Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,461–1,480 of 1,587 words

    စ

    စော်တလီ

    [sɔ̀tlí]
    အခွင့်အရီးကို မျှော်စပ်ဗျာယ် တယောက်ယောက်၏ လိုလားမှုကို ဖြည့်စွမ်းသောအနိန်နန့်
    အခွင့်အရေးကို မျှော်ကိုးလျက် တစ်စုံတစ်ဦး၏ လိုလားမှုကို ဖြည့်စွမ်းသော အားဖြင့်
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    စော်တလီအစို့

    [sɔ̀tlíʔso̰]
    ဝေါယာဉ်၊ ထမ်းစင်ရို့ကို ထမ်းဆောင်ရရေ အသင်းအဖွဲ့။ အစု
    ဝေါယာဉ်၊ ထမ်းစင်တို့ကို ထမ်းဆောင်ရသော အသင်းအဖွဲ့။ အစု
    group
    နာမ်

    စော်ရကာမော်ရကာ

    [sɔ̀ɹkàmɔ̀ɹkà]
    လူတိကိုအမှု မထားပဲ ကိုယ့်ထင်ရာ ပြုရေ။ ၂၊ ပလွှား ပြောဆိုရေ။ ၃၊ ကိုယ့် ဂုဏ် ပကာသနကို ဖော်ထုတ် ပြောဆိုရေ
    သူတစ်ပါးကို အမှု မထားပဲ မိမိထင်ရာ ပြုသည်။ ၂၊ ပလွှား ပြောဆိုသည်။ ၃၊ မိမိ၏ ဂုဏ် ပကာသနကို ထုတ်ဖော် ပြောဆိုသည်
    brag
    ကြိယာ

    စော်လက်

    [sɔ̀lɛʔ]
    တံပက်လူအား ရိုင်းစိုင်းစွာ ကျူးလွန် ပြောဆို ပြုမူသည်
    တစ်ဘက်သားအား ရိုင်းစိုင်းစွာ ကျူးလွန် ပြောဆို ပြုမူသည်
    violate
    ကြိယာဝိသေသန

    စော်လတ်

    [sɔ̀laʔ]
    မျိုးက်ခြောက်ခြောက်သော အသံဖြင့် ကြောက်စီရေ။ ရွံ့စီရေ။ လန့်စီရေ။ လှန့်သည်
    ခြိမ်းခြောက်သော အသံဖြင့် ကြောက်စေသည်။ ရွံ့စေသည်။ လန့်စေသည်။ လှန့်သည်
    frighten
    ကြိယာ

    စဲ

    [sɛ]
    တန့်ရေ။ နားရေ။ တန့်ရေ။ ဖြစ်ခြင်း၊ ပြုခြင်း စရေ တရပ်ရပ် အဆုံးသို့ ရောက်ရေ။ (အလုပ်စဲ၊ ရပ်စဲ၊ မိုဇ်းစဲ၊ ပြတ်စဲ အစဟိစွာ)
    တန့်သည်။ နားသည်။ ရပ်သည်။ ဖြစ်ခြင်း၊ ပြုခြင်း စသည့် တစ်ရပ်ရပ် အဆုံးသို့ ရောက်သည်။ (အလုပ်စဲ၊ ရပ်စဲ၊ မိုဇ်းစဲ၊ ပြတ်စဲ စသည်)
    break
    ကြိယာ

    စဲ၂

    [sɛ၂]
    မြစ် ချောင်း အစဟိစွာရို့မာ တနီရာ တည်းမာ ရစ်လည် နိန်ရေ ရေစု။ ဝဲ
    မြစ် ချောင်း စသည်တို့တွင် တစ်နေရာ တည်းတွင် ရစ်လည် နေသော ရေစု။ ဝဲ
    whirlpool
    နာမ်

    စဲခေါင်

    [sɛkʰèàɪ̀ɴ]
    မြစ်ရီ ကျရေအခါ နစ်၍ ကျန်ခရေ သဲသောင်။ စည်းခုံ
    မြစ်ရေ ကျသောအခါ နစ်၍ ကျန်ခဲ့သည့် သဲသောင်။ စည်းခုံ
    sand bank
    နာမ်

    စဲတန်း

    [sɛtáɴ]
    ရေစပ်၊ ရေလယ်စရေ အရပ်မာ သွယ်တန်း တွိရရေ သဲပြင်ရှည်
    ရေစပ်၊ ရေလယ်စသည့် အရပ်တွင် သွယ်တန်း တွေ့ရသော သဲသောင်ပြင်
    sand bank
    နာမ်

    စဲဖေါက်

    [sɛpʰaʊʔ]
    အသီးမာ အစိများ ပါရေ နှပျိုး တမျိုး၏ အမည်
    အသီးတွင် အစေ့များ ပါသော ငှက်ပျော တစ်မျိုး၏ အမည်
    banana
    နာမ်

    စွ

    [sw]
    ပိုလွန်သော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြသော စကားလုံး
    ပိုလွန်သော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြသော စကားလုံး
    more
    ပစ္စည်း

    စွံ

    [swံ]
    ကုန်ဝန် ရောင်း၍ သွက်ရေ။ ဝယ်ရန် လူများ ရောက်ဟိသည်
    ကုန်ပစ္စည်း ရောင်း၍ သွက်သည်။ ဝယ်ရန် လူများ ရောက်ရှိသည်
    good sale
    ကြိယာ

    စွက်

    [swɛʔ]
    တပေါင်းတည်း ရောထည့်ရေ။ ထပ်၍ ဖြည့်သွင်းရေ။ ၂၊ (လူတိက မလိုလားပဲနန့် သူတိ ကိစ္စမာ) ဝင်ရောက် ထုတ်ဖေါ် သိစီရေ
    တစ်ပေါင်းတည်း ရောထည့်သည်။ ထပ်၍ ဖြည့်သွင်းသည်။ ၂၊ (သူတစ်ပါးက မလိုလားပဲနှင့် သူများ ကိစ္စတွင်) ဝင်ရောက် ထုတ်ဖေါ် သိစေသည်
    add
    ကြိယာ

    စွက်စွက်

    [swɛʔswɛʔ]
    (လောင်းကို အယင့်ယင် စွက်စွက်) လောင်းာ်ခတ် သွားဗျာယ်
    (လှေကို လျင်မြန်စွာ စွက်စွက်) လှော်ခတ် သွားလျက်
    row
    ကြိယာဝိသေသန

    စွင့်

    [swɪ̰ɴ]
    အလွန် မြင့်မားရေ။ တည့်ဖြောင့်ရေ။ ၂၊ (တစုံ တခုသော အသံကို နားဖြင့် စွင့်ဗျာယ်) အာရုံ၌ သက်ဝင်ရေ။ စိတ်ကို စူးစိုက်ရေ။ စိတ်ဝင် စားရေ။ လျောက်ပတ် သင့်မြတ်သည်
    အလွန် မြင့်မားသည်။ တည့်ဖြောင့်သည်။ ၂၊ (တစ်စုံ တစ်ခုသော အသံကို နားဖြင့် စွင့်လျက်) အာရုံ၌ သက်ဝင်သည်။ စိတ်ကို စူးစိုက်သည်။ စိတ်ဝင် စားသည်။ လျောက်ပတ် သင့်မြတ်သည်
    concentrate
    ကြိယာ

    စွင့်စွင့်

    [swɪ̰ɴswɪ̰ɴ]
    အလွန် မြင့်မားသော။ တည့်မတ်သော
    အလွန် မြင့်မားသော။ တည့်မတ်သော
    steep
    နာမဝိသေသန

    စွင်းစွင်း

    [swɪ́ɴswɪ́ɴ]
    တစုံ တခုကို ဦးတည်ပြီးကေ အရီးတကြီး သုတ်ပြာသုတ်နင်း ပြေးသွား ပိုင် လျှောက်သည်
    တစ်စုံ တစ်ခုကို ဦးတည်၍ အရေးတကြီး သုတ်ခြေတင် ပြေးသွား သကဲ့သို့ လျှောက်သည်
    rush
    ကြိယာဝိသေသန

    စွင့်စွင့်ငွားငွား

    [swɪ̰ɴswɪ̰ɴŋWàŋWà]
    အသျှူတရာမြင့်မားစွာ
    အလွန်မြင့်မားစွာ
    steeply
    ကြိယာဝိသေသန

    စွတ်

    [swaʔ]
    ရေတနည်း အရည် တခုခုနန့် စွတ်စိုသော
    ရေသို့မဟုတ် တစ်ခုခုသော အရည်ဖြင့် စွတ်စိုသော
    wet
    နာမဝိသေသန

    စွတ်၂

    [swaʔ၂]
    သစ်သားကို သုံးဒေါင့် ကကွချေ ပြုလုပ်ထားရေ အရာ။ ၂၊ တစုံ တခု တင်ဆောင်ပနာ ဆွဲငင် သယ်ယူသော အရာ။ (အများအနိန်နန့် ဘုရား ဆင်တုရုပ်ကို သယ်ယူရာမာ စွတ်ကို သုံးရေ)
    သစ်သားကို သုံးထောင့် ခပ်ကော့ကော့ ပြုလုပ်ထားသော အရာ။ ၂၊ တစ်စုံ တစ်ခု တင်ဆောင်၍ ဆွဲငင် သယ်ယူသော အရာ။ (များသော အားဖြင့် ဘုရား ဆင်တုရုပ်ကို သယ်ယူရာ၌ စွတ်ကို သုံးသည်)
    a kind of tool
    နာမ်