Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 141–160 of 364 words

    ည

    ညာစားဝါစား၂

    [ɲàsáwàsá၂]
    မရိုးမသားသော စိတ်နန့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူခြင်း။ ဝါ အကွန်ဆောင်ခြင်း
    မရိုးမသားသော စိတ်ဖြင့် လှည့်ပတ် ပြောဆို ပြုမူခြင်း။ လိမ်လည် ဟန်ဆောင်ခြင်း
    lie
    နာမ်

    ညာတာပါတာ

    [ɲàtàpàtà]
    ဝါ အကွန်ဆောင်ခြင်း။ ဝါလေ့ ဟိရေ အပြုအမူ
    လိမ်လည် ဟန်ဆောင်ခြင်း။ လိမ်လည်လေ့ ရှိသော အပြုအမူ
    lie
    နာမ်

    ညာတာဝါတာ

    [ɲàtàwàtà]
    ဝါ လှည့််စားပုံ။ ဝါလေ့ ဟိရေ အပြုအမူ
    လိမ်လည် လှည့််စားပုံ။ လိမ်လည်လေ့ ရှိသော အပြုအမူ
    lie
    နာမ်

    ညာဖက်

    [ɲàpʰɛʔ]
    လက်ျာဖက်။ ပုဝါနှင့်ထုပ်၊ ညာဖက်ကိုင်ကာ၊ ဇာမာအုပ်လို့ (ပဋာ)
    လက်ျာဖက်။ ပုဝါနှင့်ထုပ်၊ ညာဖက်ကိုင်ကာ၊ ဘယ်မှာအုပ်လို့ (ပဋာ)
    right
    နာမ်

    ညာရှင်

    [ɲàʃɪ̀ɴ]
    လက်ျာဖက်လက်၊ လက်ျာဖက်ခြီ ပိုပြီးကေ တတ်ကျွမ်းရေ
    လက်ျာဖက်လက်၊ လက်ျာဖက်ခြေ ပို၍ ကျွမ်းကျင်သည်
    right
    ကြိယာ

    ညာလက်

    [ɲàlɛʔ]
    လက်ျာဖက်လက်။ ဆရာပီးလက်၊ ဆီးလက်စွပ်ကို၊ ယူရို့ရာမနီ၊ ညာလက်သန်းမာ၊ ဝတ်ဆင်ထားလိုက်ကေ (ဓမ္မက)
    လက်ျာဖက်လက်။ ဆရာပီးလက်၊ ဆီးလက်စွပ်ကို၊ ယူရို့ရာမနီ၊ ညာလက်သန်းမှာ၊ ဝတ်ဆင်ထားလိုက်ကေ (ဓမ္မက)
    right
    နာမ်

    ညာလက်ရုံး

    [ɲàlɛʔɹóʊɴ]
    (ဥပစာ) ကြိုးစားပန်းစားအားကိုး အားထား ရသူ
    (ဥပစာ) အထူးတလည် အားကိုး အားထား ရသူ
    Right-hand man
    နာမ်

    ညာသန်

    [ɲàθàɴ]
    လက်ျာဖက်လက်၊ လက်ျာဖက်ခြီ ပိုပြီးကေ တတ်ကျွမ်းရေ
    လက်ျာဖက်လက်၊ လက်ျာဖက်ခြေ ပို၍ ကျွမ်းကျင်သည်
    right
    ကြိယာ

    ညာအား

    [ɲàá]
    လက်ျာဖက် လက်၊ လက်ျာဖက်ခြီ ပိုပြီးကေ တတ်ကျွမ်းရေ
    လက်ျာဖက် လက်၊ လက်ျာဖက်ခြေ ပို၍ ကျွမ်းကျင်သည်
    right
    ကြိယာ

    ညာအားသန်

    [ɲàáθàɴ]
    လက်ျာဖက်လက်၊ လက်ျာဖက်ခြီ ပိုပြီးကေ တတ်ကျွမ်းရေ
    လက်ျာဖက်လက်၊ လက်ျာဖက်ခြေ ပို၍ ကျွမ်းကျင်သည်
    right
    ကြိယာ

    ညိတ်

    [ɲeɪʔ]
    ၁၊ အဂေါင်း၊ လည် အစဟိစွာရို့ကို ဟိကို ညွတ်ကိုင်း ပြရေ။ မျက်စမျက်ရိပ်၊ ပေါင်းဖေါ်ရာမာ၊ ခေါင်းတော်ညိတ်က၊ စိတ်အလိုသည်၊ ဇာသို့ဟိဟု၊ သိတတ်စီလီ (မျိုးက်)။ ၂၊ တဖက်ကို စောင်းမွှီ့ရေ
    ၁၊ ဦးခေါင်း၊ လည် စသည်တို့ကို ရှေ့သို့ ညွတ်ကိုင်း ပြသည်။ မျက်စမျက်ရိပ်၊ ပေါင်းဖေါ်ရာ၌၊ ခေါင်းတော်ညိတ်က၊ စိတ်အလိုသည်၊ ဘယ်သို့ရှိဟု၊ သိတတ်စေလေ (မျောက်)။ ၂၊ တစ်ဘက်သို့ စောင်းလှည့်သည်
    nod
    ကြိယာ

    ညိတ်ပေါင်း

    [ɲeɪʔpèàɪ́ɴ]
    ခြီထောက် တဖက် ကာနာသူ လမ်းလျှောက် ပိုင် (နိမ့်တုံမြင့်တုံ) ကျီးနင့်ကျီးနင့်
    ခြေထောက် တစ်ဘက် မသန်စွမ်းသူ လမ်းလျှောက် သကဲ့သို့ (နိမ့်တုံမြင့်တုံ) ထော့နဲထော့နဲ
    limp
    ကြိယာဝိသေသန

    ညို

    [ɲÒ]
    ၁၊ (နီပူဟိန်) လျော့နည်းသော အချိန်။ ၂၊ ညဇာ သုံးနာရီခန့် အချိန်။ နီလည်းသုံးပို၊ ချမ်းရိပ်ညို၊ နီညိုခလိပ်၊ ညာစာနီမာ၊ ချမ်းရိပ်ကျရေ ( ဥဂ္ဂါအဲ)
    ၁၊ (နေပူရှိန်) လျော့နည်းသော အချိန်။ ၂၊ ညနေ သုံးနာရီခန့် အချိန်။ နီလည်းသုံးပို၊ ချမ်းရိပ်ညို၊ နီညိုခလိပ်၊ ညာစာနီမှာ၊ ချမ်းရိပ်ကျရေ ( ဥဂ္ဂါအဲ)
    evening
    နာမ်

    ညို့

    [ɲo̰]
    ၁၊ မြပိုင် စိမ်းသော အရောင်ဟိရေ။ ၂၊ မြင်ကွင်း မကြည်မလင် မှုန်ဆိုင်းသော။ အရောင် မပွင့်မလင်း မှုန်ဝါးသော
    ၁၊ မြကဲ့သို့ စိမ်းသော အရောင်ရှိသော။ ၂၊ မြင်ကွင်း မကြည်မလင် မှုန်ဆိုင်းသော။ အရောင် မပွင့်မလင်း မှုန်ဝါးသော
    green
    နာမဝိသေသန

    ညို့၂

    [ɲo̰၂]
    စိမ်းမြ ကြည်လင်သော ရေ
    စိမ်းမြ ကြည်လင်သော ရေ
    clear water
    နာမ်

    ညိုခစိမ်း

    [ɲÒkʰséɪɴ]
    စိကေချေ ညိုသော အရောင်အသွီး
    အနည်းငယ် ညိုသော အရောင်အသွေး
    brown
    နာမ်

    ညိုင်

    [ɲàɪɴ]
    စပါး မှည့်ချိန် လယ်ပြင်မာ ပေါက်တတ်ရေ အရွက်ငယ်ပနာ ပင်မကြီး ဖေါ့ဖြစ်ရေ တနှစ်ခံ စိမ်မြေပေါက် အပင်။ (ညိုင်ကြီး၊ ညိုင်သျှေ ဆိုပနာ၊ မျိုးကွဲများ၊ ဟိသိရေ။
    စပါး မှည့်ချိန် လယ်ကွင်းတွင် ပေါက်တတ်သော အရွက်သေး၍ ပင်စည် ဖေါ့ဖြစ်သော တစ်နှစ်ခံ စိမ်မြေပေါက် အပင်။ (ညိုင်ကြီး၊ ညိုင်သျှေ ဟူ၍၊ မျိုးကွဲများ၊ ရှိသေးသည်။
    none
    နာမ်

    ညိုင်ပင်

    [ɲàɪɴpɪ̀ɴ]
    စပါး မှည့်ချိန် လယ်ပြင်မာ ပေါက်တတ်ရေ အရွက်ငယ်ပနာ ပင်မကြီး ဖေါ့ဖြစ်ရေ တနှစ်ခံ စိမ်မြေပေါက် အပင်။ (ညိုင်ကြီး၊ ညိုင်သျှေ ဆိုပနာ၊ မျိုးကွဲများ၊ ဟိသိရေ။
    စပါး မှည့်ချိန် လယ်ကွင်းတွင် ပေါက်တတ်သော အရွက်သေး၍ ပင်စည် ဖေါ့ဖြစ်သော တစ်နှစ်ခံ စိမ်မြေပေါက် အပင်။ (ညိုင်ကြီး၊ ညိုင်သျှေ ဟူ၍၊ မျိုးကွဲများ၊ ရှိသေးသည်။
    none
    နာမ်

    ညိုးညံ

    [ɲóɲံ]
    အသံ မျိုးစုံ ဆူညံ မြည်တွန်ရေ။ ဂနိုင်ဟေဝန်၊ မြိုင်တောယံမာ၊ ညိုးညံမစဲ၊ ငှက်ကျေးတိရိစ္ဆာန်၊ မြည်တွန်သံကို၊ ကြားပြန်လတ်သော် (ပန်း)
    အသံ မျိုးစုံ ဆူညံ မြည်တွန်သည်။ ဂနိုင်ဟေဝန်၊ မြိုင်တောယံမှာ၊ ညိုးညံမစဲ၊ ငှက်ကျေးတိရိစ္ဆာန်၊ မြည်တွန်သံကို၊ ကြားပြန်လတ်သော် (ပန်း)
    noisy
    ကြိယာ

    ညိုညို

    [ɲÒɲÒ]
    ၁၊ (နီပူဟိန်) လျော့နည်းသော အချိန်။ ၂၊ ညဇာ သုံးနာရီခန့် အချိန်။ နီလည်းသုံးပို၊ ချမ်းရိပ်ညို၊ နီညိုခလိပ်၊ ညာစာနီမာ၊ ချမ်းရိပ်ကျရေ ( ဥဂ္ဂါအဲ)။ နေညိုညိုနှင့်၊ သုံးပိုခတ်မာ၊ လွမ်းတစရာ (ကော်)
    ၁၊ (နေပူရှိန်) လျော့နည်းသော အချိန်။ ၂၊ ညနေ သုံးနာရီခန့် အချိန်။ နီလည်းသုံးပို၊ ချမ်းရိပ်ညို၊ နီညိုခလိပ်၊ ညာစာနီမှာ၊ ချမ်းရိပ်ကျရေ ( ဥဂ္ဂါအဲ)။ နေညိုညိုနှင့်၊ သုံးပိုခတ်မှာ၊ လွမ်းဆွတ်စရာ (ကော်)
    evening
    နာမ်