Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,101–1,120 of 1,587 words

    စ

    စို့၂

    [so̰၂]
    ဖား အောင်းသော မား
    ဖား အောင်းသော တွင်း
    pit
    နာမ်

    စို့၃

    [so̰၃]
    ပျိုင်ချပ် နှစ်ချပ် စပ်ရာမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ တန်းခါး ဘောင်မာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ တစုံ တခုသော အပေါက် အခေါင်းမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် ရိုက်သွင်း အသုံးချရေ သစ်ချွန်၊ ဝါးချွန်။ (သစ်စို့၊ ဝါးစို့)
    ပျဉ်ချပ် နှစ်ချပ် စပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ တံခါး ဘောင်တွင် လည်းကောင်း၊ တစ်စုံ တစ်ခုသော အပေါက် အခေါင်းတွင် လည်းကောင်း ရိုက်သွင်း အသုံးချသည့် သစ်ချွန်၊ ဝါးချွန်။ (သစ်စို့၊ ဝါးစို့)
    sharp
    နာမ်

    စိုက်

    [saɪʔ]
    အစိ၊ အညွန့်၊ အပင်၊ အဥ အစဟိစွာရို့ စည်ပင်အောင် မြေမာ ချရေ။ ပျိုးရေ။ ၂၊ တဦးတလီ အတွက် ယာယီ ငွီထုတ်ပီး အသုံးချရေ။ ၃၊ အာရုံ တခုခုမာသက်ဝင်ရေ။ စိတ်၏ ကျက်စားရာ အာရုံကို တည်မြဲစွာ ထားရေ။ တရား သဖောတခုခုကို အာရုံပြုပနာ မှတ်သားသည်
    အစေ့၊ အညွန့်၊ အပင်၊ အဥ စသည်တို့ စည်ပင်အောင် မြေတွင် ချသည်။ ပျိုးသည်။ ၂၊ တစ်ဦးဦး အတွက် ယာယီ ငွေထုတ်ပေး အသုံးချသည်။ ၃၊ တစ်ခုခုသော အာရုံတွင် သက်ဝင်သည်။ စိတ်၏ ကျက်စားရာ အာရုံကို တည်မြဲစွာ ထားသည်။ တရား သဘော တစ်ခုခုကို အာရုံပြု၍ မှတ်သားသည်
    concentrate
    ကြိယာ

    စိုက်၂

    [saɪʔ၂]
    တရား သဖောတခုခုကို အာရုံ ပြုပနာ ပုတီးစိ တလုံးစီ တလုံးစီကို ရွှိသည်
    တရား သဘော တစ်ခုခုကို အာရုံ ပြု၍ ပုတီးစေ့ တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီကို ရွှေ့သည်
    ritral pali stanzas recited by a novice when telling his beads-tell (one’s) beads
    ကြိယာ

    စိုက်ခင်း

    [saɪʔkʰɪ́ɴ]
    ပျိုးပင်တိကို စိုက်ထားရာ မြီကွက်။ လယ်ကွက်
    ပျိုးပင်များကို စိုက်ထားရာ မြေကွက်။ လယ်ကွက်
    farm
    နာမ်

    စိုက်စိုက်

    [saɪʔsaɪʔ]
    ဖြောင့်ဖြောင့်။ တတည့်။ မတိမ်းမစောင်း။ စူးစူး
    ဖြောင့်ဖြောင့်။ တည့်တည့်။ မတိမ်းမစောင်း။ စူးစူး
    concentrate
    ကြိယာ

    စိုက်စိုက်၂

    [saɪʔsaɪʔ၂]
    (စိုက်စိုက်ဆို၍ အချေကို) လက်ခုပ်တီး သင်ပြသော စကားလုံး
    (စိုက်စိုက်ဆို၍ ကလေးကို) လက်ခုပ်တီး သင်ပြသော စကားလုံး
    sound of clap
    နာမ်

    စိုက်စိုက်ခေါ်

    [saɪʔsaɪʔkʰɔ̀]
    လွမ်းဆွေး အောက်မိ ရေအခါ၊ အောက်မိ တောင့်တ ရေအခါ၊ အားကျ ရေအခါ၊ ဝမ်းနည်း ရေအခါ၊ အံ့ဩ ရေအခါ၊ နာကြင် ရေအခါရို့မာ ပစမှ စိုက်စိုက် ဆိုရေ အသံကို ပြုသည်
    ရော်ရမ်း အောက်မေ့ သောအခါ၊ သတိရ တောင့်တ သောအခါ၊ အားကျ သောအခါ၊ ဝမ်းနည်း သောအခါ၊ အံ့ဩ သောအခါ၊ နာကျင် သောအခါတို့၌ ပါးစပ်မှ စိုက်စိုက် ဟူသော အသံကို ပြုသည်
    none
    ကြိယာ

    စိုက်စိုက်မြိုက်မြိုက်

    [saɪʔsaɪʔmɹaɪʔmɹaɪʔ]
    ဖြောင့်ဖြောင့် တန်းတန်း။ စစွဲမမြဲ
    ဖြောင့်ဖြောင့် တန်းတန်း။ စွဲစွဲမြဲမြဲ
    steadfastly
    ကြိယာဝိသေသန

    စိုက်စိုက်မြိုက်မြိုက်၂

    [saɪʔsaɪʔmɹaɪʔmɹaɪʔ၂]
    တင့်ရေသော။ လျောက်ပတ်သော။ ၂၊ သင့်တင့် လျော်ကန်သော
    တင့်တယ်သော။ လျောက်ပတ်သော။ ၂၊ သင့်တင့် လျော်ကန်သော
    appropriative
    နာမဝိသေသန

    စိုက်ဆီး

    [saɪʔsʰï]
    အရွက်ကြီးပြီးကေ အရသာ ပေါ့ရီဆီးရွက် တမျိုး၏ အမည်
    အရွက်ကြီး၍ အရသာ ညံ့သော ဆေးရွက် တစ်မျိုး၏ အမည်
    tobacco
    နာမ်

    စိုက်ထူ

    [saɪʔtʰù]
    တည်ဆောက်ရေ။ ဆောက်လုပ်ရေ။ ပိုင်နက် နယ်မြီ ဖြစ်ကတ်ောင်း သိစီရေ
    တည်ဆောက်သည်။ ဆောက်လုပ်သည်။ ပိုင်နက် နယ်မြေ ဖြစ်ကြောင်း သိစေသည်
    construct
    ကြိယာ

    စိုက်ပုတီး

    [saɪʔpoʊtï]
    စိုက်ဖို့ ပုတီး
    စိပ်ရန် ပုတီး
    beads
    နာမ်

    စိုက်ပျိုး

    [saɪʔpró]
    (အစိ၊ အညှောက်၊ အပင် အစဟိစွာရို့ကို) မြေမာ ချပျိုးသည်
    (အစေ့၊ အညှောက်၊ အပင် စသည်တို့ကို) မြေတွင် ချပျိုးသည်
    cultivate
    ကြိယာ

    စိုက်လိုက်ငေါက်တောက်

    [saɪʔlaɪʔŋaʊʔtɔ́ɛʔ]
    ဖြောင့်ဖြောင့် တည့်တည့်။ မကောက် မကွေး။ (အထက်ကို) တည့်မတ်စွာ
    ဖြောင့်ဖြောင့် တည့်တည့်။ မကောက် မကွေး။ (အထက်သို့) တည့်မတ်စွာ
    straight
    ကြိယာဝိသေသန

    စိုက်သားလှန်

    [saɪʔθáɬàɴ]
    ပျိုးပင်၊ ပန်းပင် အစဟိစွာရို့ကို နှုတ်ယူ ပြီးကေ ပြန်ပနာ စိုက်ပျိုးပြီးကေ မြေမာ အမြစ် တွယ်ပြီး နောက်ထပ် လန်းဆန်း ရှင်သန်လာရေ
    ပျိုးပင်၊ ပန်းပင် စသည်တို့ကို နှုတ်ယူ ပြီးနောက် ပြန်လည် စိုက်ပျိုး၍ မြေတွင် အမြစ် တွယ်ပြီး တဖန် လန်းဆန်း ရှင်သန်လာသည်
    grow
    ကြိယာ

    စိုက်သုံး

    [saɪʔθóʊɴ]
    ယာယီ ထုတ်ပီး အသုံးချရေ
    ယာယီ ထုတ်ပေး အသုံးချသည်
    for a moment
    ကြိယာ

    စို့ခတ်

    [so̰kʰaʔ]
    (ဝမ်းနည်းမှု၊ အံ့ဩမှု၊ သနားမှု၊ အားကျမှု၊ နာကြင်မှု အစဟိစွာရို့ ဖြစ်ပေါ် လာရေ အခါ) ပစမှ စို့စို့စို့ ဆိုရေ အသံကို ပြုသည်
    (ဝမ်းနည်းမှု၊ အံ့ဩမှု၊ သနားမှု၊ အားကျမှု၊ နာကျင်မှု စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ် လာသော အခါ) ပါးစပ်မှ စို့စို့စို့ ဟူသော အသံကို ပြုသည်
    exclamation
    ကြိယာ

    စို့ခတ်၂

    [so̰kʰaʔ၂]
    (ပြေးလားရေ ကျွဲ၊ နွားစစွာကို ရပ်တန့်စီရန်) စို့စို့စို့ ဆိုရေ အသံကို ပြုသည်
    (ပြေးသွားသော ကျွဲ၊ နွားစသည်ကို ရပ်တန့်စေရန်) စို့စို့စို့ ဟူသော အသံကို ပြုသည်
    none
    ကြိယာ

    စို့ခတ်၃

    [so̰kʰaʔ၃]
    အိမ်မျှောင် စို့စို့စို့ ဆိုရေ အသံကို ပြုသည်
    အိမ်မြှောင် စို့စို့စို့ ဟူသော အသံကို ပြုသည်
    sound of parasite
    ကြိယာ