Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 181–200 of 913 words

    ဆ

    ဆတ်ကျာသည်

    [sʰaʔt͡ɕàθɛ̀]
    မင်းဖီး မင်းဒဏ် အပြစ်သင့် ရောက်သူ တိကို ဆတ်ကျာသတ် ရိုက်ခတ်သော သူ
    မင်းဘေး မင်းဒဏ် အပြစ်သင့် ရောက်သူ များကို ကြိမ်ဒဏ် ရိုက်ခတ်သော သူ
    flogging punishment
    နာမ်

    ဆတ်ကျာသတ်

    [sʰaʔt͡ɕàθaʔ]
    အဝါနှင့် အမည်း အစင်းစင်း အရီး အကြောင်း ပါရေ (ကျား)
    အဝါနှင့် အမည်း အစင်းစင်း အရေး အကြောင်း ပါသော (ကျား)
    tiger
    နာမဝိသေသန

    ဆတ်ကျာသတ်၂

    [sʰaʔt͡ɕàθaʔ၂]
    ယင်းပိုင် အရီး အကြောင်း ပါရေ (ကျား)
    ယင်းကဲ့သို့ အရေး အကြောင်း ပါသော (ကျား)
    tiger
    နာမ်

    ဆတ်ကျာအစို့

    [sʰaʔt͡ɕàʔso̰]
    ၁၊ မင်းဖီး၊ မင်းဒဏ် အပြစ်သင့် ရောက်သူ တိကို ဆတ်ကျာသတ် ရိုက်ခတ်သော မင်းမှုထမ်း အဖွဲ့။ ၂၊ ကြိမ်ထိုး၊ ကြိမ်ခုတ် အစု
    ၁၊ မင်းဘေး၊ မင်းဒဏ် အပြစ်သင့် ရောက်သူ များကို ကြိမ်ဒဏ် ရိုက်ခတ်သော မင်းမှုထမ်း အဖွဲ့။ ၂၊ ကြိမ်ထိုး၊ ကြိမ်ခုတ် အစု
    flogging punishment
    နာမ်

    ဆတ်ခတ်

    [sʰaʔkʰaʔ]
    ၁၊ ပီရွက်၊ ထန်းရွက်။ မြီစီး။ ချိပ်။ စက္ကူ။ သစ်သား။ ဒင်္ဂါးပြား ငွီဒင်္ဂါး အစဟိစွာရို့မာ ခတ်နှိပ်၍ ဖြစ်ပေါ် လာရေ အစိုးရ အမိန့်။ ၂၊ အစိုးရ အာဏာပါရေ အမှတ်အသား။ ၃၊ တံဆိပ်၏ အမှတ်အသား။ ဆတ်ခတ်မေါ်ကွန်း၊ ရဲစွမ်းတသွေ၊ သျှမ်းတိုင်းဗားကို၊ ကမ်းလတ်တေလေ (ထင်မရာ)
    ၁၊ ပေရွက်၊ ထန်းရွက်။ မြေစေး။ ချိပ်။ စက္ကူ။ သစ်သား။ ရွှေဒင်္ဂါး ငွေဒင်္ဂါး စသည်တို့တွင် ခတ်နှိပ်၍ ဖြစ်ပေါ် လာသော အစိုးရ အမိန့်။ ၂၊ အစိုးရ အာဏာပါသည့် အမှတ်အသား။ ၃၊ တံဆိပ်၏ အမှတ်အသား။ ဆတ်ခတ်မေါ်ကွန်း၊ ရဲစွမ်းတသွေ၊ သျှမ်းတိုင်းဆီကို၊ ကမ်းလတ်တေလေ (ထင်မရာ)
    none
    နာမ်

    ဆတ်ခု

    [sʰaʔkʰoʊ]
    တစုံ တခုသော အကြောင်း ကြောင့် အခဲမကျီ ဖြစ်တေ
    တစ်စုံ တစ်ခုသော အကြောင်း ကြောင့် မကျေမနပ် ဖြစ်သည်
    resent
    ကြိယာ

    ဆတ်ဂြို

    [sʰaʔdʑÒ]
    အသီး ခရှရှည် မှည့်လျှင် အစိမ်းရောင် ဟိရေ နပျိုးသီး တမျိုး
    အသီး ခပ်ရှည်ရှည် မှည့်လျှင် အစိမ်းရောင် ရှိသော ငှက်ပျောသီး တစ်မျိုး
    banana
    နာမ်

    ဆတ်ဂြိုနု

    [sʰaʔdʑÒnoʊ]
    ဆတ် သတ္တဝါ၏ ပေါက်ခါစ ဥချို
    ဆတ် သတ္တဝါ၏ ပေါက်ခါစ ဥချို
    horn of a young sambar
    နာမ်

    ဆတ်ဆတ်

    [sʰaʔsʰaʔ]
    အသီအချာ။ စင်စစ်။ ဧကန်။ အမှန်မသွေ မုချ။ အကို အကျွန်ရို့ အိမ်သို့ ဆတ်ဆတ် လာလတ်ပါ နန်း။ မုချဆတ်ဆတ်၊ မြင်တုံလတ်ဘိ၊ တပ်အပ်သိက (ရခိုင်ကာ)
    အသေအချာ။ စင်စစ်။ ဧကန်။ အမှန်မသွေ မုချ။ အကို အကျွန်ရို့ အိမ်ကို ဆတ်ဆတ် လာလတ်ပါ နန်း။ မုချဆတ်ဆတ်၊ မြင်တုံလတ်ဘိ၊ တပ်အပ်သိက (ရခိုင်ကာ)
    certainly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆတ်ဆတ်၂

    [sʰaʔsʰaʔ၂]
    ၁၊ သွက်သွက် လက်လက်ဖြတ်ဖြတ် လတ်လတ်။ အေသူသျှေ လားရေ လားရေ ကကောင်း ဆတ်ဆတ်ကာ။ ၂၊ လုံးလုံး။ လုံးဝ။ (ကျိုးပြတ်ရေ။) အေကုက္ကိုလ်ကိုင်း ဆတ်ဆတ် အကျိုး လွယ်ရေ။ ၃၊ မပြတ်မလပ်၊ ဆက်ကာ ဆက်ကာ (တုန်လှုပ်သည်)။ နှုတ်ခမ်း ဆတ်ဆတ်၊ တုန်လှုပ်လတ်၍၊ ကျမ်းမြတ်ပါရာ၊ ဟောခြင်း
    ၁၊ သွက်သွက် လက်လက် ဖျတ်ဖျတ် လတ်လတ်။ အေသူသျှေ သွားရေ လားရေ ကောင်းကောင်း ဆတ်ဆတ်ကာ။ ၂၊ လုံးလုံး။ လုံးဝ။ (ကျိုးပြတ်သည်။) အေကုက္ကိုလ်ကိုင်း ဆတ်ဆတ် အကျိုး လွယ်ရေ။ ၃၊ မပြတ်မလပ်၊ ဆက်ကာ ဆက်ကာ (တုန်လှုပ်သည်)။ နှုတ်ခမ်း ဆတ်ဆတ်၊ တုန်လှုပ်လတ်၍၊ ကျမ်းမြတ်ပါရာ၊ ဟောခြင်း
    deny
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆတ်ဆတ်ရဲရဲ

    [sʰaʔsʰaʔɹɛɹɛ]
    မဟုတ်မခံ။ ရဲရဲ တင်းတင်း
    မဟုတ်မခံ။ ရဲရဲ တင်းတင်း
    brave
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆတ်ဆတ်ရဲရဲ၂

    [sʰaʔsʰaʔɹɛɹɛ၂]
    မဟုတ်မခံ ပြန်လှန် ပြောဆို တတ်သူ။ ရဲရဲ တင်းတင်း ပြောဆို ပြုမှု တတ်သူ
    မဟုတ်မခံ ပြန်လှန် ပြောဆို တတ်သူ။ ရဲရဲ တင်းတင်း ပြောဆို ပြုမှု တတ်သူ
    narrate
    နာမ်

    ဆတ်ဆတ်လတ်လတ်

    [sʰaʔsʰaʔlaʔlaʔ]
    ၁၊ လတ်ဆတ်သော။ မပုပ်မသိုး မညှိုးနွမ်းသော။ သစ်လွင် ကောင်းမွန်ဆဲ ဟိရေ။ ၂၊ အခိုးအနံ့ အစဟိစွာ ကင်းစင်သော
    ၁၊ လတ်ဆတ်သော။ မပုပ်မသိုး မညှိုးနွမ်းသော။ သစ်လွင် ကောင်းမွန်ဆဲ ရှိသော။ ၂၊ အခိုးအနံ့ စသည် ကင်းစင်သော
    fresh
    နာမဝိသေသန

    ဆတ်တငင့်ငင့်

    [sʰaʔtŋɪ̀ɴ့ŋɪ̀ɴ့]
    ဟိုမရောက် သည်မရောက်။ အသာ ဆန္ဒ မပြည့်မဝ။ အခဲမကျီ
    ဟိုမရောက် သည်မရောက်။ အသာ ဆန္ဒ မပြည့်မဝ။ မကျေမနပ်
    disaffection
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆတ်တံဆိပ်

    [sʰaʔtံsʰìaʔ]
    အစိုးရ အာဏာပါရေ အမှတ်အသား။ တံဆိပ်၏ အမှတ် အသား
    အစိုးရ အာဏာပါသည့် အမှတ်အသား။ တံဆိပ်၏ အမှတ် အသား
    stamp
    နာမ်

    ဆတ်တံဆိပ်၂

    [sʰaʔtံsʰìaʔ၂]
    ၁၊ အသိအမှတ် ပြုရေ။ ၂၊ ဘိသိက် သွန်းရေ။ စုံဖက်ရေ။ လင်မယား အဖြစ် နစပ်ရေ။ ၃၊ တိုင်းပြည် အုပ်ချုပ်ပနာ မင်း စည်းစိမ်ကို ခံစားရေ။ နန်းမာဟိထ၊ သမီးလှနှင့်၊ ရာဇဘိသိက်၊ ဆတ်တံဆိပ်ဖြင့်၊ ဖြူရိပ်ဆောင်းကာ (ရခိုင်ကာ)
    ၁၊ အသိအမှတ် ပြုသည်။ ၂၊ ဘိသိက် သွန်းသည်။ ထိမ်းမြားသည်။ လင်မယား အဖြစ် ပေးစားသည်။ ၃၊ တိုင်းပြည် အုပ်ချုပ်၍ မင်း စည်းစိမ်ကို ခံစားသည်။ နန်းတွင်ဟိထ၊ သမီးလှနှင့်၊ ရာဇဘိသိက်၊ ဆတ်တံဆိပ်ဖြင့်၊ ဖြူရိပ်ဆောင်းကာ (ရခိုင်ကာ)
    stamp
    ကြိယာ

    ဆတ်တီဆတ်တောက်

    [sʰaʔtísʰaʔtɔ́ɛʔ]
    ရပ်ကာရပ်ကာ၊ တုံ့ကာတုံ့ကာ၊ (ဆတ်တီ ဆတ်တောက် ဗြီးရေ။ အပြီးပြိုင်စွာမာ ဆတ်တီ ဆတ်တောက် ပြီးလို့မရ
    ရပ်ကာရပ်ကာ၊ တုံ့ကာတုံ့ကာ၊ (ဆတ်တီ ဆတ်တောက် ပြေးသည်။ အပြီးပြိုင်စွာမှာ ဆတ်တီ ဆတ်တောက် ပြီးလို့မရ
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆတ်ယား

    [sʰaʔjá]
    ၁၊ မငြိမ်မသက်။ ရပ်တည်မှု မဟိဘဲ။ ၂၊ တကောက်ကောက် လားလာ လှည့်ပတ်ဗျာယ်
    ၁၊ မငြိမ်မသက်။ ရပ်တည်မှု မရှိပဲ။ ၂၊ တကောက်ကောက် သွားလာ လှည့်ပတ်လျက်
    disquiet
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆတ်ယားဆတ်ယား

    [sʰaʔjásʰaʔjá]
    ၁၊ လှုပ်လှုပ် ယှားယှားး။ ၂၊ အခြီ အနေမဲ့။ မှန်းခြေချက် မဟိဘဲ။ ၃၊ အလုပ်မဲ့ အကြံမဲ့ ရောက်တတ် ရာရာ။ ဇာလဲဝေ မလုပ်မကြံပဲ ဆတ်ယား ဆတ်ယား လားနီလို့ ဖြစ်ဖို့လား
    ၁၊ လှုပ်လှုပ် ရှားရှား။ ၂၊ အခြေ အနေမဲ့။ မှန်းခြေချက် မရှိပဲ။ ၃၊ အလုပ်မဲ့ အကြံမဲ့ ရောက်တတ် ရာရာ။ ဇာလဲဝေ မလုပ်မကြံပဲ ဆတ်ယား ဆတ်ယား လားနီလို့ ဖြစ်ဖို့လား
    rambling or random talk
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆတ်ယားသတ်

    [sʰaʔjáθaʔ]
    စိတ် မတည်မငြိမ် လွင့်ပါးဗျာယ်။ ရပ်တည်ရာ မဟိဘဲ လှည့်လည် ကျက်စား လားလာရေအနိန်နန့်
    စိတ် မတည်မငြိမ် လွင့်ပါးလျက်။ ရပ်တည်ရာ မရှိပဲ လှည့်လည် ကျက်စား သွားလာသော အားဖြင့်
    disquiet
    ကြိယာဝိသေသန