Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 61–80 of 913 words

    ဆ

    ဆင့်ခေါ်

    [sʰɪ̀ɴ့kʰɔ̀]
    လာရောက် လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် (အမိန့် အာဏာဖြင့်) ခေါ်ယူရေ။ ရပ်ကွက် စာကိုင်ရို့နန့် တကွ လယ်သမား ရို့အား ဆင့်ခေါ်တော် မူပြီးကေ (ဓညသစ်)
    လာရောက် လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် (အမိန့် အာဏာဖြင့်) ခေါ်ယူသည်။ ရပ်ကွက် စာကိုင်တို့နှင့် တကွ လယ်သမား တို့အား ဆင့်ခေါ်တော် မူပြီးလျှင် (ဓညသစ်)
    summon
    ကြိယာ

    ဆင်ချဆိပ်

    [sʰɪ̀ɴɕsʰìaʔ]
    ၁၊ ဆင်များ ရီသောက်၊ ရီချိုးရန် ချသော ဆိပ်။ (ဟိးရက္ခိုင် ဘုရင်များ လက်ထက် ဆင်တိကို ရေချ ရီချိုးရန် ချသော ဆိပ်သည် မြောက်ဦးမြို့မာ ‘ဆင်ချဆိပ်’ ဆိုပနာ ဂုအထိ အမည် မာဗျာယ် ဟိနီသိမ့်၏။) ၂၊ ယင်းဆင်တိကို ရေဆိပ်သို့ ချသောသူ
    ၁၊ ဆင်များ ရေသောက်၊ ရေချိုးရန် ချသော ဆိပ်။ (ရှေးရခိုင် ဘုရင်များ လက်ထက် ဆင်များကို ရေချ ရေချိုးရန် ချသော ဆိပ်သည် မြောက်ဦးမြို့တွင် ‘ဆင်ချဆိပ်’ ဟူ၍ ယခုအထိ အမည် တွင်လျက် ရှိနေသေး၏။) ၂၊ ယင်းဆင်များကို ရေဆိပ်သို့ ချသောသူ
    elephant habour
    နာမ်

    ဆင်ချီတုံး

    [sʰɪ̀ɴɕítóʊɴ]
    အပြာရောင် ဟိရေ ငါးရံ တမျိုး
    အပြာရောင် ရှိသော ငါးရံ တစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ဆင်ချီတုံးနွယ်

    [sʰɪ̀ɴɕítóʊɴnwɛ̀]
    အတုံးကြီး ဥသည့် နွယ်ပင် တမျိုး
    အတုံးကြီး ဥသည့် နွယ်ပင် တစ်မျိုး
    moonseed vine
    နာမ်

    ဆင်ချီးတုံးသပုန်

    [sʰɪ̀ɴɕïtóʊɴθpòʊɴ]
    အဝတ် လျှော်ဖတ်သော ဆင်ပြာကြမ်း (ဘောလုံးပိုင် လုံးဝိုင်းသော) အတုံး တမျိုး
    အဝတ် လျှော်ဖတ်သော ဆင်ပြာကြမ်း (ဘောလုံးကဲ့သို့ လုံးဝိုင်းသော) အတုံး တစ်မျိုး
    soap
    နာမ်

    ဆင်ခြင်

    [sʰɪ̀ɴkʰɹɪ̀ɴ]
    ၁၊ သုံးသပ်ရေ။ စိုင်းစားရေ။ ၂၊ ထောက်ဆရေ။ ၃၊ နှလုံးသွင်းရေ။ သတိပြုသည်
    ၁၊ သုံးသပ်သည်။ စဉ်းစားသည်။ ၂၊ ထောက်ဆသည်။ ၃၊ နှလုံးသွင်းသည်။ သတိပြုသည်
    betake
    ကြိယာ

    ဆင်ခြင်မှုတရား

    [sʰɪ̀ɴkʰɹɪ̀ɴm̥oʊtɹá]
    မားရေ မှန်စွာကို အသီးစိတ် လိလာပြီးကေ သိဟိရယားမှ ဆုံးဖြတ်ခြင်း
    မှားသည် မှန်သည်ကို အသေးစိတ် လေ့လာ၍ သိရှိရပြီးမှ ဆုံးဖြတ်ခြင်း
    decide
    နာမ်

    ဆင်ခြီ

    [sʰɪ̀ɴkʰɹì]
    ၁၊ ကိုယ်ရို့၏ ဖြစ်ပျက်ပုံ အကြောင်း အရာ။ သားဖလေးယောက်၊ တယောက် တလှည့်၊ လွမ်းခြမ်းစီကေ၊ ဆင်ခြီဖွဲ့လို့ (ပန်း)။ ၂၊ တရားလို တရားခံရို့ အမှု၏ ဖြစ်ပျက်ပုံကို တင်ပြသော အကြောင်း အရာ။ ၃၊ ကိုယ့် ရို့၏ စကားကို ခိုင်မြဲအောင် ဖြစ်ပျက်ပုံ အကြောင်းအရာ တိကို ပြောဆို တင
    ၁၊ မိမိတို့၏ ဖြစ်ပျက်ပုံ အကြောင်း အရာ။ သားဖလေးယောက်၊ တစ်ယောက် တစ်လှည့်၊ လွမ်းခြမ်းစီကေ၊ ဆင်ခြီဖွဲ့လို့ (ပန်း)။ ၂၊ တရားလို တရားခံတို့ အမှု၏ ဖြစ်ပျက်ပုံကို တင်ပြသော အကြောင်း အရာ။ ၃၊ မိမိ တို့၏ စကားကို ခိုင်မြဲအောင် ဖြစ်ပျက်ပုံ အကြောင်းအရာ များကို ပြောဆို တင
    reason
    နာမ်

    ဆင်ခြီခံ

    [sʰɪ̀ɴkʰɹìkʰံ]
    မရွေ့မရှား ရယောင် အောက်က ခံရရေ တုံး
    မရွေ့မရှား ရအောင် အောက်က ခံရသော တုံး
    block of wood
    နာမ်

    ဆင်ခြီငင်

    [sʰɪ̀ɴkʰɹìŋɪ̀ɴ]
    ဆင်ခြီ တက်ရေ
    ဆင်ခြေ တက်သည်
    sophist
    ကြိယာ

    ဆင်ခြီဆင်လက်

    [sʰɪ̀ɴkʰɹìsʰɪ̀ɴlɛʔ]
    ၁၊ ကိုယ်ရို့၏ ဖြစ်ပျက်ပုံ အကြောင်း အရာ။ သားဖလေးယောက်၊ တယောက် တလှည့်၊ လွမ်းခြမ်းစီကေ၊ ဆင်ခြီဖွဲ့လို့ (ပန်း)။ ၂၊ တရားလို တရားခံရို့ အမှု၏ ဖြစ်ပျက်ပုံကို တင်ပြသော အကြောင်း အရာ။ ၃၊ ကိုယ်ရို့၏ စကားကို ခိုင်မြဲအောင် ဖြစ်ပျက်ပုံ အကြောင်း အရာတိကို ပြောဆို တင်
    ၁၊ မိမိတို့၏ ဖြစ်ပျက်ပုံ အကြောင်း အရာ။ သားဖလေးယောက်၊ တစ်ယောက် တစ်လှည့်၊ လွမ်းခြမ်းစီကေ၊ ဆင်ခြီဖွဲ့လို့ (ပန်း)။ ၂၊ တရားလို တရားခံတို့ အမှု၏ ဖြစ်ပျက်ပုံကို တင်ပြသော အကြောင်း အရာ။ ၃၊ မိမိတို့၏ စကားကို ခိုင်မြဲအောင် ဖြစ်ပျက်ပုံ အကြောင်း အရာများကို ပြောဆို တင်
    reason
    နာမ်

    ဆင်ခြီတက်

    [sʰɪ̀ɴkʰɹìtɛʔ]
    ကိုယ့် ပြောဆို လိုရင်းကို နောင်းနောင်း ဖြစ်ယောင် နောက်ထပ် နောက်ထပ် ပြောဆိုရေ
    မိမိ၏ ပြောဆို လိုရင်းကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ဖြစ်အောင် နောက်ထပ် တဖန် ပြောဆိုသည်
    sophist
    ကြိယာ

    ဆင်ခြီထောက်

    [sʰɪ̀ɴkʰɹìtʰɔ́ɛʔ]
    ရောဂါပိုး တမျိုးကြောင့် ခြီထောက် ကြီးထွား လာရေ ရောဂါမျိုး
    ရောဂါပိုး တစ်မျိုးကြောင့် ခြေထောက် ကြီးထွား လာသော ရောဂါမျိုး
    elephantiasis
    နာမ်

    ဆင်ခြီဖုံး

    [sʰɪ̀ɴkʰɹìpʰóʊɴ]
    မြို့၊ ရွာ၊ နယ်မြီနှင့် စပ်နိန်ရေ အရပ် ဒေသ
    မြို့၊ ရွာ၊ နယ်မြေနှင့် စပ်နေသော အရပ် ဒေသ
    suburban area
    နာမ်

    ဆင်ခြီအိုး

    [sʰɪ̀ɴkʰɹìʔó]
    ထမင်း၊ ဟင်း ချက်စား နိန်ရေ အိုး၏ အောက်ခြီမှ (လုံးချောချော မဟုတ်ဘဲ) ပြားပြား ဟိရေ အိုးမျိုး
    ထမင်း၊ ဟင်း ချက်စား နေသော အိုး၏ အောက်ခြေမှ (လုံးချောချော မဟုတ်ပဲ) ပြားပြား ရှိသော အိုးမျိုး
    pot
    နာမ်

    ဆင်ဂေါင်း

    [sʰɪ̀ɴɡèàɪ́ɴ]
    ၁၊ အိမ်မကိုယ်၏ ရှေ့ဘက်မှ ဆက်ပြီးကေ ထုတ်ထားရေ အဆောင်။ ၂၊ အိမ်မာ လှဂနှစ်ခု အစပ်ကြား၌ ဆက်သွယ် ထုတ်ထားရေ အဆောင်
    ၁၊ အိမ်မကိုယ်၏ ရှေ့ဘက်မှ ဆက်၍ ထုတ်ထားသော အဆောင်။ ၂၊ အိမ်တွင် လှေကားနှစ်ခု အစပ်ကြား၌ ဆက်သွယ် ထုတ်ထားသော အဆောင်
    none
    နာမ်

    ဆင်ဂေါင်းလီ

    [sʰɪ̀ɴɡèàɪ́ɴlí]
    ၁၊ အိမ်မကိုယ်၏ ရှေ့ဘက်မှ ဆက်ပြီးကေ ထုတ်ထားရေ အဆောင်။ ၂၊ အိမ်မာ လှဂနှစ်ခု အစပ်ကြား၌ ဆက်သွယ် ထုတ်ထားရေ အဆောင်
    ၁၊ အိမ်မကိုယ်၏ ရှေ့ဘက်မှ ဆက်၍ ထုတ်ထားသော အဆောင်။ ၂၊ အိမ်တွင် လှေကားနှစ်ခု အစပ်ကြား၌ ဆက်သွယ် ထုတ်ထားသော အဆောင်
    none
    နာမ်

    ဆင်ငိုမြက်

    [sʰɪ̀ɴŋÒmɹɛʔ]
    အမြစ် အလွန် ခိုင်မြဲသော မြက် တမျိုး
    အမြစ် အလွန် ခိုင်မြဲသော မြက် တစ်မျိုး
    elephant grass
    နာမ်

    ဆင့်စာ

    [sʰɪ̀ɴ့sà]
    လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် ခေါ်ယူသော စာ
    လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် ခေါ်ယူသော စာ
    summon
    နာမ်

    ဆင်ဆင်

    [sʰɪ̀ɴsʰɪ̀ɴ]
    အသွင်အပြင်၊ အရောင် အသွီး အစဟိစွာ တမျိုးတည်း ပိုင် ဖြစ်တေ။ ဆင်တူ ယိုးမား ဖြစ်တေ
    အသွင်အပြင်၊ အရောင် အသွေး စသည် တစ်မျိုးတည်း ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဆင်တူ ယိုးမှား ဖြစ်သည်
    similar
    ကြိယာ