Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 321–340 of 412 words

    ဇ

    ဇီဝိတဒါန

    [zíwìtdàn]
    လူများ အသက်ကို မသတ်ပဲ ချမ်းသာ ပေးခြင်း။ ဖီးမဲ့ ပေးခြင်း
    သူတစ်ပါး အသက်ကို မသတ်ပဲ ချမ်းသာ ပေးခြင်း။ ဘေးမဲ့ ပေးခြင်း
    sparing or saving life
    ကြိယာ

    ဇီဝိန်ကြွီ

    [zíwèɪɴt͡ɕwí]
    သီရေ။ ဇီဝိန်ယွင်းကြွီ၊ သီမည်မချွတ်၊ မလွတ်တည်း (ပါရာ)
    သေသည်။ ဇီဝိန်ယွင်းကြွီ၊ သီမည်မချွတ်၊ မလွတ်တည်း (ပါရာ)
    die
    ကြိယာ

    ဇီဝိန်ချုပ်

    [zíwèɪɴɕoʊʔ]
    သီရေ။ ဇီဝိန်ချုပ်ပျက်၊ အသက်ထွက်သည်၊ မကြာအဂုပင်တည်း (ဗမာချီ)
    သေသည်။ ဇီဝိန်ချုပ်ပျက်၊ အသက်ထွက်သည်၊ မကြာချက်ချင်းပင်တည်း (ဗမာချီ)
    die
    ကြိယာ

    ဇီဝါ

    [zíwà]
    ၁၊ သဖောသဘာဝ။ ၂၊ အလိအထ။ ဝါသနာ။ ဇီဝါသဖောမကောင်းကေလေ့ အရဲရ အထိုင်ရ ခက်တေ
    ၁၊ သဘော သဘာဝ။ ၂၊ အလေ့အထ။ ဝါသနာ။ ဇီဝါသဘော မကောင်းကေလေ့ အနီရ အထိုင်ရ ခက်တေ
    habit
    နာမ်

    ဇီဝါတည့်

    [zíwàtɛ့̀]
    သဖောချင်း ကိုက်ညီရေ။ စီစပ်မှု ဟိရေ။ တူမျှသော စိတ်ဟိရေ
    သဘောချင်း ကိုက်ညီသည်။ စေ့စပ်မှု ရှိသည်။ တူမျှသော စိတ်ရှိသည်
    chime
    ကြိယာ

    ဇီသဝါ

    [zíθwà]
    အဖြူရောင် ဟိပြီးကေ အထပ် အလွှာများစွာ ဟိရေ ပန်း တမျိုး။ ဒေါနဂျီသဝါ၊ ချပ်တရာ (ဓမ္မက)။ စံပယ်စံကား၊ ချရားဇီသဝါကို၊ ယင်းပြည်ရွာဌာနသား၊ ချူ၍ဆွတ်ကေ (ဗမာချီ)
    အဖြူရောင် ရှိ၍ အထပ် အလွှာများစွာ ရှိသော ပန်း တစ်မျိုး။ ဒေါနဂျီသဝါ၊ ချပ်တရာ (ဓမ္မက)။ စံပယ်စံကား၊ ချရားဇီသဝါကို၊ ယင်းပြည်ရွာဌာနသား၊ ချူ၍ဆွတ်ကေ (ဗမာချီ)
    gardenia
    နာမ်

    ဇီသျှင်

    [zíʃɪ̀ɴ]
    ဘုရားသျှင်အား ရိုသေ လေးစားသော အနိန်နန့် ဇီသျှင် ဟု ခေါ်ဆိုရေ စကား
    ဘုရားရှင်အား ရိုသေ လေးစားသော အားဖြင့် ဇီသျှင် ဟု ခေါ်ဆိုသော စကား
    the buddha
    နာမ်

    ဇု

    [zoʊ]
    အဘုချေ အငိုတိတ်အောင် အိပ်အောင် မိခင်က သားကို ချော့မော်သော အခြင်းအရာ။ (ချော့ပုံ ချော့နည်း အမျိုးမျိုး ဟိရေ ဇု ဇု ဇု။ ဇုဇု ဝေ။ ဇုဝေ။ ဇုဝေဝေ။ ဇုဝေဝေဇု။ ဇူးဇူး။ ဇူးဇူးဝေ။ ဇူးဝေ။ ဇူးဝေဝေ။ ဇူးဝေဝေ- ဇူး။ ဤစွာကို အစချီ၍ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အကောင်း ဆုံး၌ ပင်ဖြစ်ဖြစ် ထည့်၍ ဆ
    ခလေး အငိုတိတ်အောင် အိပ်အောင် မိခင်က သားကို ချော့မော့သော အခြင်းအရာ။ (ချော့ပုံ ချော့နည်း အမျိုးမျိုး ရှိသည် ဇု ဇု ဇု။ ဇုဇု ဝေ။ ဇုဝေ။ ဇုဝေဝေ။ ဇုဝေဝေဇု။ ဇူးဇူး။ ဇူးဇူးဝေ။ ဇူးဝေ။ ဇူးဝေဝေ။ ဇူးဝေဝေ- ဇူး။ ဤသည်ကို အစချီ၍ လည်းကောင်း အကောင်း ဆုံး၌ လည်းကောင်း ထည့်၍ ဆ
    none
    နာမ်

    ဇုံ

    [zòʊɴ]
    နယ်ပယ် ခရိုင်မာ အသီး အနှံ ထွက်နှုန်း အနည်း အများ အစဟိစွာရို့ကို သတ်မှတ် ထားရေ နီရာ ဒေသ
    နယ်ပယ် ခရိုင်တွင် အသီး အနှံ ထွက်နှုန်း အနည်း အများ စသည်တို့ကို သတ်မှတ် ထားသော နေရာ ဒေသ
    zone
    နာမ်

    ဇုံနယ်

    [zòʊɴnɛ̀]
    နယ်ပယ် ခရိုင် အကျယ်အဝန်း။ (လိပ်)
    နယ်ပယ် ခရိုင် အကျယ်အဝန်း။ (လိပ်)
    zone
    နာမ်

    ဇုန်ဒတ်

    [zòʊɴdaʔ]
    စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ကြည်းတပ် ရီတပ် အစဟိစွာရို့ကို အုပ်ချုပ်ရေ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး။ မြောက်ဦးမြို့ ရတနာ့ မာန်အောင် စာတီတော်၏ စနီဒေါင့်အရပ် ဇုန်ဒတ်တောင်ကာ ဇုန်ဒတ် လက်ျာပျံချီ အမတ်ကြီး ကောင်းမှု ဟု ကျေက်စာ ရီးထိုး ပါဟိရေ။ (ယင်း ကျောက်စာမာ အထင်အရှား ဟိနီသိမ့်၏
    စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ကြည်းတပ် ရေတပ် စသည်တို့ကို အုပ်ချုပ်သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး။ မြောက်ဦးမြို့ ရတနာ့ မာန်အောင် စေတီတော်၏ စနေထောင့်အရပ် ဇုန်ဒတ်တောင်မှာ ဇုန်ဒတ် လက်ျာပျံချီ အမတ်ကြီး ကောင်းမှု ဟု ကျေက်စာ ရေးထိုး ပါရှိသည်။ (ယင်း ကျောက်စာတွင် အထင်အရှား ရှိနေသေး၏
    Senior General
    နာမ်

    ဇုန်ပေါက်

    [zòʊɴpaʊʔ]
    (ကျွဲ၊ နွား) ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက် စုံချဗျာယ် ကဆုန်ပေါက် ဗြီးရေ။ အဟုန် ပပြင်းနန့် နင်လားငါလား ခြေကန် ဗြီးရေ
    (ကျွဲ၊ နွား) ခြေနှစ်ဘက် လက်နှစ်ဘက် စုံချလျက် ကဆုန်ပေါက် ပြေးသည်။ အဟုန် ပြင်းစွာဖြင့် တအား ခြေကန် ပြေးသည်
    gallop
    ကြိယာ

    ဇုန်လည်းဇန့်လည်း

    [zòʊɴlɛ́zàɴ့lɛ́]
    ၁၊ ဇာဟင့်တခုကိုလေ့ တိကျ စွဲမြဲစွာ ဦးတည်ခြင်း မဟိဘဲ အလဲအလှယ် အနိန်နန့်။ ထိုဟင့် ဒေဟင့်။ ထိုပိုင်ယှောင် ဒေပိုင်ယှောင်။ ၂၊ အချက်အတင် ငြင်းခုံသော အနိန်နန့်
    ၁၊ မည်သည့် အရာကိုမျှ တိကျ စွဲမြဲစွာ ဦးတည်ခြင်း မရှိဘဲ အလဲအလှယ် အားဖြင့်။ ဟိုနှယ် သည်နှယ်။ ဟိုလိုလို သည်လိုလို။ ၂၊ အချေအတင် ငြင်းခုံသော အားဖြင့်
    fudge
    နာမ်

    ဇုဝေ

    [zoʊwè]
    ရင်သွီးငယ်အား အိပ်အောင် ချော့မော်၍ နှုတ်က ထွက်သော အခြင်းအရာ။ သားသျှင်ဇုဝေ၊ ပုခွက်သျှေမာ၊ မိခင်သိပ်ကေ၊ အိပ်လဲလေ (တေး)
    ရင်သွေးငယ်အား အိပ်အောင် ချော့မော့၍ နှုတ်မှ ထွက်သော အခြင်းအရာ။ သားသျှင်ဇုဝေ၊ ပုခွက်သျှေမှာ၊ မိခင်သိပ်ကေ၊ အိပ်ပါလေးလေ (တေး)
    none
    နာမ်

    ဇုဝေဝေ

    [zoʊwèwè]
    အဘုချေ အငိုတိတ်အောင် အိပ်အောင် မိခင်က သားကို ချော့မော်သော အခြင်းအရာ။ (ချော့ပုံ ချော့နည်း အမျိုးမျိုး ဟိရေ ဇု ဇု ဇု။ ဇုဇု ဝေ။ ဇုဝေ။ ဇုဝေဝေ။ ဇုဝေဝေဇု။ ဇူးဇူး။ ဇူးဇူးဝေ။ ဇူးဝေ။ ဇူးဝေဝေ။ ဇူးဝေဝေ- ဇူး။ ဤစွာကို အစချီ၍ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အကောင်း ဆုံး၌ ပင်ဖြစ်ဖြစ် ထည့်၍ ဆ
    ခလေး အငိုတိတ်အောင် အိပ်အောင် မိခင်က သားကို ချော့မော့သော အခြင်းအရာ။ (ချော့ပုံ ချော့နည်း အမျိုးမျိုး ရှိသည် ဇု ဇု ဇု။ ဇုဇု ဝေ။ ဇုဝေ။ ဇုဝေဝေ။ ဇုဝေဝေဇု။ ဇူးဇူး။ ဇူးဇူးဝေ။ ဇူးဝေ။ ဇူးဝေဝေ။ ဇူးဝေဝေ- ဇူး။ ဤသည်ကို အစချီ၍ လည်းကောင်း အကောင်း ဆုံး၌ လည်းကောင်း ထည့်၍ ဆ
    none
    နာမ်

    ဇုဝေဝေ- ဇု

    [zoʊwèwè- zoʊ]
    အဘုချေ အငိုတိတ်အောင် အိပ်အောင် မိခင်က သားကို ချော့မော်သော အခြင်းအရာ။ (ချော့ပုံ ချော့နည်း အမျိုးမျိုး ဟိရေ ဇု ဇု ဇု။ ဇုဇု ဝေ။ ဇုဝေ။ ဇုဝေဝေ။ ဇုဝေဝေဇု။ ဇူးဇူး။ ဇူးဇူးဝေ။ ဇူးဝေ။ ဇူးဝေဝေ။ ဇူးဝေဝေ- ဇူး။ ဤစွာကို အစချီ၍ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အကောင်း ဆုံး၌ ပင်ဖြစ်ဖြစ် ထည့်၍ ဆ
    ခလေး အငိုတိတ်အောင် အိပ်အောင် မိခင်က သားကို ချော့မော့သော အခြင်းအရာ။ (ချော့ပုံ ချော့နည်း အမျိုးမျိုး ရှိသည် ဇု ဇု ဇု။ ဇုဇု ဝေ။ ဇုဝေ။ ဇုဝေဝေ။ ဇုဝေဝေဇု။ ဇူးဇူး။ ဇူးဇူးဝေ။ ဇူးဝေ။ ဇူးဝေဝေ။ ဇူးဝေဝေ- ဇူး။ ဤသည်ကို အစချီ၍ လည်းကောင်း အကောင်း ဆုံး၌ လည်းကောင်း ထည့်၍ ဆ
    none
    နာမ်

    ဇူး

    [zùး]
    ကိုက်အောင်၊ ဟောင်အောင်၊ လိုက်အောင် ဇူး ဆိုရေ အသံဖြင့် ခွီးကို နှိုးဆွ ပီးရေ
    ကိုက်အောင်၊ ဟောင်အောင်၊ လိုက်အောင် ဇူး ဟူသော အသံဖြင့် ခွေးကို နှိုးဆွ ပေးသည်
    agitate
    ကြိယာ

    ဇူကာ

    [zùkà]
    ၁၊ ညံ့ဖျင်းသော။ သိမ်ငယ်ရေ။ ၂၊ (အဆင့်အတန်း) ယုတ်လျှော့သော။ အနိမ့်ကျသော
    ၁၊ ညံ့ဖျင်းသော။ သေးသိမ်သော။ ၂၊ (အဆင့်အတန်း) ယုတ်လျှော့သော။ အနိမ့်ကျသော
    not up to the standard
    နာမဝိသေသန

    ဇူးတိုက်

    [zùးtaɪʔ]
    ကိုက်အောင်၊ ဟောင်အောင်၊ လိုက်အောင် ဇူး ဆိုရေ အသံနန့် ခွီးကို နှိုးဆွ ပီးရေ။၂၊ (ဥပစာ) တစုံ တယောက်အား မလိုလား အပ်ရေ အရာကို ပြုဖို့ မြှောက်ပင့် ပီးရေ
    ကိုက်အောင်၊ ဟောင်အောင်၊ လိုက်အောင် ဇူး ဟူသော အသံဖြင့် ခွေးကို နှိုးဆွ ပေးသည်။၂၊ (ဥပစာ) တစ်စုံ တစ်ယောက်အား မလိုလား အပ်သော အရာကို ပြုရန် မြှောက်ပင့် ပေးသည်
    agitate
    ကြိယာ

    ဇူလီယာ

    [zùlíjà]
    လူသိ လူသုံး တိစွာ။ မာကျယ် ခေတ်စားရေ။ ရီပန်းစားရေ။ စီစွာကဗျာ၊ အေကမ္ဇာမာ၊ ဇူလီယာ ကြိုက်ယောင်၊ ရီးကြံဆောင်ပနာ၊ နောက်နောင်ခါလျှင်၊ သမိုင်းမာအောင်၊ စီရင်ရရေ (ကော်)
    လူသိ လူသုံး များသည်။ တွင်ကျယ် ခေတ်စားသည်။ ရေပန်းစားသည်။ စီသည်ကဗျာ၊ အေကမ္ဘာမှာ၊ ဇူလီယာ ကြိုက်ယောင်၊ ရီးကြံဆောင်၍၊ နောက်နောင်ခါလျှင်၊ သမိုင်းတွင်အောင်၊ စီရင်ရသည် (ကော်)
    famous
    ကြိယာ