Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 201–220 of 364 words

    ည

    ညီအည်းကို

    [ɲíʔɛ́kÒ]
    မိတူဖတူ တနည်း မိတူဖကွဲ တနည်း ဖတူမိကွဲမှ ပေါက်သော ညီအစ်ကိုများ။ ညီနန့်ဝကို- တရားဆို၊ ဝကို- မျက်ရည်ယို (ပုံ)။ ရေသီစွာကို၊ ရုပ်ဝါပုံပြင်၊ ရှုကာမြင်သော်၊ ကြင်ချင်စိတ်ရစ်၊ ညီအည်းကိုလေ၊ ထိုသုံးယောက်ရို့၊ နောက်ပိုးကြိုက်၍ (ကော်)
    မိတူဖတူ သို့မဟုတ် မိတူဖကွဲ သို့မဟုတ် ဖတူမိကွဲမှ ပေါက်သော ညီအစ်ကိုများ။ ညီနန့်ဝကို- တရားဆို၊ ဝကို- မျက်ရည်ယို (ပုံ)။ ရေသီတာကို၊ ရုပ်ဝါပုံပြင်၊ ရှုကာမြင်သော်၊ ကြင်ချင်စိတ်ရစ်၊ ညီအည်းကိုလေ၊ ထိုသုံးယောက်တို့၊ နောက်ပိုးကြိုက်၍ (ကော်)
    brother
    နာမ်

    ညီအည်းကိုရင်း

    [ɲíʔɛ́kÒɹɪ́ɴ]
    တမိတည်း တဖတည်းမှ ပေါက်ဖွား လာရေ ညီနှင့်အစ်ကို
    တစ်မိတည်း တစ်ဖတည်းမှ ပေါက်ဖွား လာသော ညီနှင့်အစ်ကို
    brother
    နာမ်

    ညီအည်းမ

    [ɲíʔɛ́m]
    မိတူဖတူ တနည်း မိတူဖကွဲ တနည်း ဖတူမိကွဲမှ ပေါက်သော ညီအေးမများ။ ညီနန့်အည်းမ- တရားချ၊ ညီမ -မျက်ရည်ကျ (ပုံ)။ (အည်းမတော် ဟု စောနန်းမင်းဖြူ ကောင်းမှု အုဠ်ခွက်စာ၌ ရီးထိုး ထားရေ။ ) ငွီတောင်သူလေ၊ ခုနှစ်သွယ်ကေ၊ ညီအည်းမရို့၊ ချစ်ကြစနိုး (ဒွေး)
    မိတူဖတူ သို့မဟုတ် မိတူဖကွဲ သို့မဟုတ် ဖတူမိကွဲမှ ပေါက်သော ညီအစ်မများ။ ညီနန့်အည်းမ- တရားချ၊ ညီမ -မျက်ရည်ကျ (ပုံ)။ (အည်းမတော် ဟု စောနန်းမင်းဖြူ ကောင်းမှု အုဠ်ခွက်စာ၌ ရေးထိုး ထားသည်။ ) ငွေတောင်သူလေ၊ ခုနှစ်သွယ်ကေ၊ ညီအည်းမတို့၊ ချစ်ကြစနိုး (ဒွေး)
    sister
    နာမ်

    ညေ

    [ɲè]
    အရွယ် ပမာဏ မကြီးရေ။ သိမ့်ရေ။ ငယ်ရေ
    အရွယ် ပမာဏ မကြီးသော။ သေးသော။ သေးငယ်သော
    small
    နာမဝိသေသန

    ညေ၂

    [ɲè၂]
    နိူင်းဘက် တစုံ တရာထက် အရွယ်ပမာဏ သိမ့်ရေ၊ မကြီးရေ အရာ
    ယှဉ်ဘက် တစ်စုံ တစ်ရာထက် အရွယ်ပမာဏ သေးသော၊ မကြီးသော အရာ
    small
    နာမ်

    ညေ့က

    [ɲḛk]
    ဒေနိ၏ နီထွက်စ ကာလမှ မွန်းစောင်း အထိ။ မိုးထပိုင်း ကာလ
    ယနေ့၏ နေထွက်စ ကာလမှ မွန်းတည့် အထိ။ နံနက်ပိုင်း ကာလ
    morning
    နာမ်

    ညေ့ကခါ

    [ɲḛkkʰà]
    ယနိမှ အရာတရက်နိ။ နက်ဖြန် မိုးထကာလ
    ယနေ့မှ နောက်တစ်နေ့။ နက်ဖြန် နံနက်ကာလ
    tomorrow
    နာမ်

    ညေကလင်

    [ɲèklɪ̀ɴ]
    အပျို လပျို ဘဝကပင် ပေါင်းသင်း လာခရေ လင်။ ဦးထိပ်ကတင်၊ ညေကလင်၊ အသျှင်မင်းမြတ်၊ လောကနတ်၊ ကျွန်ဇာပြောမည်၊ ကျွန့်စကားက၊ သောတရွီနားတည်း (ဓမ္မက)
    အပျို လူပျို ဘဝကပင် ပေါင်းသင်း လာခဲ့သော လင်။ ဦးထိပ်ကတင်၊ ညေကလင်၊ အသျှင်မင်းမြတ်၊ လောကနတ်၊ ကျွန်ဇာပြောမည်၊ ကျွန့်စကားက၊ သောတရွီနားတည်း (ဓမ္မက)
    husband since youth
    နာမ်

    ညေ့ကသား

    [ɲḛkθá]
    နိအချိန်၏ ဟိပိုင်း။ မိုးထပိုင်း
    နေ့အချိန်၏ ရှေ့ပိုင်း။ နံနက်ပိုင်း
    morning
    နာမ်

    ညေလင်ညေမယား

    [ɲèlɪ̀ɴɲèmjá]
    ငယ်လင် ငယ်မယား။ အပျို လပျိုချင်း ပေါင်းသင်း နီထိုင် လာခရေ လင်နန့် မယား
    ငယ်လင် ငယ်မယား။ အပျို လူပျိုချင်း ပေါင်းသင်း နေထိုင် လာခဲ့သော လင်နှင့် မယား
    husband and wife since youth
    နာမ်

    ညော

    [ɲɔ́]
    ၁၊ အလွန် ပင်ပန်း ညှိုးငယ်သော။ အလွန် မှေးမှိန် ညှိုးရော်သော။ ကိုယ်လက် လှုပ်ရှား တက်ကြွခြင်း မဟိရေ။ ၂၊ ခွန်အား နည်းပါးသော။ ခွန်အား ကုန်ခန်းသော။ ပမာဆိုကေ၊ သံမှိုခတ်သို့၊ ဆီသတ်ငါးနှယ်၊ ညောကာယိုင်ကေ၊ မှိုင်သိရလေ (ပဒုမ္မ)
    ၁၊ အလွန် ပင်ပန်း ညှိုးငယ်သော။ အလွန် မှေးမှိန် ညှိုးရော်သော။ ကိုယ်လက် လှုပ်ရှား တက်ကြွခြင်း မရှိသော။ ၂၊ ခွန်အား နည်းပါးသော။ ခွန်အား ကုန်ခန်းသော။ ပမာဆိုသော်၊ သံမှိုခတ်သို့၊ ဆီသတ်ငါးနှယ်၊ ညောကာယိုင်ကေ၊ မှိုင်သိရလေ (ပဒုမ္မ)
    little
    နာမဝိသေသန

    ညောခြင်း

    [ɲɔ́kʰɹɪ́ɴ]
    ကိုယ်လက် ရောင်းသီရောင်းဖတ်၊ နီထိုင် မကောင်း ဖြစ်ဗျာယ်။ နွမ်းရိ ပင်ပန်းဗျာယ်။ ကျမ္မာရီး ထိခိုက် ပျက်ပြားဗျာယ်
    ကိုယ်လက် မအီမသာ၊ နေထိုင် မကောင်း ဖြစ်လျက်။ နွမ်းနယ် ပင်ပန်းလျက်။ ကျန်းမာရေး ထိခိုက် ပျက်ပြားလျက်
    tired
    ကြိယာဝိသေသန

    ညောင်

    [ɲàʊɴ]
    အသီးချေ၍ အပင်ကြီးပြီး အစီးပျောင်းသည့် အပင်။ (ညောင် အမျိုးအစား မကန်မဝှန် ဟိရေ။) ညောင်ကိုမနိုင်၊ ပုထိုးကိုဖျက် (ပုံ)
    အသီးငယ်၍ အပင်ကြီးပြီး အစေးထန်းသည့် သစ်ပင်။ (ညောင် အမျိုးအစား အများအပြား ရှိသည်။) ညောင်ကိုမနိုင်၊ ပုထိုးကိုဖျက် (ပုံ)
    banyan tree
    နာမ်

    ညောင်း

    [ɲáʊɴ]
    ၁၊ ကာလ ကြာမြင့်ရေ။ တာရှည်ရေ။ ကာလကြာညောင်း၊ ရှည်လျား သျှောင်းသော် (တောင်)။ လင်မင်းကျော်နှင့်၊ မြင့်ကြာညောင်းအောင်၊ မပေါင်းရပဲ (ထာနု)။ ၂၊ ပင်ပန်းလောက်ရုံရာ ဖြစ်တေ။ နင်လျှင်ငမိုက်၊ ဆန်ဖြစ်စီကြောင်း၊ ဖွဲကိုထောင်းသော်၊ အကြောင်းမလှ၊ ညောင်းလောက်ရုံရာ (ဓမ္မိက)။ ၃၊
    ၁၊ ကာလ ကြာမြင့်သည်။ တာရှည်သည်။ ကာလကြာညောင်း၊ ရှည်လျား သျှောင်းသော် (တောင်)။ လင်မင်းကျော်နှင့်၊ မြင့်ကြာညောင်းအောင်၊ မပေါင်းရပဲ (ထာနု)။ ၂၊ ပင်ပန်းရုံမျှသာ ဖြစ်သည်။ နင်လျှင်ငမိုက်၊ ဆန်ဖြစ်စေကြောင်း၊ ဖွဲကိုထောင်းသော်၊ အကြောင်းမလှ၊ ညောင်းရုံမျှသာ (ဓမ္မိက)။ ၃၊
    take long time
    ကြိယာ

    ညောင်း၂

    [ɲáʊɴ၂]
    အခြည်းနှီး။ အကျိုး မဟိဘဲ။ အကျိုးမဲ့ သတ်သတ်။ အလဟဿ။ ကျောက်သီးကို ဆီငင်လို့ ညောင်းလောက်ရုံရာ
    အချည်းနှီး။ အကျိုး မရှိပဲ။ အကျိုးမဲ့ သက်သက်။ အလဟဿ။ ကျောက်ခဲကို ဆီငင်လို့ ညောင်းရုံမျှသာ
    unprofitably
    ကြိယာဝိသေသန

    ညောင်ကြက်

    [ɲàʊɴt͡ɕɛʔ]
    အရာ အပင်ကို မှီတွယ်ကပ်၍ ပေါက်တတ်ရေ ညောင်ပင် တမျိုး
    အခြား အပင်ကို မှီတွယ်ကပ်၍ ပေါက်တတ်သော ညောင်ပင် တစ်မျိုး
    banyan tree
    နာမ်

    ညောင်ကြတ်

    [ɲàʊɴt͡ɕaʔ]
    အရာ အပင်ကို မှီတွယ်ကပ်၍ ပေါက်တတ်ရေ ညောင်ပင် တမျိုး။ ၂၊ ညောင် အမျိုးအစားမာ ပါဝင်ရေ့ ညောင်ပင် တမျိုး
    အခြား အပင်ကို မှီတွယ်ကပ်၍ ပေါက်တတ်သော ညောင်ပင် တစ်မျိုး။ ၂၊ ညောင် အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည့် ညောင်ပင် တစ်မျိုး
    banyan tree
    နာမ်

    ညောင်ချဉ်

    [ɲàʊɴɕɪ̀ɴ]
    အင်တန်ချေလောင်းာက်ရာ ချိုင်သော အရရာဟိရေ့ ညောင်ပင် တမျိုး
    အသင့်အတင့် မျှသာ ချဉ်သော အရသာရှိသည့် ညောင်ပင် တစ်မျိုး
    banyan tree
    နာမ်

    ညောင်ခြ

    [ɲàʊɴkʰɹ]
    တောခြုံ ပိုင် အုပ်ဆိုင်းနိန်ရေ အရိပ် ကောင်းရေ ညောင်ပင် တမျိုး
    တောချုံ ကဲ့သို့ အုပ်ဆိုင်းနေသော အရိပ် ကောင်းသည့် ညောင်ပင် တစ်မျိုး
    banyan tree
    နာမ်

    ညောင်ခြီးထောက်

    [ɲàʊɴkʰɹïtʰɔ́ɛʔ]
    ပင်မကြီး အကိုင်း အခက်ရို့မှ အမြစ်များ တွဲလောင်း ကျနိန်ပနာ ယင်း အမြစ်သည်ပင်လျှင် ကြီးထွား၍ အပင်ကို (ထောက်ခံထား ပိုင်) ခြီထောက် ပိုင်ဟိရေ ညောင်ပင် တမျိုး
    ပင်စည် အကိုင်း အခက်တို့မှ အမြစ်များ တွဲလျား ကျနေ၍ ယင်း အမြစ်သည်ပင်လျှင် ကြီးထွား၍ အပင်ကို (ထောက်ခံထား သကဲ့သို့) ခြေထောက် သဖွယ်ရှိသော ညောင်ပင် တစ်မျိုး
    banyan tree
    နာမ်