပြတ် ဖြစ်တေ
    Burmese: ရှေ့နောက် စီတန်း နေသည်။ အဆက် မပြတ် ဖြစ်သည်
    English: queue
    Grammar Note: ကြိယာ

    စဉ်၃

    [sɪ̀ɴ၃]
    Arakanese: စီတန်း၍ တည်ဟိခြင်း။ အစိုင်။ အဆက် ပြတ်လပ်သည် မဟိခြင်း
    Burmese: စီတန်း၍ တည်ရှိခြင်း။ အစဉ်။ အဆက် ပြတ်လပ်သည် မရှိခြင်း
    English: queue
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ်းချောင်း

    [sɪ́ɴɕáʊɴ]
    Arakanese: အချက်အချာ ကောင်း (အချိန် ကာလ)ကို တတိန်းချေ ငံ့လင့် စောင့်မျှော် နိန်ရေ။ ပုန်းအောင်း စောင့်ဆိုင်း နိန်ရေ။ ၂၊ အကျိုး တစုံ တရာ ဖြစ်ဖို့အတွက် ပိပြား သေဝပ်စွာ ကြိုးစား အားထုတ်သည်
    Burmese: အချက်အချာ ကောင်း (အချိန် ကာလ)ကို တိတ်တဆိတ် ငံ့လင့် စောင့်မျှော် နေသည်။ ပုန်းအောင်း စောင့်ဆိုင်း နေသည်။ ၂၊ အကျိုး တစ်စုံ တစ်ရာ ဖြစ်ဖို့ရန် ပိပြား သေဝပ်စွာ ကြိုးစား အားထုတ်သည်
    English: bide time
    Grammar Note: ကြိယာ

    စဉ်းစား

    [sɪ́ɴsá]
    Arakanese: ဆင်ခြင်ရေ။ စိတ်ကူးရေ။ တွေးခေါ်ရေ။ ကြံဆသည်
    Burmese: ဆင်ခြင်သည်။ စိတ်ကူးသည်။ တွေးတောသည်။ ကြံဆသည်
    English: think
    Grammar Note: ကြိယာ

    စဉ်တရစ်

    [sɪ̀ɴtɹɪʔ]
    Arakanese: အစိုင်တစိုက်။ ရှေ့ဆင့် နောက်ဆင့်။ အဆက် မပြတ်။ အဆီးအတား အရပ်အနား မဟိ
    Burmese: အစဉ်တစိုက်။ ရှေ့ဆင့် နောက်ဆင့်။ အဆက် မပြတ်။ အဆီးအတား အရပ်အနား မရှိ
    English: continuously
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    စဉ်တာ

    [sɪ̀ɴtà]
    Arakanese: တယောက်ပြီး တယောက် တခုပြီး တခု အစဟိစွာအနိန်နန့်။ ဟိနီာက်။ နိမ့်မြင့်။ ကြီးငယ် အစဟိစွာ အစီအစိုင်အနိန်နန့်။ အစီအစိုင် အတိုင်း
    Burmese: တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် တစ်ခုပြီး တစ်ခု စသည် အားဖြင့်။ ရှေ့နောက်။ နိမ့်မြင့်။ ကြီးငယ် စသည် အစီအစဉ် အားဖြင့်။ အစီအစဉ် အတိုင်း
    English: queue
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    စဉ်တိခတ်

    [sɪ̀ɴtìkʰaʔ]
    Arakanese: ကျွဲ၊ နွား လောက်ကျကေ ဖက်လိုင်စိုင်းရွက်ကို စနီ၊ အင်္ဂါ နိ့ခင်းမာ ဆွဲကေ ပျောက်သော နည်းမျိုး။ (ယင်းချင့်ကိုပင် စတိခတ်ရေလို့ ဆိုရေ)။ ၂၊ စတိ လုပ်ရေ
    Burmese: ကျွဲ၊ နွား လောက်ကျလျှင် လောက်သေ ရွက်ကို စနေ၊ အင်္ဂါ နေ့လည်တွင် ဆွဲလျှင် ပျောက်သော နည်းမျိုး။ (ယင်းသည်ကို ပင်လျှင် စတိခတ်သည်ဟု ဆိုသည်)။ ၂၊ စတိ လုပ်သည်
    English: none
    Grammar Note: ကြိယာ

    စဉ်တီနာ

    [sɪ̀ɴtínà]
    Arakanese: လူမာ ဖြစ်ပွား တတ်ရေ ခြီဆစ်၊ လက်ဆစ်၊ ဒူးဆစ် နာကြင် ရောင်းရမ်း ကိုက်ခဲ တတ်ရေ ရောဂါ။ လေးဘက်နာ
    Burmese: လူတွင် ဖြစ်ပွား တတ်သော ခြေဆစ်၊ လက်ဆစ်၊ ဒူးဆစ် နာကျင် ရောင်းရမ်း ကိုက်ခဲ တတ်သော ရောဂါ။ လေးဘက်နာ
    English: gout
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ့်တုံ

    [sɪ̀ɴ့tòʊɴ]
    Arakanese: မြီစီးနန့် ပြုလုပ် ထားရေ အဝကျယ်ပနာ စောက်မိုးသောက်ဖက်ရေ (အင်တုံပိုင်) ထည့်စရာ ခွက်တမျိုး
    Burmese: မြေစေးဖြင့် ပြုလုပ် ထားသော အဝကျယ်၍ စောက်မနက်သော (အင်တုံကဲ့သို့) ထည့်စရာ ခွက်တစ်မျိုး
    English: basin
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ့်ပိုင်း

    [sɪ̀ɴ့páɪɴ]
    Arakanese: မြီစီးဖြင့် ပြုလုပ် ထားရေ အဝကျယ်ပနာ စောက်မိုးသောက်ဖက်ရေ (အင်တုံပိုင်) ထည့်စရာ ခွက်တမျိုး
    Burmese: မြေစေးဖြင့် ပြုလုပ် ထားသော အဝကျယ်၍ စောက်မနက်သော (အင်တုံကဲ့သို့) ထည့်စရာ ခွက်တစ်မျိုး
    English: basin
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ်းပြုတ်

    [sɪ́ɴpɹoʊʔ]
    Arakanese: လူလား လူလာပြတ်စဲသော အခါကာလ။ လူသူ မဟိရေ အချိန် ကာလ
    Burmese: လူသွား လူလာ ပြတ်စဲသော အခါကာလ။ လူသူ ကင်းမဲ့သော အချိန် ကာလ
    English: humanless
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ်လိုင်နာ

    [sɪ̀ɴlàɪɴnà]
    Arakanese: လူမာ ဖြစ်ပွား တတ်ရေ ခြီဆစ်၊ လက်ဆစ်၊ ဒူးဆစ် နာကြင် ရောင်းရမ်း ကိုက်ခဲ တတ်ရေ ရောဂါ။ လေးဘက်နာ
    Burmese: လူတွင် ဖြစ်ပွား တတ်သော ခြေဆစ်၊ လက်ဆစ်၊ ဒူးဆစ် နာကျင် ရောင်းရမ်း ကိုက်ခဲ တတ်သော ရောဂါ။ လေးဘက်နာ
    English: gout
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ်းသီတုံး

    [sɪ́ɴθítóʊɴ]
    Arakanese: တစုံ တခုကို ဓါးဖြင့် ခုတ်စိုင်းရာမာ အသုံး ပြုရေ အောက်ခံ သစ်သား တုံး။ စဉ်းနှီးတုံး
    Burmese: တစ်စုံ တစ်ခုကို ဓါးဖြင့် ခုတ်စဉ်းရာတွင် အသုံး ပြုသော အောက်ခံ သစ်သား တုံး။ စဉ်းနှီးတုံး
    English: chopping block
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ့်အိုး

    [sɪ̀ɴ့ʔó]
    Arakanese: စဉ့်ရေ သုတ်ပနာ လုပ်ထားရေ မြီအိုး
    Burmese: စဉ့်ရေ သုတ်၍ လုပ်ထားသော မြေအိုး
    English: crock
    Grammar Note: နာမ်

    စဉ့်အိုးစဉ့်ခွက်

    [sɪ̀ɴ့ʔósɪ̀ɴ့kʰwɛʔ]
    Arakanese: စဉ့်အိုး အကြီးအချေ စစွာကို ခြုံ၍ ခေါ်သောစကား
    Burmese: စဉ့်အိုး အကြီးအငယ် စသည်ကို ခြုံ၍ ခေါ်သောစကား
    English: crock
    Grammar Note: နာမ်

    စည်

    [sɛ̀]
    Arakanese: သစ်သားကို အခေါင်း ထုတ်ချင်း ဖေါက်၍ အဝကို သားရေ ကြက်၍ တီးရရေ တူရိယာ
    Burmese: သစ်သားကို အခေါင်း ထုတ်ချင်း ဖေါက်၍ အဝကို သားရေ ကြက်၍ တီးရသော တူရိယာ
    English: drum
    Grammar Note: နာမ်

    စည့်

    [sɛ̰]
    Arakanese: တစုံ တခုကို ကြိုးဖြင့် ထိန်းချုပ် ထားရာမာ ကြိုးကို ဖြုတ်ရရေ ကိရိယာ။ ခလုတ်။ ၂၊ စက်၊ ယန္တရား အစဟိစွာရို့မာ တပ်ဆင် ထားရေ အထိန်း အချုပ် ကိရိယာ။ ခလုတ်
    Burmese: တစ်စုံ တစ်ခုကို ကြိုးဖြင့် ထိန်းချုပ် ထားရာတွင် ကြိုးကို ဖြုတ်ရသော ကိရိယာ။ ခလုတ်။ ၂၊ စက်၊ ယန္တရား စသည်တို့တွင် တပ်ဆင် ထားသည့် အထိန်း အချုပ် ကိရိယာ။ ခလုတ်
    English: switch
    Grammar Note: နာမ်

    စည်း

    [sɛ́]
    Arakanese: အိမ်မြေ၊ ကျောင်းမြေ၊ ဝင်းခြံ အစဟိစွာရို့ကို သတ်မှတ် ထားရေ အကာအရံ။ စည်းရိုး။ ၂၊ နှစ်သိုက်နန့် နှစ်သိုက် ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားရေ နယ်နိမိတ်။ ၃၊ မဖေါက် မဖျက်ရန် သတ်မှတ် ထားရေ ကျင့်ဝတ် တရား။ ၄၊ တီးမှုတ် သီဆိုရာမာ တဆတ်ဆတ် တီးခတ်ရရေ တူရိယာ။ စည်း
    Burmese: အိမ်မြေ၊ ကျောင်းမြေ၊ ဝင်းခြံ စသည်တို့ကို သတ်မှတ် ထားသော အကာအရံ။ စည်းရိုး။ ၂၊ တစ်ပြည်နှင့် တစ်ပြည် ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားသော နယ်နိမိတ်။ ၃၊ မဖေါက် မဖျက်ရန် သတ်မှတ် ထားသော ကျင့်ဝတ် တရား။ ၄၊ တီးမှုတ် သီဆိုရာတွင် ဖြည်းဖြည်း တီးခတ်ရသော တူရိယာ။ စည်း
    English: boundary-rule-discipline
    Grammar Note: နာမ်