Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 101–120 of 364 words

    ည

    ညနီခြည်

    [ɲníkʰɹɛ]
    ညနီဖက် ပစွန်ဆီရောင်သန်းချိန် ကာလ နီ၏ ရောင်ခြည်။ နီ၏အရောင်
    ညနေချမ်း နေဝင်ခါနီး ကာလ နေ၏ ရောင်ခြည်။ နေ၏အရောင်
    sun’s ray
    နာမ်

    ညနီခြည်ပျောက်

    [ɲníkʰɹɛprɔ́ɛʔ]
    နီရောင် ပျောက်သော အချိန် ကာလ။ နီရောင် ပျောက်၍ မိုက်စ ပျိုးသော အချိန်
    နေရောင် ပျောက်သော အချိန် ကာလ။ နေရောင် ပျောက်၍ မှောင်စ ပျိုးသော အချိန်
    night
    နာမ်

    ညနီခြည်ရုပ်

    [ɲníkʰɹɛɹoʊʔ]
    မိုက်စ ပျိုးသော အချိန်
    မှောင်စ ပျိုးသော အချိန်
    night
    နာမ်

    ညနီခြည်ရုပ်၂

    [ɲníkʰɹɛɹoʊʔ၂]
    နီရောင် ပျောက်သော အချိန် ကာလ။ နီရောင် ပျောက်၍ မိုက်စ ပျိုးသော အချိန်
    နေရောင် ပျောက်သော အချိန် ကာလ။ နေရောင် ပျောက်၍ မှောင်စ ပျိုးသော အချိန်
    night
    နာမ်

    ညနီစောင်း

    [ɲnísáʊɴ]
    မွန်းစောင်း သုံးနာရီလောင်းာက်ကပင် နီမိုက်စ ကာလအထဲ။ ညဇာ စောင်းအချိန်မှ ညဦး မိုက်စ ပျိုးချိန် ကာလအထဲ
    မွန်းလွဲ သုံးနာရီခန့်မှသည် နေဝင်ချိန် ကာလအတွင်း။ ညနေ စောင်းအချိန်မှ ညဦး မှောင်စ ပျိုးချိန် ကာလအတွင်း
    late afternoon
    နာမ်

    ညနီညို

    [ɲníɲÒ]
    နိခင်း သုံးနာရီလောင်းာက်ကပင် နီဝင် ပျိုးစ အချိန် ကာလအထဲ။ ‘စစ်တွေမြို့က၊ ညနီညိုကေ၊ သုံးပိုလောင်းာက်မာ၊ ရမ်းပေါက်လာကေ’ (သာချမ်း)
    နေ့လယ် သုံးနာရီခန့်မှသည် နေဝင် ပျိုးစ အချိန် ကာလအတွင်း။ ‘စစ်တွေမြို့က၊ ညနီညိုကေ၊ သုံးပိုလှောက်မှာ၊ ရမ်းပေါက်လာကေ’ (သာချမ်း)
    evening
    နာမ်

    ညနီတောင်တင်

    [ɲnítàʊɴtɪ̀ɴ]
    ပစွန်ဆီရောင်သန်းချိန် အနောက်ဘက်မှ တောတန်း တောင်တန်းထက်မာ နေကို မြင်ရရေ အချိန်
    နေဝင်ခါနီး အနောက်ဘက်မှ တောတန်း တောင်တန်းပေါ်တွင် နေကို မြင်ရသော အချိန်
    night
    နာမ်

    ညနီလေးပို

    [ɲnílépÒ]
    မိုးထ ခြောက်နာရီမှ ညဇာ ခြောက်နာရီအထဲ အချိန်ကာလ။ (တရက်နိကို အချိန်ချေပိုင်း ပိုင်းခြား ထားရာ တရက်အတွက် သျှစ်ပိုင်း ဖြစ်တေ။ ပဟာရသဒ္ယပိုင်မှ ပို ဖြစ်လှာရေ။) တပိုင်းမာ သုံးနာရီစီ ဟိသနန့် လေးပိုင်းအတွက် တရက်မာ (၁၂) နာရီ ဖြစ်တေ
    နံနက် ခြောက်နာရီမှ ညနေ ခြောက်နာရီအတွင်း အချိန်ကာလ။ (တစ်နေ့ကို အချိန်လေးပိုင်း ပိုင်းခြား ထားရာ တစ်ရက်အတွက် ရှစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ပဟာရသဒ္ဒါမှ ပို ဖြစ်လာသည်။) တစ်ပိုင်းတွင် သုံးနာရီစီ ရှိသဖြင့် လေးပိုင်းအတွက် တစ်နေ့တွင် (၁၂) နာရီ ဖြစ်သည်
    none
    နာမ်

    ညနီလေးပိုရုပ်

    [ɲnílépÒɹoʊʔ]
    ညချေပိုကို ကျော်လွန်ပြီးကေ ငါးပိုသို့ ရောက်ခါစ ဖြစ်ရေ အချိန်။ ညခြောက်နာရီ ကျော်လွန်ပြီးကေ (၇) နာရီသို့ ရောက်ခါစ ဖြစ်ရေ အချိန်။ ‘ဓမ္မရာဇ်မင်းသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၄၁-ခု၊ နံယုန်လဆန်း(၆) ရက်၊ ကြာသပတီးနိမာ၊ ညနီလေးပိုရုပ်ဝယ်၊ ကြက်ရိုးနန်းတော်ကို၊ ဆော်ကလုပ်တော်မူ၏’ (တောင်)
    ညလေးပိုကို ကျော်လွန်၍ ငါးပိုသို့ ရောက်ခါစ ဖြစ်သော အချိန်။ ညခြောက်နာရီ ကျော်လွန်၍ (၇) နာရီသို့ ရောက်ခါစ ဖြစ်သော အချိန်။ ‘ဓမ္မရာဇ်မင်းသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၄၁-ခု၊ နယုန်လဆန်း(၆) ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင်၊ ညနီလေးပိုရုပ်ဝယ်၊ ကြက်ရိုးနန်းတော်ကို၊ ဆော်ကလုပ်တော်မူ၏’ (တောင်)
    evening
    နာမ်

    ညနီဝင်တရူး

    [ɲníwɪ̀ɴtɹùး]
    နီဝင်ပနာ လူမှန်း သူမှန်း ခွဲခြားပနာ မရရေ အချိန်
    နေဝင်၍ လူမှန်း သူမှန်း ခွဲခြား၍ မရသော အချိန်
    nightfall
    နာမ်

    ညနီသုံးပို

    [ɲníθóʊɴpÒ]
    နိ့ခင်း (၁) နာရီမှ (၃) နာရီအထဲ။ ‘ညနီညိုကေ၊ သုံးပိုလောင်းာက်မာ၊ ရမ်းပေါက်လာကေ’ (သာချမ်း)
    နေ့လည် (၁) နာရီမှ (၃) နာရီအတွင်း။ ‘ညနီညိုကေ၊ သုံးပိုလှောက်မှာ၊ ရမ်းပေါက်လာကေ’ (သာချမ်း)
    afternoon
    နာမ်

    ညနီသုံးပိုခပ်

    [ɲníθóʊɴpÒkʰaʔ]
    နိ့ခင်း (၁) နာရီမှ (၃) နာရီအထဲ။ ‘ညနီညိုကေ၊ သုံးပိုလောင်းာက်မာ၊ ရမ်းပေါက်လာကေ’ (သာချမ်း)
    နေ့လည် (၁) နာရီမှ (၃) နာရီအတွင်း။ ‘ညနီညိုကေ၊ သုံးပိုလှောက်မှာ၊ ရမ်းပေါက်လာကေ’ (သာချမ်း)
    afternoon
    နာမ်

    ညန်

    [ɲàɴ]
    စပါး မှည့်ချိန် လယ်ပြင်မာ ပေါက်တတ်ရေ အရွက်ငယ်ပနာ ပင်မကြီး ဖေါ့ဖြစ်ရေ တနှစ်ခံ စိမ်မြေပေါက် အပင်။ (ညိုင်ကြီး၊ ညိုင်သျှေ ဆိုပနာ၊ မျိုးကွဲများ၊ ဟိသိရေ။
    စပါး မှည့်ချိန် လယ်ကွင်းတွင် ပေါက်တတ်သော အရွက်သေး၍ ပင်စည် ဖေါ့ဖြစ်သော တစ်နှစ်ခံ စိမ်မြေပေါက် အပင်။ (ညိုင်ကြီး၊ ညိုင်သျှေ ဟူ၍၊ မျိုးကွဲများ၊ ရှိသေးသည်။
    none
    နာမ်

    ညံပင်

    [ɲံpɪ̀ɴ]
    စပါး မှည့်ချိန် လယ်ပြင်မာ ပေါက်တတ်ရေ အရွက်ငယ်ပနာ ပင်မကြီး ဖေါ့ဖြစ်ရေ တနှစ်ခံ စိမ်မြေပေါက် အပင်။ (ညိုင်ကြီး၊ ညိုင်သျှေ ဆိုပနာ၊ မျိုးကွဲများ၊ ဟိသိရေ။
    စပါး မှည့်ချိန် လယ်ကွင်းတွင် ပေါက်တတ်သော အရွက်သေး၍ ပင်စည် ဖေါ့ဖြစ်သော တစ်နှစ်ခံ စိမ်မြေပေါက် အပင်။ (ညိုင်ကြီး၊ ညိုင်သျှေ ဟူ၍၊ မျိုးကွဲများ၊ ရှိသေးသည်။
    sesbaina tree
    နာမ်

    ညပ်

    [ɲaʔ]
    ၁၊ နှစ်ခုရို့၏ အကြားမာ ကျပ်တည်းစွာ တည်ဟိ နိန်ရေ။ ၂၊ လူများတွက်နန့် ကျိတ်ကျိတ်တိုးအောင် ပူးကပ် ပြည့်ကျပ် နိန်ရေ
    ၁၊ နှစ်ခုတို့၏ အကြားတွင် ကျပ်တည်းစွာ တည်ရှိ နေသည်။ ၂၊ လူများ၍ တိုးမပေါက်အောင် ပူးကပ် ပြည့်ကျပ် နေသည်
    be jammed in a crowd
    ကြိယာ

    ညပ်ကျပ်

    [ɲaʔt͡ɕaʔ]
    တင်းကျပ်သည်
    တင်းကျပ်သည်
    constrict
    ကြိယာ

    ညံ့ဖျင်း

    [ɲံ့pʰrɪ́ɴ]
    (အဆင့်အတန်း) ယုတ်လျော့သော။ နိမ့်ကျသော
    (အဆင့်အတန်း) ယုတ်လျော့သော။ နိမ့်ကျသော
    not up to the standard
    နာမဝိသေသန

    ညမင်း

    [ɲmɪ́ɴ]
    လှပရေ မမာ့ငယ်
    လှပသော မိန်းမငယ်
    beautiful girl
    နာမ်

    ညမင်းရုပ်

    [ɲmɪ́ɴɹoʊʔ]
    ၁၊ လှပရေ မမာ့ငယ် အရုပ်။ ၂၊ အဝတ်အစ များနှင့် လှပစွာ ပြုလုပ် ထားရေ ကစပ်စရာ မမာ့၊ ယောက်ျား ငယ်ရုပ်။ ညမင်းရုပ်
    ၁၊ လှပသော မိန်းမငယ် အရုပ်။ ၂၊ အဝတ်အစ များနှင့် လှပစွာ ပြုလုပ် ထားသော ကစားစရာ မိန်းမ၊ ယောက်ျား ငယ်ရုပ်။ ယမင်းရုပ်
    beautiful figure of a young girl carved out of wood
    နာမ်

    ညမင်းသျှေ

    [ɲmɪ́ɴʃè]
    ကစပ်စရာ ညမင်းရုပ် အချေ
    ကစားစရာ ယမင်းရုပ် ကလေး
    beautiful figure of a young girl carved out of wood
    နာမ်