Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,381–1,400 of 1,587 words

    စ

    စောက်စောက်

    [sɔ́ɛʔsɔ́ɛʔ]
    အောက်မှ အထက်ကို မြင့်တက်ရေ။ ၂၊ အထက်မှ အောက်ကို နိမ့်ဆင်းရေ
    အောက်မှ အထက်သို့ မြင့်တက်သည်။ ၂၊ အထက်မှ အောက်သို့ နိမ့်ဆင်းသည်
    up-down
    နာမ်

    စောက်စောက်ချေ

    [sɔ́ɛʔsɔ́ɛʔɕè]
    မနိမ်လွန်း မမြင့်လွန်းသော။ ၂၊ မိုးသောက်ဖက်လွန်းသော
    မနိမ်လွန်း မမြင့်လွန်းသော။ ၂၊ မနက်လွန်းသော
    not high not short not deep
    နာမဝိသေသန

    စောက်စောက်ထ

    [sɔ́ɛʔsɔ́ɛʔtʰ]
    ဖြုတ်ခြည်း ထ ဗျာယ်
    ဖြုတ်ချည်း ထ လျက်
    stand up
    ကြိယာဝိသေသန

    စောက်စောက်ထောင်

    [sɔ́ɛʔsɔ́ɛʔtʰàʊɴ]
    ငေါက်တောက် ထောင်ဗျာယ်။ အထက်ကို တည့်တည့် မတ်မတ် ထောင်ဗျာယ်
    ငေါက်တောက် ထောင်လျက်။ အပေါ်သို့ တည့်တည့် မတ်မတ် ထောင်လျက်
    straight up
    ကြိယာဝိသေသန

    စောက်စောက်ရပ်

    [sɔ́ɛʔsɔ́ɛʔɹaʔ]
    မလှုပ်မယှားတတည့် မတ်မတ် ရပ်ဗျာယ်။ ရပ်စောက် ရပ်ဗျာယ်
    မလှုပ်မရှား တည့်တည့် မတ်မတ် ရပ်လျက်။ မတ်တပ် ရပ်လျက်
    stand
    ကြိယာဝိသေသန

    စောက်ဆင်

    [sɔ́ɛʔsʰɪ̀ɴ]
    ကြမ်းတမ်းသော ရုပ် လက္ခဏာ ဟိရေ
    ကြမ်းတမ်းသော ရုပ် လက္ခဏာ ရှိသော
    ugly face
    နာမဝိသေသန

    စောက်ထိုး

    [sɔ́ɛʔtʰó]
    အထက်ပိုင်း (ဦးပိုင်း) အောက်ကို စိုက်ဗျာယ်။ ၂၊ ထက်အောက် ပြောင်းပြန် ဖြစ်ဗျာယ်
    အထက်ပိုင်း (ဦးပိုင်း) အောက်သို့ စိုက်လျက်။ ၂၊ ထက်အောက် ပြောင်းပြန် ဖြစ်လျက်
    reverse
    ကြိယာဝိသေသန

    စောက်ထိုးပြောင်းပြန်

    [sɔ́ɛʔtʰópɹáʊɴpɹàɴ]
    အထက်ကို ငေါက်တောက် ထောင်ဗျာယ်
    အထက်သို့ ငေါက်တောက် ထောင်လျက်
    reverse
    ကြိယာဝိသေသန

    စောက်နက်

    [sɔ́ɛʔnɛʔ]
    အစောက် အလွန် နက်ရေ
    အစောက် အလွန် နက်သော
    deep
    နာမဝိသေသန

    စောက်နက်၂

    [sɔ́ɛʔnɛʔ၂]
    နစ်နာမှန်း သိပျားကေ ဆက်ပနာ ပြုလုပ်ရေ။ ဇွတ်နစ် ပြုလုပ်ရေ။ ၂၊ မပြန် မလှည့် ဟိကိုရာ တိုးပြီးကေ လုပ်ရေ။ ၃၊ တားမရ၊ ဆီးမရ၊ အားဓမ ဇွတ်တရွတ် လုပ်ရေ
    နစ်နာမှန်း သိလျက် ဆက်လက် ပြုလုပ်သည်။ ဇွတ်နစ် ပြုလုပ်သည်။ ၂၊ မပြန် မလှည့် ရှေ့သို့သာ တိုး၍ လုပ်သည်။ ၃၊ တားမရ၊ ဆီးမရ၊ အတင်း ဇွတ်တရွတ် လုပ်သည်
    basd on-ahead
    ကြိယာ

    စောက်ပိ

    [sɔ́ɛʔpì]
    သတိ လစ်ဟင်းစွာ ယောင်ယမ်း၍ နှုတ်က ထွက်မိခြင်း။ ဗြုန်းခနဲ နှုတ်က ပြောဆို မိခြင်း။ တွက်ဖော် ဆင်ခြင်မှု မဟိဘဲ ပြောဆို မိရေ၏ အဖြစ်။ ယောင်ယမ်း၍ ပြောဆို မိသော စကား
    သတိ လစ်ဟင်းစွာ ယောင်ယမ်း၍ နှုတ်မှ ထွက်မိခြင်း။ ရုတ်တရက် နှုတ်မှ ပြောဆို မိခြင်း။ စဉ်းစား ဆင်ခြင်မှု မရှိပဲ ပြောဆို မိသည်၏ အဖြစ်။ ယောင်ယမ်း၍ ပြောဆို မိသော စကား
    careless speech
    နာမ်

    စောင်

    [sàʊɴ]
    ခြုံရန် ပြုလုပ် ထားရေ ရက်ထည်
    ခြုံရန် ပြုလုပ် ထားသော ရက်ထည်
    blanket
    နာမ်

    စောင့်

    [sɔ́ɪ̰ɴ]
    မျှော်လင့် ရပ်တန့် နားနိန်ရေ။ ၂၊ တစုံ တဦးတလီကို ထိန်းသိမ်း ကြည့်ရှုရေ
    မျှော်လင့် ရပ်တန့် နားနေသည်။ ၂၊ တစ်စုံ တစ်ဦးဦးကို ထိန်းသိမ်း ကြည့်ရှုသည်
    hope-lookafter
    ကြိယာ

    စောင်း

    [sáʊɴ]
    ကြိုးတပ်ပြီးကေ တီးရရေ တူရိယာ တမျိုး
    ကြိုးတပ်၍ တီးရသော တူရိယာ တစ်မျိုး
    harp
    နာမ်

    စောင်၂

    [sàʊɴ၂]
    ကြိယာကို ထောက်ပံ့သော စကားလုံး။ ၂။ တခုခုကို ပြုလုပ်ဖို့ အတွက်တနားချေလောင်းာက် စောင့်ဆိုင်းရန် ဆိုရေ စကားလုံး။ (စားစောင်၊ လားစောင်၊ လုပ်စောင် အစဟိစွာ)။ ၃၊ စာစောင်ဆိုရေ အရွီအတွက်ကို ပြဆိုရေ စကားလုံး
    ကြိယာကို ထောက်ပံ့သော စကားလုံး။ ၂။ တစ်စုံ တစ်ရာကို ပြုလုပ်ရန် အတွက် ခဏမျှ စောင့်ဆိုင်းရန် ဟူသော စကားလုံး။ (စားစောင်၊ လားစောင်၊ လုပ်စောင် စသည်)။ ၃၊ စာစောင်ဟူသော အရေအတွက်ကို ပြဆိုသော စကားလုံး
    wait
    ပစ္စည်း

    စောင်း၂

    [sáʊɴ၂]
    တိမ်းရေ။ ယိမ်းရေ။ နွဲရေ။ စွေရေ။ ကောက်။ မတည့်မမတ်။ ၂။ တိုက်ရိုက် မဟုတ်။ စောင်းခပ်မြောင်းခပ်၍ ပြောဆိုရေ
    တိမ်းသည်။ ယိမ်းသည်။ နွဲသည့်။ စွေသည်။ မဖြောင့်မတန်း။ မတည့်မမတ်။ ၂။ တိုက်ရိုက် မဟုတ်။ စောင်းမြောင်း၍ ပြောဆိုသည်
    circuitously-indirectly
    ကြိယာ

    စောင်၃

    [sàʊɴ၃]
    လိုရေအခါ ကူညီ ဆောင်ရွက်ရန် နံဖီး အပါး၌ အဆင်သင့် လုပ်ထားရေ
    လိုသောအခါ ကူညီ ဆောင်ရွက်ရန် အနီး အပါး၌ အဆင်သင့် လုပ်ထားသည်
    ready
    ကြိယာ

    စောင်း၃

    [sáʊɴ၃]
    နံချင်းပြိုင်ဖက် အရပ်။ ၂၊ အလျားလိုက် နံချင်းပြိုင်သား
    နံဘေးဘက် အရပ်။ ၂၊ အလျားလိုက် နံဘေးသား
    none
    နာမ်

    စောင်၄

    [sàʊɴ၄]
    တီးခတ်သော(ရခိုင်) စည်တူရိယာ၏ ဝဲဘက် မျက်နှာ(တီးခတ်) အော်သံ။ (ညာဘက် မျက်နှာ ဗြိန်း၊ ဝဲဘက် မျက်နှာ စောင်။ ဗြိန်း-စောင်
    တီးခတ်သော(ရခိုင်) စည်တူရိယာ၏ ဝဲဘက် မျက်နှာ(တီးခတ်) မြည်သံ။ (ညာဘက် မျက်နှာ ဗြိန်း၊ ဝဲဘက် မျက်နှာ စောင်။ ဗြိန်း-စောင်
    sound of drum
    နာမ်

    စောင်၅

    [sàʊɴ၅]
    တဖက်နန့် တဖက် ရန်ပြုဖို့ ကြိုတင် စီစိုင် ပြုလုပ်ရေ
    တစ်ဘက်နှင့် တစ်ဘက် ရန်ပြုရန် ကြိုတင် စီစဉ် ပြုလုပ်သည်
    preparedness
    ကြိယာ