Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 21–40 of 54 words

    ဉ

    ဉာဏ်တော်

    [ɲàn်tɔ̀]
    စာတီ ပုထိုး ဘုရား ဆင်းတုတော် ရို့၏ ထက်အောက် အတိုင်းအရှည် ပမာဏ
    စေတီ ပုထိုး ဘုရား ဆင်းတုတော် တို့၏ ထက်အောက် အတိုင်းအရှည် ပမာဏ
    amount
    နာမ်

    ဉာဏ်ထက်

    [ɲàn်tʰɛʔ]
    သဖောပေါက်လွယ်၊ အသိဉာဏ် ပေါ်လွယ်၊ တွေးခေါ် ကြံဆ လွယ်ရေ
    သဘော ပေါက်လွယ်၊ အသိဉာဏ် ပေါ်လွယ်၊ တွေးခေါ် ကြံဆ လွယ်သည်
    educe
    ကြိယာ

    ဉာဏ်ထိုင်း

    [ɲàn်tʰáɪɴ]
    အသိတရား ကြာရေ။ ထုံထိုင်းရေ။ အသိတရား ဖြတ်လတ်ခြင်း မဟိ
    အသိတရား နှေးကွေးသည်။ ထုံထိုင်းသည်။ အသိတရား ဖျတ်လတ်ခြင်း မရှိ
    ignorant
    ကြိယာ

    ဉာဏ်ထုတ်

    [ɲàn်tʰoʊʔ]
    တွေးခေါ် စိတ်ကူးရေ။ ဆင်ခြင် အောင်းမေ့။ စိုင်းစားရေ။ စိတ်ကူး ကြံစည်ရေ။ ‘တွေးခေါ်ဉာဏ်ထုတ်၊ တမုဟုတ်မျှ၊ ဆိုင်းမတိရာ’ (ဓမ္မဒိ)
    တွေးတော စိတ်ကူးသည်။ ဆင်ခြင် အောက်မေ့သည်။ စဉ်းစားသည်။ စိတ်ကူး ကြံစည်သည်။ ‘တွေးတောဉာဏ်ထုတ်၊ တမုဟုတ်မျှ၊ ဆိုင်းမတွေပဲ’ (ဓမ္မဒိ)
    reflective
    ကြိယာ

    ဉာဏ်ထွင်

    [ɲàn်tʰwɪ̀ɴ]
    တမျိုးတဖုံ အသစ် အဆန်းကို စတင် ပြုလုပ်ရေ။ အသစ်အဆန်း ဖန်တီးရေ
    တစ်မျိုးတစ်ဖုံ အသစ် အဆန်းကို စတင် ပြုလုပ်သည်။ အသစ်အဆန်း ဖန်တီးသည်
    create
    ကြိယာ

    ဉာဏ်နက်

    [ɲàn်nɛʔ]
    အသိတရား အလွန် လီးနက်ရေ။ အသိတရား နက်နဲသော
    အသိတရား အလွန် လေးနက်သော။ အသိတရား နက်နဲသော
    conscience
    နာမဝိသေသန

    ဉာဏ်နည်း

    [ɲàn်nɛ́]
    အသိတရား မပြည့်စုံ၊ လိုနိန်ရေ။ အသိတရား ခေါင်းပါးသည်
    အသိတရား မပြည့်စုံ၊ လိုနေသည်။ အသိတရား ခေါင်းပါးသည်
    nitwit
    ကြိယာ

    ဉာဏ်နီဉာဏ်နက်

    [ɲàn်níɲàn်nɛʔ]
    မှန်ကန် ဖြောင့်မတ်ခြင်း မဟိရေ ဆင်ခြင် တွေးခေါ်မှု။ မရိုးမသား ကောက်ကျစ်သော အကြံအစည်
    မှန်ကန် ဖြောင့်မတ်ခြင်း မရှိသော ဆင်ခြင် တွေးတောမှု။ မရိုးမသား စဉ်းလဲသော အကြံအစည်
    insensate
    ကြိယာ

    ဉာဏ်နုပ်

    [ɲàn်noʊʔ]
    အသိတရား သိမ်ငယ်ရေ။ ညံ့ဖျင်းသော။ နိမ့်ကျသော။ ‘ဉာဏ်သိမ်ဉာဏ်နုပ်၊ အဂေါင့်အသိ၊ ဇာမဟိပဲ’ (ထွန်းတိ)
    အသိတရား သေးသိမ်သော။ ညံ့ဖျင်းသော။ နိမ့်ကျသော။ ‘ဉာဏ်သိမ်ဉာဏ်နုပ်၊ အဟုတ်အသိ၊ ဇာမဟိပဲ’ (ထွန်းတိ)
    subnormal
    နာမဝိသေသန

    ဉာဏ်ပညာ

    [ɲàn်pɲà]
    ဉာဏ။ သိမြင် တတ်ရေ တရား။ အသိတရား
    ဉာဏ။ သိမြင် တတ်သော တရား။ အသိတရား
    conscience
    နာမ်

    ဉာဏ်ပုပ်

    [ɲàn်poʊʔ]
    အမှတ်သညာ နည်းရေ။ စိတ်မာ အမှတ်အသား မဟိဖြစ်တေ။ အသိတရား ယှားပါးသည်
    အမှတ်သညာ နည်းသည်။ စိတ်တွင် အမှတ်အသား မရှိဖြစ်သည်။ အသိတရား ရှားပါးသည်
    ignorant
    ကြိယာ

    ဉာဏ်ပူဇော်ခ

    [ɲàn်pùzɔ̀kʰ]
    ဉာဏ်ကို အသုံးချပနာ သင်ကြား ပြသခြင်း၊ ရွတ်ပြခြင်း၊ ရီးသားခြင်း၊ ဟောပြောခြင်း အစဟိစွာရို့အတွက် ပီးရရေ အခကြီးငွီ
    ဉာဏ်ကို အသုံးချ၍ သင်ကြား ပြသခြင်း၊ ရွတ်ပြခြင်း၊ ရေးသားခြင်း၊ ဟောပြောခြင်း စသည်တို့အတွက် ပေးရသော အခကြေးငွေ
    remuneration
    နာမ်

    ဉာဏ်ပွင့်

    [ɲàn်pwɪ̀ɴ့]
    အသိတရား ပွင့်လင်း လာရေ။ အသိတရား သန့်စင် လာရေ။ သိရမြင်ရ ခက်ခဲခြင်းမဟိ ဖြစ်တေ
    အသိတရား ပွင့်လင်း လာသည်။ အသိတရား သန့်စင် လာသည်။ သိရမြင်ရ ခက်ခဲခြင်းမရှိ ဖြစ်သည်
    conscience
    ကြိယာ

    ဉာဏ်မီ

    [ɲàn်mí]
    တွေးခေါ် ဆင်ခြင်နိုင်စွမ်း၊ တွက်ဖော်နိုင်စွမ်း၊ စိတ်ကူး နိုင်စွမ်း ဟိရေ
    တွေးတော ဆင်ခြင်နိုင်စွမ်း၊ စဉ်းစားနိုင်စွမ်း၊ စိတ်ကူး နိုင်စွမ်း ရှိသည်
    conscience
    ကြိယာ

    ဉာဏ်များ

    [ɲàn်mrá]
    ပရိယာယ် ဆင်ကာ အမျိုးမျိုး စိတ်ကူး ကြံစည် တတ်ရေ။ ဝါ လှည့်ဖျား တတ်သည်
    ပရိယာယ် ဆင်ကာ အမျိုးမျိုး စိတ်ကူး ကြံစည် တတ်သည်။ လိမ်လည် လှည့်ဖျား တတ်သည်
    deceptive
    ကြိယာ

    ဉာဏ်မွဲ

    [ɲàn်mwɛ]
    အသိတရား ကင်းမဲ့သည်
    အသိတရား ကင်းမဲ့သည်
    ignorant
    ကြိယာ

    ဉာဏ်မွဲ၂

    [ɲàn်mwɛ၂]
    အသိတရား ကင်းမဲ့သူ။ ‘ဉာဏ်မွဲနားထူ၊ မိုက်သောသူ၊ တတူမပေါင်းရ’ (ပုံ)
    အသိတရား ကင်းမဲ့သူ။ ‘ဉာဏ်မွဲနားထူ၊ မိုက်သောသူ၊ အတူမပေါင်းရ’ (ပုံ)
    ignorant
    နာမ်

    ဉာဏ်ရည်ချွန်

    [ɲàn်ɹɛ̀ɕʊ̀ɴ]
    လူတိထက် အသိတရား ကျော်လွန်ရေ။ ပိုလွန်သော
    သူတစ်ပါးထက် အသိတရား ကဲလွန်သော။ ပိုလွန်သော
    exceed
    နာမဝိသေသန

    ဉာဏ်ရည်တူ

    [ɲàn်ɹɛ̀tù]
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်မှု အသိ တရားချင်း တူညီသူ
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်မှု အသိ တရားချင်း တူညီသူ
    equal
    နာမ်

    ဉာဏ်ရွှင်

    [ɲàn်ɹW̯ɪ̀ɴ]
    တွေးခေါ် ကြံစည်မှု၊ ဆင်ခြင် တွက်ဖော်မှု၊ အသိအမြင်၊ ဖြတ်လတ်မှု အစဟိစွာရို့ အားလုံး ရဟိရေ။ လောက်သည်
    တွေးတော ကြံစည်မှု၊ ဆင်ခြင် စဉ်းစားမှု၊ အသိအမြင်၊ ဖျတ်လတ်မှု စသည်တို့ အလုံးစုံ ရရှိသည်။ ပြည့်ဝသည်
    overall
    ကြိယာ