Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 261–280 of 364 words

    ည

    ညွန့်၂

    [ɲʊ̀ɴ့၂]
    ၁၊ ကောင်းဘီယက်၊ အမြင့် မြတ်ဆုံး ဖြစ်တေ။ အဖျား သွယ်၍ ချွန်ထက်ရေ။ ၂၊ လူတဖက်သားကို တစုံ တခု ပီးဖို့ ရည်စူး ရည်မှန်းသည်
    ၁၊ အကောင်းဆုံး၊ အမြင့် မြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ အဖျား သွယ်၍ ချွန်ထက်သည်။ ၂၊ တစ်ပါးသော သူအား တစ်စုံ တစ်ခု ပေးရန် ရည်စူး ရည်မှန်းသည်
    best
    ကြိယာ

    ညွန့်၃

    [ɲʊ̀ɴ့၃]
    (နမူနာ) လူတိကိုအသုံးချပနာ ကိုယ့်အတွက် အကျိုးဟိအောင် လုပ်ရေ
    (ဥပမာ) သူတစ်ပါးကို အသုံးချ၍ မိမိအတွက် အကျိုးရှိအောင် လုပ်သည်
    put into use
    ကြိယာ

    ညွန်ကျ

    [ɲʊ̀ɴt͡ɕ]
    ရီမြှပ် မြုပ်သနန့် စပါးပင်မာ ကျုတ်ဝပ်များ ပေကျံရစ်သော ကြောင့် တဆတ်ဆတ် စပါးပင် အရွက် အလက်ရို့ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်ကျပနာ လားရေ အနာ တမျိုး။ (ညွန်ဖြူ၊ ညွန်နီ၊ ပဒေါင်း၊ ရွက်လိပ်၊ ကြံနာ၊ ကြံဆစ်၊ လောင်မီး အစဟိစွာ မကန်မဝှန် ဟိရေ။
    ရေနစ် မြုပ်သဖြင့် စပါးပင်တွင် ရွှံ့ညွန်စေးများ ပေကျံရစ်သော ကြောင့် တဖြည်းဖြည်း စပါးပင် အရွက် အလက်တို့ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်ကျ၍ သွားသော အနာ တစ်မျိုး။ (ညွန်ဖြူ၊ ညွန်နီ၊ ဗူးတောင်း၊ ရွက်လိပ်၊ ကြံနာ၊ ကြံဆစ်၊ လောင်မီး စသည် အများအပြား ရှိသည်။
    none
    နာမ်

    ညွန့်ချောင်း

    [ɲʊ̀ɴ့ɕáʊɴ]
    အလျား ရှည်မျိုးသော
    အလျား ရှည်မျောသော
    long
    နာမဝိသေသန

    ညွန့်ချောင်း၂

    [ɲʊ̀ɴ့ɕáʊɴ၂]
    ပိန်၍ ရှည်သွယ်သော (သူ)
    ပိန်၍ ရှည်သွယ်သော (သူ)
    tall
    နာမဝိသေသန

    ညွန်စီး

    [ɲʊ̀ɴsï]
    ကျုတ်နစ်
    ပျော့စေးသော မြေ
    deep mud
    နာမ်

    ညွန်တုံး

    [ɲʊ̀ɴtóʊɴ]
    လူ့လောက တလျှောက်မာ တိုးတက် ကြီးပွားမှု ရရန် အခြီအရဲ လုံးလုံး ဆုံးယှုံး ပျက်ပြားသည်
    လူ့လောက တစ်လျှောက်တွင် တိုးတက် ကြီးပွားမှု ရရန် အခြေအနေ လုံးလုံး ဆုံးရှုံး ပျက်ပြားသည်
    lose
    ကြိယာ

    ညွန့်တောင်း

    [ɲʊ̀ɴ့táʊɴ]
    ပင်မကြီး အညွန့် အတက် မဟိရေ အပင်၊ ဝါးပင် အစဟိစွာ
    ပင်စည် အညွန့် အတက် မရှိသော သစ်ပင်၊ ဝါးပင် စသည်
    bamboo
    ကြိယာဝိသေသန

    ညွန်နစ်

    [ɲʊ̀ɴnɪʔ]
    ၁၊ ရီစီးနှင့် ပါလာပြီးကေ မြစ်ထဲ၊ ချောင်းထဲ အစဟိစွာရို့မာ အနစ်ထိုင်သော ကျုတ်နစ်မြီဆီ။ ၂၊ ရေဝင်မြေပျော့
    ၁၊ ရေစီးနှင့် ပါလာ၍ မြစ်ထဲ၊ ချောင်းထဲ စသည်တို့တွင် အနည်ထိုင်သော ရွှံ့နစ်မြေဆီ။ ၂၊ ရေဝင်မြေပျော့
    deep mud
    နာမ်

    ညွန်နာ

    [ɲʊ̀ɴnà]
    ရီမြှပ် မြုပ်သနန့် စပါးပင်မာ ကျုတ်ဝပ်များ ပေကျံရစ်သော ကြောင့် တဆတ်ဆတ် စပါးပင် အရွက် အလက်ရို့ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်ကျပနာ လားရေ အနာတမျိုး
    ရေနစ် မြုပ်သဖြင့် စပါးပင်တွင် ရွှံ့ညွန်စေးများ ပေကျံရစ်သော ကြောင့် တဖြည်းဖြည်း စပါးပင် အရွက် အလက်တို့ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်ကျ၍ သွားသော အနာတစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ညွန့်ပေါင်း

    [ɲʊ̀ɴ့pèàɪ́ɴ]
    ၁၊ မပျက်မစီး ကောင်းရေရို့ကို စုစည်းထားခြင်း။ ၂၊ ဝတ္တု ဝန် အမျိုးမျိုး၊ အဖွဲ့အစည်း အမျိုးမျိုးရို့ကို စုစည်းထားခြင်း
    ၁၊ မပျက်မစီး ကောင်းသည်တို့ကို စုစည်းထားခြင်း။ ၂၊ ဝတ္တု ပစ္စည်း အမျိုးမျိုး၊ အဖွဲ့အစည်း အမျိုးမျိုးတို့ကို စုစည်းထားခြင်း
    collection
    နာမ်

    ညွန်ပျောင်း

    [ɲʊ̀ɴpráʊɴ]
    ပျစ်ချွဲ ပျောင်း ငြိတွယ်သော ဘိတ်။ အရည်ပျော်၍ စေးထန်း နိန်ရေ ဘိတ်။ ညွန်ပျောင်းထပ်ကျင်၊ ကျုတ်ကျွံဝင်ကေ၊ ခြီငင်မရ (ဝိဇယ)
    ပျစ်ချွဲ စေးကပ် ငြိတွယ်သော ရွှံ့။ အရည်ပျော်၍ စေးထန်း နေသော ရွှံ့။ ညွန်ပျောင်းထပ်ကျင်၊ ကျုတ်ကျွံဝင်ကေ၊ ခြီငင်မရ (ဝိဇယ)
    mud
    နာမဝိသေသန

    ညွန်ဖြူ

    [ɲʊ̀ɴpʰɹù]
    စပါးပင် အရွက်ရို့စွာ ဖြူဖွေးပြီး ခြောက်သွိ လားတတ်ရေ အနာ တမျိုး။ (ယင်းကို ဂေါင်းဖြူနာ၊ ဂေါင်းဖြူ ပိုးညွန်နာ ဆိုပနာလည်း ခေါ်ဆို ကတ်တေ။
    စပါးပင် အရွက်တို့သည် ဖြူဖွေးပြီး ခြောက်သွေ့ သွားတတ်သော အနာ တစ်မျိုး။ (၎င်းကို ဂေါင်းဖြူနာ၊ ဂေါင်းဖြူ ပိုးညွန်နာ ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆို ကြသည်။
    none
    နာမ်

    ညွန့်လူ

    [ɲʊ̀ɴ့lù]
    အညွန် တလူလူ ထွက်ပြူနိန်ရေ။ ဝေဆာနိန်ရေ
    အညွန် တလူလူ ထွက်ပြူနေသော။ ဝေဆာနေသော
    luxuriant
    နာမဝိသေသန

    ညွန့်ဝေ

    [ɲʊ̀ɴ့wè]
    အညွန် တလူလူ ထွက်ပြူ နိန်ရေ။ ဝေဆာနိန်ရေ
    အညွန် တလူလူ ထွက်ပြူ နေသော။ ဝေဆာနေသော
    luxuriant
    နာမဝိသေသန

    ညွန်အိုင်

    [ɲʊ̀ɴʔàɪɴ]
    ကျုတ်နစ်များ စုဝေး ပြည့်ရွှန်နိန်ရေ ချိုင့်ဝှမ်း
    ရွှံ့စေးများ စုဝေး ပြည့်လျှံနေသော ချိုင့်ဝှမ်း
    muddy
    နာမ်

    ညွှန်

    [ɲW̯àɴ]
    ၁၊ (တခုခုကို လက်ညှိုး ထိုးပနာ) ပြရေ။ ၂၊ တစုံ တခုသော ပြောဆို ဆုံးမချက်ကို လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ထူ ဖော်ပြရေ
    ၁၊ (တစ်စုံ တစ်ရာကို လက်ညှိုး ထိုး၍) ပြသည်။ ၂၊ တစ်စုံ တစ်ခုသော ပြောဆို ဆုံးမချက်ကို နာခံ ဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ထူ ဖော်ပြသည်
    point
    ကြိယာ

    ညွှန်း

    [ɲW̯áɴ]
    သာဓက ထောက်၍ ဖော်ပြရေ
    သာဓက ထောက်၍ ဖော်ပြသည်
    point
    ကြိယာ

    ညွှန်ကြား

    [ɲW̯àɴt͡ɕá]
    တစုံ တခုသော ပြောဆို ဆုံးမချက်ကို လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ထူ ဖော်ပြရေ
    တစ်စုံ တစ်ခုသော ပြောဆို ဆုံးမချက်ကို နာခံ ဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ထူ ဖော်ပြသည်
    direct
    ကြိယာ

    ညွှန်ကြားချက်

    [ɲW̯àɴt͡ɕáɕɛʔ]
    တစုံ တရာ ပြောဆို ဆုံးမချက်ကို လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် ဖော်ထုတ်ပနာ ပြောဆိုချက်
    တစ်စုံ တစ်ရာ ပြောဆို ဆုံးမချက်ကို နာခံ ဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ဖော်၍ ပြောဆိုချက်
    directive
    နာမ်