Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 801–820 of 913 words

    ဆ

    ဆွ.၂

    [sʰw.၂]
    ၁၊ မတည်မငြိမ် ဖြစ်တေ။ လှုပ်ရှားရေ။ ဣန္ဒြေ မရယောင် ပြုလုပ်ရေ။ ၂၊ ကြွရွစီရေ။ မြှောက်ပင့်ပီးရေ။ ယုတ်ညံ့သော စေတနာနှင့် မြှောက်ပင့် ပီးရေ။ အရာ သူရို့အား ဆန့်ကျင်ဖက် ပြိုင်စီရန် မြှောက်ပင့် ပီးရေ။ မြှောက်ထိုး ပင့်ကော်သည်
    ၁၊ မတည်မငြိမ် ဖြစ်သည်။ လှုပ်ရှားသည်။ ဣန္ဒြေ မရအောင် ပြုလုပ်သည်။ ၂၊ ကြွရွစေသည်။ လှုံ့ဆော်သည်။ ယုတ်ညံ့သော စေတနာနှင့် မြှောက်ပင့် ပေးသည်။ အခြား သူတို့အား ဆန့်ကျင်ဖက် ပြိုင်စေရန် မြှောက်ပင့် ပေးသည်။ မြှောက်ထိုး ပင့်ကော်သည်
    cajolery
    ကြိယာ

    ဆွ.၃

    [sʰw.၃]
    ၁၊ ယုတ်ညံ့သော စေတနာနှင့် မြှောက်ပင့်သော။ ရန်တိုက် လိုစိတ်ဖြင့် မြှောက်ပင့် ပီးရေ။ မြှောက်ထိုး ပင့်ကော်သော။ ၂၊ ဖြူဖွေးသော
    ၁၊ ယုတ်ညံ့သော စေတနာနှင့် မြှောက်ပင့်သော။ ရန်တိုက် လိုစိတ်ဖြင့် မြှောက်ပင့် ပေးသော။ မြှောက်ထိုး ပင့်ကော်သော။ ၂၊ ဖြူဖွေးသော
    cajolery
    နာမဝိသေသန

    ဆွ.၄

    [sʰw.၄]
    ၁၊ တစုံ တခု ပြုလုပ်ဖို့ စိတ် ပြင်းပြ လာရေ။ စိတ် စောရေ။ ၂၊ နှိုးဆော် ပီးရေ။ ထ လှုပ်ရှားအောင် လုပ်ရေ။ ရဟန်းခံဖို့အတွက် စိတ်က ဆွ.ပီးနီရေ (စကား)
    ၁၊ တစ်စုံ တစ်ခု ပြုလုပ်ရန် စိတ် ပြင်းပြ လာသည်။ စိတ် စောသည်။ ၂၊ နှိုးဆော် ပေးသည်။ ထကြွ လှုပ်ရှားအောင် လုပ်သည်။ ရဟန်းခံဖို့အတွက် စိတ်က ဆွ.ပီးနီရေ (စကား)
    urge-remind
    ကြိယာ

    ဆွ.၅

    [sʰw.၅]
    လိုချင် ရမ္မက် ဟိအောင် တဏှာစိတ် ဖြစ်ပေါ်ယောင် ပြုရေ။ တဏှာ အာရုံ၊ ကာမ ဂုဏ်မာ၊ အာရုံမိလို့၊ ဆိတ်ယောင် ဆွ.ယောင် (ဓမ္မသာ)
    လိုချင် ရမ္မက် ရှိအောင် တဏှာစိတ် ဖြစ်ပေါ်အောင် ပြုသည်။ တဏှာ အာရုံ၊ ကာမ ဂုဏ်မှာ၊ အာရုံမိလို့၊ ဆိတ်ယောင် ဆွ.ယောင် (ဓမ္မသာ)
    incite for lust
    ကြိယာ

    ဆွ.၆

    [sʰw.၆]
    ဖြူစင်စွာ။ သန့်ရှင်း စင်ကြယ်စွာ။ စေတနာ သန့်သန့်ဖြင့်။ ဖြူဆွ.သဒ္ဓါ၊ စေတနာဖြင့်၊ လှူစွာကောင်းမှု၊ အစုစုကို (ရခိုင်ကာ)
    ဖြူစင်စွာ။ သန့်ရှင်း စင်ကြယ်စွာ။ စေတနာ သန့်သန့်ဖြင့်။ ဖြူဆွ.သဒ္ဓါ၊ စေတနာဖြင့်၊ လှူတာကောင်းမှု၊ အစုစုကို (ရခိုင်ကာ)
    be clean-be pure
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆွ.ကွပ်

    [sʰw.kwaʔ]
    ဣန္ဒြေမရ ဖြစ်တေ။ မငြိမ်မသက် ဖြစ်တေ
    ဣန္ဒြေမရ ဖြစ်သည်။ မငြိမ်မသက် ဖြစ်သည်
    inquietude
    ကြိယာ

    ဆွ.ချင်တို့ချင်

    [sʰw.ɕɪ̀ɴto̰ɕɪ̀ɴ]
    ကိုယ့်အလိုသို့ ပါအောင် သိမ်းသွင်းရေ။ အလို ရမ္မက် ကြွအောင် လုံ့လ ထုတ်ရေ။ မြူဆွယ်ရေ။ လပျိုဘဝ၊ ကညာပျိုနှင့်၊ နှစ်ကိုယ်ကျက၊ ဆွ.ချင်ရို့ချင်၊ စကားငင်ဗျာ (ဓမ္မသာ)
    မိမိအလိုသို့ ပါအောင် ဆွဲဆောင်သည်။ အလို ရမ္မက် ကြွအောင် လုံ့လ ထုတ်သည်။ မြူဆွယ်သည်။ လူပျိုဘဝ၊ ကညာပျိုနှင့်၊ နှစ်ကိုယ်ကျက၊ ဆွ.ချင်တို့ချင်၊ စကားငင်ဗျာ (ဓမ္မသာ)
    entice
    ကြိယာ

    ဆွ.ဆွ.

    [sʰw.sʰw.]
    ၁၊ ဖြူစင်စွာ။ ဖြူဖွေးဗျာယ်။ ဖြူဆောင်းဆွ.ဆွ.၊ ရငြားရတနာ၊ ထီးဖြူကာကေ၊ ရာဇာလူထွတ်၊ အိုမင်းမြတ်လေ (စန္ဒြားဖွဲ့)။ ၂၊ စေတနာ ထထက် သသန်နန့်။ သဒ္ဓါဗလဝ၊ ဖြူဆွ.ဆွ.ဖြင့်၊ နိညမဟူ၊ အယူသီလ၊ မြဲကြဆောက်တည် (ရခိုင်ကာ)
    ၁၊ ဖြူစင်စွာ။ ဖြူဖွေးလျက်။ ဖြူဆောင်းဆွ.ဆွ.၊ ရငြားရတနာ၊ ထီးဖြူကာကေ၊ ရာဇာလူထွတ်၊ အိုမင်းမြတ်လေ (စန္ဒြားဖွဲ့)။ ၂၊ စေတနာ ထက်သန်စွာ။ သဒ္ဓါဗလဝ၊ ဖြူဆွ.ဆွ.ဖြင့်၊ နေ့ညမဟူ၊ အယူသီလ၊ မြဲကြဆောက်တည် (ရခိုင်ကာ)
    eager
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆွ.ဆွ.၂

    [sʰw.sʰw.၂]
    နာမ်၊ ကြိယာ ရို့ကို အထူး ပြုရေ တွဲဖက်သုံး စကားလုံး။ (ဆွ.ဆွ.လုပ်၊ ဆွ.ဆွ.လား၊ ဆွ.ဆွ.ဖြူ စရေ။
    နာမ်၊ ကြိယာ တို့ကို အထူး ပြုသော တွဲဖက်သုံး စကားလုံး။ (ဆွ.ဆွ.လုပ်၊ ဆွ.ဆွ.လား၊ ဆွ.ဆွ.ဖြူ စသည်။
    adjectivaladverb
    ပစ္စည်း

    ဆွ.ဆွ.ဖြူ

    [sʰw.sʰw.pʰɹù]
    ဆဆွတ်ဖြူသော။ အရောင် ဖွေးစင်သော။ အားလုံး ဖြူသော။ ဆွ.ဆွ.ဖြူကေ၊ တိုက်ဂူပြောင်ညီး၊ သူဌီးစံသည်၊ ဗိမာန်ကြီးမာ (ပဋါ)။ ကျွန်းမလ္လာမာ၊ ပဖာပျိုဖြန်း၊ ဆွ.ဆွ.ဖြူဖြူကေ၊ တိုက်ဂူနန်း၌ (ဓမ္မသာ)
    ဖွေးဖွေးဖြူသော။ အရောင် ဖွေးစင်သော။ အလုံးစုံ ဖြူသော။ ဆွ.ဆွ.ဖြူကေ၊ တိုက်ဂူပြောင်ညီး၊ သူဌီးစံသည်၊ ဗိမာန်ကြီးမှာ (ပဋါ)။ ကျွန်းမလ္လာတွင်၊ ပဖာပျိုဖြန်း၊ ဆွ.ဆွ.ဖြူဖြူကေ၊ တိုက်ဂူနန်း၌ (ဓမ္မသာ)
    whiteley
    နာမဝိသေသန

    ဆွ.ဆွ.ရရွ.

    [sʰw.sʰw.ɹɹw.]
    ပကတိ အဖြူရောင်ထက် ဖြူဖွေး ဟောက်ပြောင်သော
    ပကတိ အဖြူရောင်ထက် ဖြူဖွေး ဟောက်ပြောင်သော
    snow
    နာမဝိသေသန

    ဆွ.ရွ.ရွ.

    [sʰw.ɹw.ɹw.]
    ဖြူဖွေးသော အရောင် ဟိရေ။ သန့်စင်စွာ ဖြူသော။ စူးလေမြတ်စစ်၊ ဧကရာဇ်တင်းခွန်၊ ဆဒ္ဒန်ဖြူလွ၊ ဆွ.ရွ.ရွ.နန့် (မှောက်တော်)
    ဖြူဖွေးသော အရောင် ရှိသော။ သန့်စင်စွာ ဖြူသော။ ဆူးလေမြတ်စစ်၊ ဧကရာဇ်တံခွန်၊ ဆဒ္ဒန်ဖြူလွ၊ ဆွ.ရွ.ရွ.နှင့် (မှောက်တော်)
    snow
    နာမဝိသေသန

    ဆွ.လွ.လွ.

    [sʰw.lw.lw.]
    ဖြူဖွေးသော အရောင် ဟိရေ။ သန့်စင်စွာ ဖြူသော။ စူးလေမြတ်စစ်၊ ဧကရာဇ်တင်းခွန်၊ ဆဒ္ဒန်ဖြူလွ၊ ဆွ.ရွ.ရွ.နန့် (မှောက်တော်)
    ဖြူဖွေးသော အရောင် ရှိသော။ သန့်စင်စွာ ဖြူသော။ ဆူးလေမြတ်စစ်၊ ဧကရာဇ်တံခွန်၊ ဆဒ္ဒန်ဖြူလွ၊ ဆွ.ရွ.ရွ.နှင့် (မှောက်တော်)
    snow
    နာမဝိသေသန

    ဆွ၂

    [sʰw၂]
    ကောက်ရိုးနှင့် စပါးစိများ တခြားစီ ဖြစ်ယောင် ကောက်ဆွဖြင့် လှုပ်ခါဖွပီးရေ
    ကောက်ရိုးနှင့် စပါးစေ့များ တစ်ခြားစီ ဖြစ်အောင် ကောက်ဆွဖြင့် လှုပ်ခါဖွပေးသည်
    curved stick for stirring paddy stalks while threshing
    ကြိယာ

    ဆွ၃

    [sʰw၃]
    မထုံမထိုင်း။ ဖြတ်လတ် သွက်လက် တက်ကြွသော။ (ပိုင်ဆွ၊ အစားဆွ၊ အလုပ်ဆွ၊ အပြောဆွ စရေ။
    မထုံမထိုင်း။ ဖျတ်လတ် သွက်လက် တက်ကြွသော။ (အလားဆွ၊ အစားဆွ၊ အလုပ်ဆွ၊ အပြောဆွ စသည်။
    active
    နာမဝိသေသန

    ဆွဆွ

    [sʰwsʰw]
    အယင့်အယင်။ အမြမြန်ဆဆန်
    အလျင်အမြန်။ အဆောတလျင်
    quick
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆွဆွခုန်

    [sʰwsʰwkʰòʊɴ]
    ၁၊ တဖြတ်ဖြတ် ခုန်ရေ။ ၂၊ တုန်လှုပ် ချောက်ချားသည်
    ၁၊ တဖျတ်ဖျတ် ခုန်သည်။ ၂၊ တုန်လှုပ် ချောက်ချားသည်
    jump up and down in excitement
    နာမ်

    ဆွဆွယင်ယင်

    [sʰwsʰwjɪ̀ɴjɪ̀ɴ]
    ကကောင်းလျင် ဆော့စွာ။ အမြမြန်ဆဆန်။ မဆိုင်းမတွ
    လျင်မြန် ဆော့စွာ။ အဆောတလျင်။ မဆိုင်းမတွ
    quick
    ကြိယာဝိသေသန

    ဆွတ်

    [sʰwaʔ]
    ၁၊ စိုစေ စွတ်စီရေ။ ၂၊ (ဥပစာ) ရယူရေ။ အောင်ပွဲကို ဆွတ်ခူး လိုက်တေ
    ၁၊ စိုစေ စွတ်စေသည်။ ၂၊ (ဥပစာ) ရယူသည်။ အောင်ပွဲကို ဆွတ်ခူး လိုက်တေ
    wet
    ကြိယာ

    ဆွတ်၂

    [sʰwaʔ၂]
    (အသီး၊ အပွင့်၊ အငုံ၊ အရွက် စစွာကို) ခူးသည်
    (အသီး၊ အပွင့်၊ အငုံ၊ အရွက် စသည်ကို) ခူးသည်
    pluck
    ကြိယာ