Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 301–320 of 364 words

    ည

    ညှည့်၂

    [ɲ̯ɛ့̀၂]
    အိုးခွက်ကို စောင်း၍ အထဲဟိ အရည်ကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ရေကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ (ညှည့်) သွန်ချရေ။ အုန်းရည်ထန်းရည်၊ တခပ်တကျည့်၊ ငါရို့ညှည့်မည်၊ သောက်ကြလီလီာ့ (ဥဒိန်)
    အိုးခွက်ကို စောင်း၍ အတွင်းရှိ အရည်ကိုသော် လည်းကောင်း၊ ရေကိုသော် လည်းကောင်း၊ (ငှဲ့) သွန်ချသည်။ အုန်းရည်ထန်းရည်၊ တခပ်တကျည့်၊ ငါတို့ညှည့်မည်၊ သောက်ကြလေလော့ (ဥဒိန်)
    outpouring
    ကြိယာ

    ညှည့်၃

    [ɲ̯ɛ့̀၃]
    ၁၊ တခုတရီမှ အရည်ကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အဖတ်ကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ် ထွက်လှာအောင် ဖိညှပ်ရေ။ ၂၊ လက်ချောင်းရို့နန့် တင်းကျပ်စွာ ဖျစ်သည်
    ၁၊ တစ်စုံတစ်ရာမှ အရည်ကိုသော် လည်းကောင်း၊ အဖတ်ကိုသော် လည်းကောင်း ထွက်လာအောင် ဖိညှပ်သည်။ ၂၊ လက်ချောင်းတို့ဖြင့် တင်းကျပ်စွာ ဖျစ်သည်
    squeeze
    ကြိယာ

    ညှည့်၄

    [ɲ̯ɛ့̀၄]
    လူတယောက်ယောက်ကို အကျပ်ကိုင်ပနာ ငွီကြီး အစဟိစွာ ထွက်လှာအောင် ပြုသည်
    တစ်စုံ တစ်ယောက်သော သူအား အကျပ်ကိုင်၍ ငွေကြေး စသည် ထွက်လာအောင် ပြုသည်
    blackmail
    ကြိယာ

    ညှည်းစိုး

    [ɲ̯ɛ́só]
    မကြည်မလင် ဖြစ်တေ။ ချီးမကြယ် ဖြစ်တေ
    မကြည်မလင် ဖြစ်သည်။ မစင်မကြယ် ဖြစ်သည်
    drear
    ကြိယာ

    ညှည်းစိုးပုပ်

    [ɲ̯ɛ́sópoʊʔ]
    မျက်နှာ မရွင်မလန်း မသာမယာ ဖြစ်ဗျာယ်
    မျက်နှာ မရွင်မလန်း မသာမယာ ဖြစ်လျက်
    drearily
    ကြိယာဝိသေသန

    ညှည်းဆဲ

    [ɲ̯ɛ́sʰɛ]
    နှိပ်စက်ရေ။ ဒုက္ခပီးရေ။ ငါ့သည်းအူကို၊ ကလူနှိပ်စက်၊ ကလဝီမဟု၊ ရက်ရက်ရဲရဲ၊ ခြိမ်းမောင်းမဲလို့၊ ညှည်းဆဲပုတ်ခတ်၊ မပြုအပ်ရာ (မျိုးက်)
    နှိပ်စက်သည်။ ဒုက္ခပေးသည်။ ငါ့သည်းအူကို၊ ကလူနှိပ်စက်၊ မိန်းမပျက်ဟု၊ ရက်ရက်ရဲရဲ၊ ခြိမ်းမောင်းမဲလို့၊ ညှည်းဆဲပုတ်ခတ်၊ မပြုအပ်ရာ (မျောက်)
    persecute
    ကြိယာ

    ညှည့်ထုတ်

    [ɲ̯ɛ့̀tʰoʊʔ]
    ၁၊ တစုံ တခုသော အကြောင်းအရာကို ပြောကြားရန် အားဓမ တိုက်တိုးရေ။ ၂၊ တစုံ တခုသော အရာဝတ္တု အထဲက အရည်ကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အဖတ်ကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ် ထွက်လှာစီရန် အားထုတ်သည်
    ၁၊ တစ်စုံ တစ်ခုသော အကြောင်းအရာကို ပြောကြားရန် အတင်း တိုက်တွန်းသည်။ ၂၊ တစ်စုံ တစ်ခုသော အရာဝတ္တု အတွင်းမှ အရည်ကိုသော် လည်းကောင်း၊ အဖတ်ကိုသော် လည်းကောင်း ထွက်လာစေရန် အားထုတ်သည်
    squeeze
    ကြိယာ

    ညှည်းပန်း

    [ɲ̯ɛ́páɴ]
    နှိပ်စက်သည်
    နှိပ်စက်သည်
    persecute
    ကြိယာ

    ညှည့်သံ

    [ɲ̯ɛ့̀θံ]
    တစုံ တခုသော ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရမှုကြောင့် အသံ တိန်းနိန်နန့် လိုင်ခြောင်းမှ ဖျစ်ညှစ် ထွက်ပေါ်လှာသော အသံ။ မငိုချင်ကေလေ့၊ ညှည့်သံပါပါ၊ ထွက်လို့ငိုရေ
    တစ်စုံ တစ်ခုသော ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရမှုကြောင့် အသံ တိုးတိုးဖြင့် လည်ချောင်းမှ ဖျစ်ညှစ် ထွက်ပေါ်လာသော အသံ။ မငိုချင်ကေလေ့၊ ညှည့်သံပါပါ၊ ထွက်လို့ငိုရေ
    none
    နာမ်

    ညှပ်

    [ɲ̯aʔ]
    တစုံ တခုသော ဝတ္တုကို အလယ်က ထားပနာ ဖီးတဖက် တချက်မှ ရံ၍ ထားဟိရေ။ ဇဂတိ၊ ဖျစ်ကချပ်ကေ၊ ညှပ်၍ပါရေ်(ရာမ)။ ၂၊ အချောင်းအတံ နှစ်ခုနန့် ဖိ၍ ကိုင်ရေ။ ကလန့် လက်မနန့် ညှပ်တေ။ ၃၊ လက်တွဲ ပါဝင် စီရေ။ ကွမ်းရွက်ကြီးမာ ကွမ်းရွက်သျှေကို ညှပ်ထည့် ရောင်းရ
    တစ်စုံ တစ်ခုသော ဝတ္တုကို အလယ်က ထား၍ ဘေးတစ်ဘက် တစ်ချက်မှ ရံ၍ ထားရှိသည်။ လက်ကတီးကြား၊ ဖျစ်ကချပ်ကေ၊ ညှပ်၍ပါသော်(ရာမ)။ ၂၊ အချောင်းအတံ နှစ်ခုဖြင့် ဖိ၍ ကိုင်သည်။ ကလန့် လက်မနန့် ညှပ်တေ။ ၃၊ ယှဉ်တွဲ ပါဝင် စေသည်။ ကွမ်းရွက်ကြီးမှာ ကွမ်းရွက်သျှေကို ညှပ်ထည့် ရောင်းရ
    none
    ကြိယာ

    ညှပ်၂

    [ɲ̯aʔ၂]
    ၁၊ (ဆင်၊ မြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား အစဟိစွာရို့ကို) မရုန်းနိုင် မလှုပ်နှိုင်ယောင် ကျပ်တည်းစွာ စိုက်ထူ ထားရေ့ တိုင်အစု။ ၂၊ အမဲသား၊ ငါးအစဟိစွာ ရို့ကို မီးကင်ရရေ ကိရိယာ။ ကင်ညှပ်
    ၁၊ (ဆင်၊ မြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား စသည်တို့ကို) မရုန်းနိုင် မလှုပ်နိုင်အောင် ကျပ်တည်းစွာ စိုက်ထူ ထားသည့် တိုင်အစု။ ၂၊ အမဲသား၊ ငါးစသည် တို့ကို မီးကင်ရသော ကိရိယာ။ ကင်ညှပ်
    none
    နာမ်

    ညှပ်စိမ်း

    [ɲ̯aʔséɪɴ]
    မျက်နှာပြင်ကို နှုတ်သီးခေါင်း နှစ်ခုဆိုင်၍ ညှပ်ယူရရေ သတ္တု လက်ကိုင်ညှပ်။ ယင်းနန့် သံမှို အစဟိစွာရို့ကို နှုတ်သည်
    မျက်နှာပြင်ကို နှုတ်သီးခေါင်း နှစ်ခုဆိုင်၍ ညှပ်ယူရသော သတ္တု လက်ကိုင်ညှပ်။ ၎င်းဖြင့် သံမှို စသည်တို့ကို နှုတ်သည်
    plier
    နာမ်

    ညှပ်တိုင်

    [ɲ̯aʔtàɪɴ]
    ဆန်ဖွပ်သော မောင်းအစဟိစွာရို့ မတိမ်းညွတ် စီရန် နှစ်ဖက်ညှပ်၍ စိုက်ထားရေ့တိုင်
    ဆန်ဖွပ်သော မောင်းစသည်တို့ မတိမ်းညွတ် စေရန် နှစ်ဖက်ညှပ်၍ စိုက်ထားသည့်တိုင်
    none
    နာမ်

    ညှပ်မပိုး

    [ɲ̯aʔmpó]
    နှုတ်သီးဖျားမာ ဝိုက်၍ ချွန်ထက်သော နှုတ်သီး ဟိရေ ပိုးတမျိုး
    နှုတ်သီးဖျားတွင် ဝိုက်၍ ချွန်ထက်သော နှုတ်သီး ရှိသော ပိုးတစ်မျိုး
    insect
    နာမ်

    ညှပ်ရိုး

    [ɲ̯aʔɹó]
    ရင်ရိုးနှင့် ခြုံးရိုးကို ဆက်ထားရေ အရိုး
    ရင်ရိုးနှင့် ခြုံးရိုးကို ဆက်ထားသော အရိုး
    bone
    နာမ်

    ညှပ်သွင်း

    [ɲ̯aʔθwɪ́ɴ]
    တစုံ တခုစစွာကို ညှပ်အထဲမာ ထည့်သွင်း ထားရေ
    တစ်စုံ တစ်ခုစသည်ကို ညှပ်အတွင်း၌ ထည့်သွင်း ထားသည်
    inscribe
    ကြိယာ

    ညှာ

    [ɲ̯à]
    ၁၊ လူများ အကျိုးအတွက် ကိုယ့်အကျိုးကို ပဓါနမထားပဲ လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက် ပီးရေ။ ထည့်တွက် စာနာရေ။ ဆင်ခြင် နှိုင်းဆရေ။ ၂၊ လျော့နည်းယောင် သက်ညှာခြင်း ပြုရေ။ အားလုံးအကျ နည်းပါးအောင် ချွေစွာရေ။ ညှာထားရေငါး- ကြောင်စားသည် (ပုံ)
    ၁၊ သူတစ်ပါး အကျိုးအတွက် မိမိအကျိုးကို ပဓါနမထားပဲ လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက် ပေးသည်။ ချင့်တွက် စာနာသည်။ ဆင်ခြင် နှိုင်းဆသည်။ ၂၊ လျော့နည်းအောင် သက်ညှာခြင်း ပြုသည်။ အကုန်အကျ နည်းပါးအောင် ချွေတာသည်။ ညှာထားရေငါး- ကြောင်စားရေ (ပုံ)
    be economical
    ကြိယာ

    ညှာစိမ်း

    [ɲ̯àséɪɴ]
    သစ်ခွပန်း တမျိုး။ (ညှာတံမာ အပွင့် သွယ်တန်းဗျာယ် ပွင့်ရေ။ ရွှီတူ၊ ငွီတူ ဆိုပနာ ဟိရေ။ သင်္ကြန် နီးမာ ပွင့်ရေ။ သဇင် မျိုးမာ ပါဝင်ရေ။) ရွှီတူငွီတူ၊ စပါယ်ဖြူကေ၊ မဥ္ဇူခိုင်ဆင့်၊ ညှာစိမ်းခေါ်မာ၊ ဂေါ်သဇင်ရို့၊ ပင်မြင့်ထက်မာ၊ ရင့်သည်အမုံ၊ ပွင့်မကုန်ကေ
    သစ်ခွပန်း တစ်မျိုး။ (ညှာတံတွင် အပွင့် သွယ်တန်းလျက် ပွင့်သည်။ ရွှေတူ၊ ငွေတူ ဟူ၍ ရှိသည်။ သင်္ကြန် နီးတွင် ပွင့်သည်။ သဇင် မျိုးတွင် ပါဝင်သည်။) ရွှေတူငွေတူ၊ စပါယ်ဖြူကေ၊ မဥ္ဇူခိုင်ဆင့်၊ ညှာစိမ်းခေါ်တွင်၊ ဂေါ်သဇင်တို့၊ ပင်မြင့်ပေါ်မှာ၊ ရင့်သည်အမုံ၊ ပွင့်မကုန်ကေ
    just like orchid
    နာမ်

    ညှာညှာစာစာ

    [ɲ̯àɲ̯àsàsà]
    လျော့ပေါ့ ပြုမူရေ။ သတ်သတ် သာသာ ပြုမူသည်
    လျော့ပေါ့ ပြုမူသည်။ သက်သက် သာသာ ပြုမူသည်
    have compassion for
    ကြိယာ

    ညှာညှာတာတာ

    [ɲ̯àɲ̯àtàtà]
    ထည့်တွက် စာနာရေ။ ဆင်ခြင် နှိုင်းဆရေ။ လျော့နည်းယောင် သက်ညှာခြင်း ပြုသည်
    ချင့်တွက် စာနာသည်။ ဆင်ခြင် နှိုင်းဆသည်။ လျော့နည်းအောင် သက်ညှာခြင်း ပြုသည်
    have compassion for
    ကြိယာ