Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 461–480 of 913 words

    ဆ

    ဆိမ့်၂

    [sʰèɪɴ့၂]
    ပဲမျိုး၊ နို့ဆီ၊ နို့ဓမ်းမျိုး အရသာ ဟိရေ
    ပဲမျိုး၊ နို့ဆီ၊ နို့ဓမ်းမျိုး အရသာ ရှိသော
    rich taste
    နာမဝိသေသန

    ဆို

    [sʰÒ]
    ၁၊ ဖော်ထုတ် ပြောရေ။ သိစီရေ။ ၂၊ ကဲ့၏ ရှုတ်ချရေ။ တစုံ တခု ဆောင်ရွက်မှု အပေါ် မကျီနပ် ကြောင်း ပြောရေ။ ရေရွတ် ပြောဆိုရေ။ ၃၊ ပြောရေ။ ၄၊ မာခေါ်ရေ။ အခေါ်အဝေါ် ဟိရေ။ ၅၊ မြွက်ရေ။ သိရေ။ ရွတ်သည်
    ၁၊ ထုတ်ဖော် ပြောသည်။ သိစေသည်။ ၂၊ ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချသည်။ တစ်စုံ တစ်ခု ဆောင်ရွက်မှု အပေါ် မကျေနပ် ကြောင်း ပြောသည်။ ရေရွတ် ပြောဆိုသည်။ ၃၊ ပြောသည်။ ၄၊ တွင်ခေါ်သည်။ အခေါ်အဝေါ် ရှိသည်။ ၅၊ မြွက်သည်။ သိသည်။ ရွတ်သည်
    talk-know
    ကြိယာ

    ဆို့

    [sʰo̰]
    ဆီးရေ။ ဟန့်ရေ။ ပိတ်ရေ။ ကာသည်
    ဆီးသည်။ တားသည်။ ပိတ်သည်။ ကာသည်
    prevent
    နာမ်

    ဆိုး

    [sʰó]
    အဖြူ၊ အရဲ စစွာကို ဆီးရောင် စွဲငြိအောင် လုပ်ရေ
    အဖြူ၊ အနီ စသည်ကို ဆေးရောင် စွဲငြိအောင် လုပ်သည်
    dye
    ကြိယာ

    ဆိုး၂

    [sʰó၂]
    (ကောင်းမွန်ရေ၊ သိမ်မွေ့သည်၊ မြင့်မြတ်သည်ရို့မှ ဆန့်ကျင်ဗျာယ်) မကြိုက်၊ မနှစ်၊ မမြတ်နိုး ဖွယ်ရာ ဖြစ်တေ
    (ကောင်းမွန်သည်၊ သိမ်မွေ့သည်၊ မြင့်မြတ်သည်တို့မှ ဆန့်ကျင်လျက်) မကြိုက်၊ မနှစ်၊ မမြတ်နိုး ဖွယ်ရာ ဖြစ်သည်
    bad
    ကြိယာ

    ဆိုးကောင်းမရွီး

    [sʰókáʊɴmɹwï]
    ချမ်းသာ ဆင်းရဲ မရွီး ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံသူ
    ချမ်းသာ ဆင်းရဲ မရွေး ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံသူ
    for better or for worse
    နာမ်

    ဆိုးကောင်းမရွီး၂

    [sʰókáʊɴmɹwï၂]
    ယင်းပိုင် ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံသည်
    ယင်းသို့ ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံသည်
    for better or for worse
    ကြိယာ

    ဆိုက်

    [sʰaɪʔ]
    အကြီး အချေ၊ အတို အရှည် (ဆိုက်အစဟိစွာ) ပမာဏ။ ယင်းစက္ကူ ဖူးစကတ် ဆိုက်လား၊ ကကားင်း ဆိုက်လား
    အကြီး အငယ်၊ အတို အရှည် (ဆိုက်စသည်) ပမာဏ။ ယင်းစက္ကူ ဖူးစကတ် ဆိုက်လား၊ ကရောင်း ဆိုက်လား
    size
    နာမ်

    ဆိုက်၂

    [sʰaɪʔ၂]
    ၁၊ ဆုံရေ။ ကြုံတွိရေ။ တိုက်ဆိုင်ရေ။ လားဆိုက် လာဆိုက်နန့် ကြုံရေအတွက် မဟာမုနိ ဘုရားကိုလေ့ ဖူးခပါရေ။ ၂၊ ရောက်ရေ။ ကျရောက်ရေ။ အစိုင် သနန့် ဝေသာလီပြည်သို့ ဆိုက်ရောက်တော် မူလီ၏ (ဓါတုဝင်)။ ရောက်ဆဲအခိုက်။ ခရီးရောက် မဆိုက် ရန်ဖြစ် နီကတ်တေ။ ၃၊ ဆက်စပ် ထိတွိသ
    ၁၊ ဆုံသည်။ ကြုံကြိုက်သည်။ တိုက်ဆိုင်သည်။ လားဆိုက် လာဆိုက်နန့် ကြုံရေအတွက် မဟာမုနိ ဘုရားကိုလည်း ဖူးခပါရေ။ ၂၊ ရောက်သည်။ ကျရောက်သည်။ အစဉ် သဖြင့် ဝေသာလီပြည်သို့ ဆိုက်ရောက်တော် မူလေ၏ (ဓါတုဝင်)။ ရောက်ဆဲအခိုက်။ ခရီးရောက် မဆိုက် ရန်ဖြစ် နီကတ်တေ။ ၃၊ ဆက်စပ် ထိတွေ့သ
    match
    ကြိယာ

    ဆိုက်ကပ်

    [sʰaɪʔkaʔ]
    လောင်း၊ သင်္ဘော အစဟိရေ ယာဉ်ရို့ ဆိပ်ခုံမာ လာရောက် ရပ်ထားရေ
    လှေ၊ သင်္ဘော စသော ယာဉ်တို့ ဆိပ်ကမ်းတွင် လာရောက် ရပ်ထားသည်
    berth-dock
    ကြိယာ

    ဆိုက်ရောက်

    [sʰaɪʔɹɔ́ɛʔ]
    ကိုယ့်လိုရာ အရပ်သို့ လာရောက်ပနာ တည်ရာ ပြုသည်
    မိမိလိုရာ အရပ်သို့ လာရောက်၍ တည်ရာ ပြုသည်
    arrive
    ကြိယာ

    ဆိုးကျိုးကောင်းကျိုး

    [sʰót͡ɕókáʊɴt͡ɕó]
    မကောင်းမှုကို ပြုပနာ ရရေ ဆင်းရဲ။ ကောင်းမှုကို ပြုပနာ ရရေ ချမ်းသာ
    မကောင်းမှုကို ပြု၍ ရသော ဆင်းရဲ။ ကောင်းမှုကို ပြု၍ ရသော ချမ်းသာ
    disadvantage
    နာမ်

    ဆိုးကျိုးခံ

    [sʰót͡ɕókʰံ]
    လေးစား ချစ်ခင်မှုကို အကြောင်းပြပြီးကေကေ အနွံအတာ ခံသည်
    လေးစား ချစ်ခင်မှုကို အကြောင်းပြု၍ အနွံအတာ ခံသည်
    tolerate
    ကြိယာ

    ဆိုးကျိုးခံ၂

    [sʰót͡ɕókʰံ၂]
    ယင်းပိုင် အနွံတာ ခံသူ
    ယင်းသို့ အနွံတာ ခံသူ
    tolerate
    နာမ်

    ဆိုခက်ပြောခက်

    [sʰÒkʰɛʔpɹɔ́kʰɛʔ]
    ဆုံးမရ ခက်ရေ။ မလွယ် ဖြစ်တေ။ ငြိုငြင်ဖွယ် ဖြစ်တေ
    ဆုံးမရ ခက်သည်။ မလွယ် ဖြစ်သည်။ ငြိုငြင်ဖွယ် ဖြစ်သည်
    nuisance
    ကြိယာ

    ဆိုးချင်းနွဲ့

    [sʰóɕɪ́ɴnwé]
    ချစ်မှန်း သိပနာ ကိုယ့်အလိုကို ပြည့်စီရေ သူရို့အား စိတ် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စီသည်
    ချစ်မှန်း သိ၍ မိမိအလိုကို ပြည့်စေသော သူတို့အား စိတ် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသည်
    take advantage of fond ness
    ကြိယာ

    ဆိုးငတေ

    [sʰóŋtè]
    ဆိုးညစ် ပေတေသည်
    ဆိုးညစ် ပေတေသည်
    evil
    ကြိယာ

    ဆိုးငတေ၂

    [sʰóŋtè၂]
    ဆိုးညစ် ပေတေသူ
    ဆိုးညစ် ပေတေသူ
    delinquent
    နာမ်

    ဆိုင်

    [sʰàɪɴ]
    ၁၊ အစွမ်း သတ္တိချင်း၊ ဘုန်း တန်ခိုးချင်း၊ ဂုဏ်ချင်း၊ အင်အားချင်း နိူင်းပြိုင်ကတ်တေ။ နှစ်ပါးဆိုင်၍၊ သူနိုင်ငါတင်း၊ အချင်းချင်းလျှင်၊ အငြင်းဖြစ်ပွား၊ ရန်စများလျှက် (ရခိုင်ကာ)။ ၂၊ တွိကြုံရေ။ ကြုံတွိရေ။ မောင်ဖြူနန့် မောင်လှ လမ်းမာ ဟိဆိုင် တိုး(တွိ.) ကတ်
    ၁၊ အစွမ်း သတ္တိချင်း၊ ဘုန်း တန်ခိုးချင်း၊ ဂုဏ်ချင်း၊ အင်အားချင်း ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်။ နှစ်ပါးဆိုင်၍၊ သူနိုင်ငါတင်း၊ အချင်းချင်းလျှင်၊ အငြင်းဖြစ်ပွား၊ ရန်စများလျှက် (ရခိုင်ကာ)။ ၂၊ တွေ့ကြုံသည်။ ကြုံကြိုက်သည်။ မောင်ဖြူနန့် မောင်လှ လမ်းမှာ ရင်ဆိုင် တိုး(တွိ.) ကတ်
    own
    ကြိယာ

    ဆိုင်း

    [sʰáɪɴ]
    ၁၊ ငံ့ရေ။ စောင့်ရေ။ ရပ်တန့်ရေ။ တန့်ရပ်တန့်၍ နီလေ၏ (တောင်)။ ၂၊ ကြီးရေ။ မြင့်မားရေ။ မယူတောင်ကို အဝီးကပင် ဆိုင်းလို့ မြင်ရရေ
    ၁၊ ငံ့သည်။ စောင့်သည်။ ရပ်တန့်သည်။ ဆိုင်းငံ့ ရပ်တန့်၍ နေလေ၏ (တောင်)။ ၂၊ ကြီးသည်။ မြင့်မားသည်။ မယူတောင်ကို အဝီးကပင် ဆိုင်းလို့ မြင်ရရေ
    large
    ကြိယာ