Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 121–140 of 364 words

    ည

    ညရီးညည့်တာ

    [ɲɹïɲɛ့̀tà]
    ညဇာအခါ ကာလမာ တစုံ တရာ ဖြစ်ပေါ်လှာသော အရီးကိစ္စ
    ညအခါ ကာလတွင် တစ်စုံ တစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရေးကိစ္စ
    emergencies of the night
    နာမ်

    ညလင်

    [ɲlɪ̀ɴ]
    လူအများ သိယောင် ကြေညာ၍ တန်ဖိုး အများဆုံး ပီးနှိုင်သူကို ရောင်းချသော စနစ်။ လေလံ။ (ဟန္ဒီ
    လူအများ သိအောင် ကြေညာ၍ တန်ဖိုး အများဆုံး ပေးနိုင်သူကို ရောင်းချသော စနစ်။ လေလံ။ (ဟန္ဒီ
    auction
    နာမ်

    ညလင်ဆွဲ

    [ɲlɪ̀ɴsʰwɛ]
    လေလံ ရောင်းချရာမာ ဈီးပြိုင် ပီးပြီးကေ ဝယ်ယူရေ
    လေလံ ရောင်းချရာတွင် ဈေးပြိုင် ပေး၍ ဝယ်ယူသည်
    auction
    ကြိယာ

    ညလင်ဈီး

    [ɲlɪ̀ɴzʱï]
    ဈီးပြိုင် ရောင်းချ ရာမာ အရောင်း အဝယ်ဖြစ်တေ့ ဈီး၏ တန်ဖိုး
    ဈေးပြိုင် ရောင်းချ ရာတွင် အရောင်း အဝယ်ဖြစ်သည့် ဈေး၏ တန်ဖိုး
    auction
    နာမ်

    ညလင်တင်

    [ɲlɪ̀ɴtɪ̀ɴ]
    လေလံ စနစ်နန့် ရောင်းချရန် ဈီးပြိုင် ခေါ်ရေ
    လေလံ စနစ်ဖြင့် ရောင်းချရန် ဈေးပြိုင် ခေါ်သည်
    auction
    ကြိယာ

    ညလင်ပစ်

    [ɲlɪ̀ɴpɪʔ]
    လေလံ စနစ်နန့် ရောင်းချရန် ဈီးပြိုင် ခေါ်ရေ
    လေလံ စနစ်ဖြင့် ရောင်းချရန် ဈေးပြိုင် ခေါ်သည်
    auction
    ကြိယာ

    ညလုံးပိတ်

    [ɲlóʊɴpeɪʔ]
    ညဦးမှ စပြီးကေ မိုးလင်းသည် အထိ။ ညလုံးပေါက်လုံး
    ညဦးမှ စ၍ မိုးလင်းသည် အထိ။ တစ်ညလုံးလုံး
    the whole night
    ကြိယာဝိသေသန

    ညလုံးပေါက်

    [ɲlóʊɴpaʊʔ]
    ညဦးမှ စပြီးကေ မိုးလင်းသည် အထိ။ ညလုံးပေါက်လုံး
    ညဦးမှ စ၍ မိုးလင်းသည် အထိ။ တစ်ညလုံးလုံး
    the whole night
    နာမ်

    ညံ့သက်

    [ɲံ့θɛʔ]
    ၁၊ သာယာ ဖြည်းညင်းသော။ ၂၊ ပျော့ပျောင်း ချောမွတ်သော။ ၃၊ နုနယ် သိမ်မွေ့သော။ ၄၊ ညင်သာသော။ သိမ်မွေ့သော။ နူးညံ့ ညက်ညောသော။ ညံ့သက်ဝါဠု၊ သဲဖြူနုနန့် (ကင်း)
    ၁၊ သာယာ ဖြည်းညင်းသော။ ၂၊ ပျော့ပျောင်း ချောမွတ်သော။ ၃၊ နုနယ် သိမ်မွေ့သော။ ၄၊ ညင်သာသော။ သိမ်မွေ့သော။ နူးညံ့ ညက်ညောသော။ ညံ့သက်ဝါဠု၊ သဲဖြူနုဖြင့် (ကင်း)
    mild
    နာမဝိသေသန

    ညသိပ်ရီ

    [ɲθìaʔɹí]
    ညဦးက ခပ်၍ ညလုံးပေါက် လောင်းာင် ထားရေ ရေ
    ညဦးက ခပ်၍ တစ်ညလုံး သိုလှောင် ထားသော ရေ
    water stored up overnight
    နာမ်

    ညအိပ်ညည့်နီ

    [ɲʔìaʔɲɛ့̀ní]
    တနိချင်းနန့် ပြန်ပနာ ရောက်နှိုင်ရေ မဟုတ်ဘဲနန့်
    တစ်နေ့ချင်းဖြင့် ပြန်၍ ရောက်နိုင်သည် မဟုတ်တော့ပဲ
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ညအိပ်ရီ

    [ɲʔìaʔɹí]
    ညဦးက ခပ်၍ ညလုံးပေါက် လောင်းာင် ထားရေ ရေ
    ညဦးက ခပ်၍ တစ်ညလုံး သိုလှောင် ထားသော ရေ
    water stored up overnight
    နာမ်

    ညဦး

    [ɲʔú]
    ညကို လေးပိုင်းပိုင်း၍ ပထမပိုင်း ဖြစ်ရေ အချိန်။ (နီဝင် ပြီးကေ ညဦးပိုင်း၊ သိုင်ခေါင်ပိုင်း၊ သန်းလွဲပိုင်း၊ မိုးသောက်ပိုင်း ဆိုပနာ တညည့်ည့်စွာကို အပိုင်း လေးပိုင်းပိုင်း၍ ခွဲခြား ထားရေ။) ‘ပျော်ပိုက်ရွှင်မြူး၊ တောင်နန်းညာကို၊ ဆောင်တော်ကူးလို့၊ ညဦးကပင်၊ စံပျော်
    ညကို လေးပိုင်းပိုင်း၍ ပထမပိုင်း ဖြစ်သော အချိန်။ (နေဝင် ပြီးနောက် ညဦးပိုင်း၊ သန်းခေါင်ပိုင်း၊ သန်းလွဲပိုင်း၊ မိုးသောက်ပိုင်း ဟူ၍ တစ်ညည့်တာကို အပိုင်း လေးပိုင်းပိုင်း၍ ခွဲခြား ထားသည်။) ‘ပျော်ပိုက်ရွှင်မြူး၊ တောင်နန်းညာကို၊ ဆောင်တော်ကူးလို့၊ ညဦးကပင်၊ စံပျော်
    early at night
    နာမ်

    ညဦးကြယ်

    [ɲʔút͡ɕɛ̀]
    အလင်းရောင် ပိုပြီးကေ အားကောင်းရေ ကြယ်ကြီး။ သောက်ရှုးကြယ်
    အလင်းရောင် ပိုမို အားကောင်းသော ကြယ်ကြီး။ သောက်ရှုးကြယ်
    the evening star
    နာမ်

    ညဦးပိုင်း

    [ɲʔúpáɪɴ]
    ညကို လေးပိုင်းပိုင်း၍ ပထမပိုင်း ဖြစ်ရေ အချိန်။ (နီဝင်ဗျယ်ဒေးကေ ညဦးပိုင်း၊ သိုင်ခေါင်ပိုင်း၊ သန်းလွဲပိုင်း၊ မိုးသောက်ပိုင်း ဆိုပနာ တညည့်ည့်စွာကို အပိုင်း လေးပိုင်းပိုင်း၍ ခွဲခြား ထားရေ။) ‘ပျော်ပိုက်ရွှင်မြူး၊ တောင်နန်းညာကို၊ ဆောင်တော်ကူးလို့၊ ညဦးကပင်၊ စံပျော်ရ
    ညကို လေးပိုင်းပိုင်း၍ ပထမပိုင်း ဖြစ်သော အချိန်။ (နေဝင်ပြီးနောက် ညဦးပိုင်း၊ သန်းခေါင်ပိုင်း၊ သန်းလွဲပိုင်း၊ မိုးသောက်ပိုင်း ဟူ၍ တစ်ညည့်တာကို အပိုင်း လေးပိုင်းပိုင်း၍ ခွဲခြား ထားသည်။) ‘ပျော်ပိုက်ရွှင်မြူး၊ တောင်နန်းညာကို၊ ဆောင်တော်ကူးလို့၊ ညဦးကပင်၊ စံပျော်ရ
    early at night
    နာမ်

    ညဦးယံ

    [ɲʔújံ]
    တညည့်ကို အပိုင်း လေးပိုင်းပိုင်း ထားရာ ပထမပိုင်း ဖြစ်ရေ အချိန်ကာလ အထဲ။ (ညဦးယံ၊ သိုင်ခေါင်ယိုင် (သိုင်ခေါင်ယံ)၊ သိုင်လွဲယံ၊ မိုးသိုင်ယံ၊ (အာရုဏ်ဖက်) ဆိုပနာ လေးပိုင်း ဟိရေ။
    တစ်ညကို အပိုင်း လေးပိုင်းပိုင်း ထားရာ ပထမပိုင်း ဖြစ်သော အချိန်ကာလ အတွင်း။ (ညဦးယံ၊ သိုင်ခေါင်ယိုင် (သန်းခေါင်ယံ)၊ သိုင်လွဲယံ၊ မိုးသိုင်ယံ၊ (မိုးသောက်ယံ) ဟူ၍ လေးပိုင်း ရှိသည်။
    early at night
    နာမ်

    ညာ

    [ɲà]
    လက်ျာဖက်။ ပန်းတော်လှကို၊ ဇာကြိုင်မူ၊ ရှီးနည်းတူကေ၊ ညာမူကိုင်ထ (နာရဒ)
    လက်ျာဖက်။ ပန်းတော်လှကို၊ ဘယ်ကြိုင်မူ၊ ရှေးနည်းတူလျှင်၊ ညာမူကိုင်ထ (နာရဒ)
    right
    နာမ်

    ညာ၂

    [ɲà၂]
    ၁၊ လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူရေ။ မဟုတ်မမှန် ပြောဆို ပြုမူရေ။ ၂၊ အကွန်ဆောင် တုပ ပြုမူသည်
    ၁၊ လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူသည်။ မဟုတ်မမှန် ပြောဆို ပြုမူသည်။ ၂၊ ဟန်ဆောင် တုပ ပြုမူသည်
    lie
    ကြိယာ

    ညာစားပါစား

    [ɲàsápàsá]
    ၁၊ ဝါ အကွန်ဆောင်ရေ။ ၂၊ မရိုးမသား စိတ်နန့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူသည်
    ၁၊ လိမ်လည် ဟန်ဆောင်သည်။ ၂၊ မရိုးမသား စိတ်ဖြင့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူသည်
    pretend
    ကြိယာ

    ညာစားဝါစား

    [ɲàsáwàsá]
    မရိုးမသားသော စိတ်နန့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူသည်
    မရိုးမသားသော စိတ်ဖြင့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူသည်
    lie
    ကြိယာ