Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 621–640 of 913 words

    ဆ

    ဆီးရည်

    [sʰïɹɛ̀]
    (အရည် ပြုလုပ် ထားရေ) အရည် ဖျော်ထားရေ ဆီး
    (အရည် ပြုလုပ် ထားသော) အရည် ဖျော်ထားသော ဆေး
    liquid medicine
    နာမ်

    ဆီးရွှင်

    [sʰïɹW̯ɪ̀ɴ]
    ကျင်ငယ် တိစွာ
    ကျင်ငယ် များသည်
    diuresis
    ကြိယာ

    ဆီးလက်စွပ်

    [sʰïlɛʔswaʔ]
    တခုတရီသော ဆီးဖြင့် စီရင်ထားရေ အစွမ်း တင်း လက်စွပ်။ (ယင်း လက်စွပ်၏ အစွမ်းသတ္တိမာ လက်ျာဘက်က ဝတ်လျှင် ယောက်ျား၊ ဗယ်ဘက်က ဝတ်လျှင် မမာ့ကို ဖြစ်စီ တတ်ရေ။) ဆရာပီးလတ်၊ ဆီးလက်စွပ်ကို၊ ယူရိုမနီ၊ ညာလက်သန်းမာ၊ ဝတ်ဆင် ထားလိုက်တော (ဓမ္မက)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ဆေးဖြင့် စီရင်ထားသော အစွမ်း သတ္တိရှိသော လက်စွပ်။ (ယင်း လက်စွပ်၏ အစွမ်းသတ္တိမှာ လက်ျာဘက်က ဝတ်လျှင် ယောက်ျား၊ လက်ဝဲဘက်က ဝတ်လျှင် မိန်းမကို ဖြစ်စေ တတ်သည်။) ဆရာပီးလတ်၊ ဆီးလက်စွပ်ကို၊ ယူရိုမနီ၊ ညာလက်သန်းမှာ၊ ဝတ်ဆင် ထားလိုက်တော (ဓမ္မက)
    ring of saturn
    နာမ်

    ဆီလယော်

    [sʰíljɔ̀]
    သင့်တင့် လျောက်ပတ်ရေ။ ညီညွတ် တိုက်ဆိုင်သည်
    သင့်တင့် လျောက်ပတ်သည်။ ညီညွတ် တိုက်ဆိုင်သည်
    decent
    ကြိယာ

    ဆီးလိပ်စွပ်

    [sʰïlìaʔswaʔ]
    ဆီးလိပ် အခိုးအငွီ့မှ အစီးများ ခံမားထဲကို မဝင်ရယောင် ကြီး၊ ငွီ၊ သတ္တု အစဟိစွာအနိန်နန့် (ဆီးလိပ်ကို) စွပ်ပနာ သောက်ဖို့ ပြုလုပ် ထားရေ အရာ
    ဆေးလိပ် အခိုးအငွေ့မှ အစေးများ ခံတွင်းထဲသို့ မဝင်ရအောင် ကြေး၊ ငွေ၊ သတ္တု စသည်ဖြင့် (ဆေးလိပ်ကို) စွပ်၍ သောက်ရန် ပြုလုပ် ထားသော အရာ
    ring of saturn
    နာမ်

    ဆီးလိပ်ဖင်ဆီခံ

    [sʰïlìaʔpʰɪ̀ɴsʰíkʰံ]
    ဆီးလိပ်၏ ပစ ခဲရာဖက်မာ ဖက်တို ဖက်စ၊ ပြောင်းဖူးခွံ၊ ကောက်ရိုး စစွာတိနန့် လိပ်၍ သွင်းထားရေ အရာ
    ဆေးလိပ်၏ ပါးစပ် ခဲရာဘက်တွင် ဖက်တို ဖက်စ၊ ပြောင်းဖူးခွံ၊ ကောက်ရိုး စသည်တို့ဖြင့် လိပ်၍ သွင်းထားသော အရာ
    filter tip
    နာမ်

    ဆီးလိပ်အဆီခံ

    [sʰïlìaʔʔsʰíkʰံ]
    ဆီးလိပ်၏ ပစ ခဲရာဖက်မာ ဖက်တို ဖက်စ၊ ပြောင်းဖူးခွံ၊ ကောက်ရိုး စစွာတိနန့် လိပ်၍ သွင်းထားရေ အရာ
    ဆေးလိပ်၏ ပါးစပ် ခဲရာဘက်တွင် ဖက်တို ဖက်စ၊ ပြောင်းဖူးခွံ၊ ကောက်ရိုး စသည်တို့ဖြင့် လိပ်၍ သွင်းထားသော အရာ
    filter tip
    နာမ်

    ဆီးလိုက်

    [sʰïlaɪʔ]
    ၁၊ အနာနှင့် ဆီး သင့်မြတ်ရေ။ ၂၊ ဆီး၏ အစွမ်းသတ္တိ ထက်မြက်သည်
    ၁၊ အနာနှင့် ဆေး သင့်မြတ်သည်။ ၂၊ ဆေး၏ အစွမ်းသတ္တိ ထက်မြက်သည်
    proper with medicine
    ကြိယာ

    ဆီးလွန်ရောဂါ

    [sʰïlʊ̀ɴɹɔ́ɡà]
    မူလမူလ ဆီးသွား စွာထက် ပိုလွန်၍ လားရေ ရောဂါ
    နဂိုမူလ ဆီးသွား သည်ထက် ပိုလွန်၍ သွားသော ရောဂါ
    diuresis
    နာမ်

    ဆီးဝမ်း

    [sʰïwáɴ]
    ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်
    ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်
    faeces and urine
    နာမ်

    ဆီးဝါး

    [sʰïwàး]
    အနာရောဂါကို ပျောက်စီ တတ်ရေ ဆီး။ ကိုယ်ရောဂါကို၊ သာလီစီချင်၊ ရွှီပြည်သျှင်မာ၊ ဆီးဝါးတင်ရေ (စန္ဒြေားဖွဲ့)
    အနာရောဂါကို ပျောက်စေ တတ်သော ဆေး။ ကိုယ်ရောဂါကို၊ သာလီစီချင်၊ ရွှီပြည်သျှင်မှာ၊ ဆီးဝါးတင်ရေ (စန္ဒြေားဖွဲ့)
    medicine
    နာမ်

    ဆီသင်း

    [sʰíθɪ́ɴ]
    ဆီဖြင့် ကျော်လောင်းာ်သော (ဆီ၏) အနံ့
    ဆီဖြင့် ကြော်လှော်သော (ဆီ၏) အနံ့
    fried oil smell
    နာမ်

    ဆီသင်း၂

    [sʰíθɪ́ɴ၂]
    သားငါး အစဟိစွာရို့ကို ဆီဖြင့် ကျော်လောင်းာ်သည်
    သားငါး စသည်တို့ကို ဆီဖြင့် ကြော်လှော်သည်
    fried with oil
    ကြိယာ

    ဆီသင်း၃

    [sʰíθɪ́ɴ၃]
    ဆီဖြင့် ကျော်လောင်းာ်သော (ဆီ၏) အနံ့ နံစော်သည်
    ဆီဖြင့် ကြော်လှော်သော (ဆီ၏) အနံ့ နံစော်သည်
    stink-have a foul smell
    ကြိယာ

    ဆီသည်ငှက်

    [sʰíθɛ̀ŋ̊ɛʔ]
    ညည့်အခါမှ မြည်တတ်ရေ ငှက်ဆိုး တမျိုး
    ညည့်အခါတွင် မြည်တတ်သော ငှက်ဆိုး တစ်မျိုး
    night raven-fishing owl
    နာမ်

    ဆီသတ်

    [sʰíθaʔ]
    ၁၊ ဗားကို မီးဖြင့် ကျက်အောင် ချက်ထားရေ။ ၂၊ ဗားကို ကျက်အောင် ချက်ရားကေ ဆား၊ ငရုတ်၊ ကြက်သွန် အစဟိစွာရို့ကို ထည့်ရေ။ (ယင်းပြီးမှ သား၊ ငါး အစဟိစွာရို့ကို တပေါင်းတည်း ချက်ရေ။) ထောင်းထားရေ ငရုတ်ကို မသိုးအောင် ဆီသတ် ထားရေ
    ၁၊ ဆီကို မီးဖြင့် ကျက်အောင် ချက်ထားသည်။ ၂၊ ဆီကို ကျက်အောင် ချက်ပြီးလျှင် ဆား၊ ငရုတ်၊ ကြက်သွန် စသည်တို့ကို ထည့်သည်။ (ယင်းပြီးမှ သား၊ ငါး စသည်တို့ကို တပေါင်းတည်း ချက်သည်။) ထောင်းထားသော ငရုတ်ကို မသိုးအောင် ဆီသတ် ထားသည်
    add onions and garlic to geated oil
    ကြိယာ

    ဆီသတ်ဆီကျော်

    [sʰíθaʔsʰít͡ɕɔ̀]
    ၁၊ ဗားကို မီးဖြင့် ကျက်အောင် ချက်ထားရေ။ ၂၊ ဗားကို ကျက်အောင် ချက်ရားကေ ဆား၊ ငရုတ်၊ ကြက်သွန် အစဟိစွာရို့ကို ထည့်ရေ။ (ယင်းပြီးမှ သား၊ ငါး အစဟိစွာရို့ကို တပေါင်းတည်း ချက်ရေ။) ထောင်းထားရေ ငရုတ်ကို မသိုးအောင် ဆီသတ် ထားရေ။ ၃၊ ဆီဖြင့် ကျော်လောင်းာ် ထားရေကို ခြုံ၍
    ၁၊ ဆီကို မီးဖြင့် ကျက်အောင် ချက်ထားသည်။ ၂၊ ဆီကို ကျက်အောင် ချက်ပြီးလျှင် ဆား၊ ငရုတ်၊ ကြက်သွန် စသည်တို့ကို ထည့်သည်။ (ယင်းပြီးမှ သား၊ ငါး စသည်တို့ကို တပေါင်းတည်း ချက်သည်။) ထောင်းထားသော ငရုတ်ကို မသိုးအောင် ဆီသတ် ထားသည်။ ၃၊ ဆီဖြင့် ကြော်လှော် ထားသည်ကို ခြုံ၍
    add onions and garlic to geated oil
    ကြိယာ

    ဆီးသမား

    [sʰïθmá]
    အနာ ရောဂါရို့ကို ကုသပီးရေ သူ။ ဆီသမပေါင်တံရှည်၊ ကောင်းရှည်ချောင်းမာ၊ ကျော်ကြားရေ၊ ရောက်ကေရောက်ချင်း၊ ဖရဲသီးကို၊ လုံးပြတ်သွင်း (ဆိုရိုး)
    အနာ ရောဂါတို့ကို ကုသပေးသော သူ။ ဆီသမပေါင်တံရှည်၊ ကောင်းရှည်ချောင်းမှာ၊ ကျော်ကြားရေ၊ ရောက်ကေရောက်ချင်း၊ ဖရဲသီးကို၊ လုံးပြတ်သွင်း (ဆိုရိုး)
    doctor
    နာမ်

    ဆီးသား

    [sʰïθá]
    အခြီခံအဖြစ် ဖော်စပ် ထားရေ ဆီး။ ၂၊ ဆီးရွက် အကြော၊ အရိုးရို့ကို ထုတ်ထားရေ ဆီးရွက်ကြီး၏ အသား
    အခြေခံအဖြစ် ဖော်စပ် ထားသော ဆေး။ ၂၊ ဆေးရွက် အကြော၊ အရိုးတို့ကို ထုတ်ထားသော ဆေးရွက်ကြီး၏ အသား
    tobacco leaf
    နာမ်

    ဆီးသားလိပ်

    [sʰïθálìaʔ]
    ပေါ့သော ဆီးရွက်နှင့် (အရောမပါရာနန့်) ဆီးသား သတ်သတ်ကို လိပ်ထားရေ ဆီးလိပ်
    ပေါ့သော ဆေးရွက်နှင့် (အရောမပါပဲ) ဆေးသား သက်သက်ကို လိပ်ထားသော ဆေးလိပ်
    secret
    နာမ်